aliquis credit baptiſmum non prodeſſe. que eſt fictio incredulitatꝭiſtam non delet baptiſmus cū ſit baptiſmo cōtraria. Unde de iſtainiungenda eſt penitentia. Eſt alia fictio ẜm quam quis non cōtritus recipit baptiſmum. et hoc eſt peccatū omiſſionis vel negligentie. iſta totaliter deletur per baptiſmum. Baptiſmus enim non ſolum gratiam confert ſed etiam cumulum gratie. Eſt enim caracterilluminans ad ſciendum quid faciendum et quid non magis qͣꝫ ſciatur per ſola naturalia. et debilitat fomitem ac remittit..xxvij.ę ſacramento confirmationis.Unc de ſacramento confirmationis dicendum eſt. qd̓ tempore apoſtoloꝝ nonlegitur ab alijs qͣꝫ ab ipſis peractum. nec ab alijs qͣꝫ quilocum eorum tenent perfici poteſt aut debet. Licet autem preſbiteris baptizatos tangere in pectore ſed non chriſmate in fronte ſignare. Circa eſſentiā huius ſacramenti quinqꝫ exiguntur. Primūē forma verboꝝ. Secūdū intētio ꝯfirmantis. Terciū dignitas cōfirmatoris. oportet enī ꝙ ſit ep̄us. Quariū ē ipſa maͣ ſcꝫ chriſma.Qunitū eſt locus in qͦ chriſmatur. ſcilicꝫ frons. Forma verboꝝ talis eſt. Confirmo te ſigno crucis et chriſmate ſalutis in nomine patris et filij et ſpirituſſancti. Datur autem hoc ſacramentum ad robur vt idonei ſimus pugnare et portare nomen chriſti coram regibus. et hoc ſignat ipſe locus et materia. Locus quia cōfirmatio fitin fronte. ne videlicet erubeſcamus cōfiteri nomen chriſti corā hominibus. Corde enim creditur ad iuſticiā. ore autē confeſſio fit ⁊cͣ.hoc ſacramentum non habuit petrus quando ad vocē ancille erubuit nomen chriſti. Idem etiam ſignificat ip̄a materia. ſcꝫ chriſmaInungunt̉ enī pugiles vt difficilius poſſint capi ab inimicis. Conficitur autem chriſma ex oleo et balſamo. Oleū enim ſignificat nitorem conſcientie et leticiam ſpiritualem per quam ſpiritualia bella ſuperantur. Balſamum autem ſignificat odorem bone vite perquem interficiuntur ſerpentes. id eſt demones. Itaqꝫ quādo chriſtus inſufflauit in diſcipulos dicens. Accipite ſpiritumſanctū ⁊cͣ.hec datio ſignificauit gratiam que datur in baptiſmo. Semel autem iterum dedit ſpiritumſanctū de celo in die penthecoſtes ad robur. et hoc ſignificauit robur gratie qd̓ datur in ſacramento confirmatiōis. Unde vrbanus papa. Spirituſſancti ſeptiformis gratia cum plenitudine ſanctitatis ſcientie ⁊ virtutis in confirmationeconfertur. Et iterum. Omnes fideles per impoſitionem manꝰ epiſcoporum poſt baptiſmum debent recipere ſpiritum ſanctū vt pleni inueniantur chriſtiani. Sed diſtinguitur plenitudo duplex. ſcꝫſufficientie. et hec datur in baptiſmo. copie. et hec in confirmatiōe.De collatōne huius ſacramēti ad baptiſmū..xxviijOc itaqꝫ ſacramētū machiades papa dicit maius eſſe baptiſmate. quia a diIIgnioribus datur et in digniori parte corporis fit. id eſtin fronte. vel forte quia maius virtutum augmentum preſtat. licetbaptiſmus ad remiſſionem plus valeat. baptiſmus quidem eſt ſacramentum intrantium in eccleſiā. confirmatio vero eſt ſacramentum proficientium et pugnantium contra mundū. carnem. ⁊ dyabolum. Igitur in ſacramento confirmatiōis non datur alia res velalia gratiā qͣꝫ in baptiſmo. ſed que data eſt in baptiſmo confirmat̉⁊ roboratur. vnde dicimus ſine preiudicio ꝙ idem eſt caracter baptiſmi et confirmationis in eſſentia. differentia tamen eſt ẜm rationem differunt etiam ẜm ſtatum. quia alius eſt ſtatus incipientiumalius proficientium et pugnantium. Non aūt preſbiteri dare pn̄thoc ſacramentū qͣꝫuis poſſunt dare baptiſmū qd̓ vno modo maiꝰeſt. Quia ſacramentum dicitur magnuꝫ quatuor modis. Primoqͣꝫtum ad efficaciam. et hoc modo dicitur baptiſmus magnuꝫ ſacramentum. innouat enim hominem totaliter. Secundo qͣꝫtuꝫ adeſſentiam ſuam. et hoc modo ſacramentum eukariſtie dicitur magnum propter dignitatem eſſentie corporis chriſti. Tercio qͣꝫtumad ſignum ſicut dicit apoſtolus matrimonium magnum eſſe ſacramentum in chriſto ⁊ eccleſia. ſignificat enim matrimonium ſpirituale qd̓ eſt inter deum et eccleſiam. Quarto quo ad effectus prerogatiuā et dignitatē. et hoc modo confirmatio et ordo magna ſuntſacramenta. Dignior eſt enim gratia conſummata vel confirmataqͣꝫ gratia ſimplex. non prodeſt autem confirmatio ſi detur non baptizato. quia confirmatio eſt diſpoſitio baptiſmi. vnde non poteſteſſe ſine baptiſmo. maxime cum baptiſmus ſit ianua ſacramentoꝝ.Nec eſt ſimile de ordine. vbi ſi quis maiorem ordinem pretermiſſominore receperit. ſufficit ſupplere quod obmiſſum ē. quia vnus ordo non eſt diſpoſitio alterius. īmo diuerſi ordines diuerſa habentofficia diſtincta a ſeinuicem. non eſt autem iterandum confirmationis ſacramentum cum habeat caracterem. hoc ſacramentum a ieiunis debet tradi ſicut et baptiſmus niſi aliter cogat neceſſitas.De inſtitutione eukariſtie..xxit.

Einſtitutōne euchariſtiedictum eſt ſuperius ſuo loco. Hoc ſacramentum exclenter dicitur in eukariſtia. id eſt bona gratia. quia in hnon modo eſt augmentum virtutis et gratie. ſed ille ſumitur totusqui eſt fons et origo totius gratie. Cuius figura p̄ceſſit qn̄ manndeꝰ pluit in deſerto. vnde panē angeloꝝ manducauit homo. Dn̄sigit̉ hieſus ad inuiſibilia paterne maieſtatis migraturꝰ celebratocū diſcipulis tipico paſcha. quidā memorabile eis cōmendare volens. ſub ſpecie panis et vini corpus ⁊ ſanguinē ſuū eis tradidit. vtoſtenderet legis veteris ſacramēta. int̓ que precipuū erat agni paſchalis ſacrificiū in morte ſua terminari. ac noue legis ſacramentaſubſtitui in quibꝰ excellit myſteriū eukariſtie. Ideo et poſt alia dedit vt hoc vnū artius memorie diſcipulorū infigeret̉. et ab eccleſiadeinceps frequentaret̉. Sed nō exinde diſciplinā ſanxit in poſtervt poſt alios cibos ſumat̉. ſed potius a ieiunis ſumi oportet. ſicuapoſtolus docꝫ. vt ſingulari reuerētia diiudicet̉. id eſt diſcernatuab alijs cibis qd̓ dn̄s diſponendū reliquit. Sub alia aūt ſpecie ſumendū inſtituit. vt fides haberet meritū que ē de his que non vident̉. Et etiam ne abhorreret animus qd̓ cerneret oculus. qꝛ nonhabemus in vſu carnem crudā et ſanguinē comedere. Panis aūtad carnem refert̉. vinū ad animā. qꝛ vinū operat̉ ſanguinē. inſedes anime a phiſicis eē on̄dit̉. Ideo gͦ in duabꝰ ſpeciebꝰ celebratur. vt anime et carnis ſuſceptio in chriſto. et vtriuſqꝫ in nobis liberatio ſignificet̉. qꝛ caro chriſti pro ſalutē corꝑis. ſanguis vero ei ꝓaīa noſtra offert̉. Sub vtraqꝫ tn̄ ſpecie ſumit̉ totus chriſtus. necplus ſub vtraqꝫ nec minus ſub altera tm̄ ſumit̉. tn̄ non fit conuerſio panis niſi in carnem. nec vini niſi in ſanguinem. Nec debēt dicduo ſacramēta ſed vnū. quia ſub vtraqꝫ ſpecie vnū et idem ſumit̉.nec iteratur ſacramentū. quia benedictio non repetitur. Aqua ꝟoadmiſcenda eſt vino. qꝛ aqua ſignificat populū qͥ ꝑ chriſti paſſiōꝫredemptus ē. Cū igit̉ in calice vino aqua miſcet̉. chriſto poadunit̉ et credentiū plebs ei cōpulat̉ in quē credit. Eautoritatibꝰ colligit ꝙ chriſtꝰ vinū aqua mixtū dedit d̓qͥs tn̄ nō intendēs introduce̓ hereſim obliuiōe vel ignorātia aquāp̄termiſit. nō videt̉ eſſe irritū ſacr̄m. nā grecoꝝ eccleſia nō apponre aquā dr̄. apponēda eſt ꝟo in tam ꝑua quātitate ꝙ poſſit abſorberi a vino. qꝛ chriſtꝰ non mutat̉ in eccleſiā. ſꝫ eccl̓ia mutat̉ in xp̄m.De forma et re ſacramenti.Orma ergo panis vel vini q̄ ibi videt̉ ſacr̄m ē. id eſt ſacre rei ſignū. huiꝰ autē ſaItramēti gemina ē res. ꝯtenta ſcꝫ et ſignificata. Res contenta ē caro chriſti quā de ꝟgine traxit. et ſanguīs quē ꝓ nobis fudit. Res ſignificata et nō ꝯtenta ē vnitas eccleſie. Sūt igit̉ tria diſtinguēda hic. ſacr̄m ⁊ nō res. ē ſpecies viſibilis. ſcꝫ panis et vini. ſcramentū et res. ē caro chriſti ꝓpria ⁊ ſanguis. Res ꝟo ⁊ nō ſacr̄mmyſtica eiꝰ caro. Porro ſpeciēs illa viſibilis ſacr̄m ē gemine revtranqꝫ ſignificat et vtriuſqꝫ ſimilitudinē gerit exp̄ſſam. Nā ſicutpanis ꝑ ceteris cibis corpꝰ reficit et ſuſtentat et vinū hominē letcat atqꝫ inebriat. ſic caro chriſti interiorē hoīem plꝰ ceteris gratijs.Et ſicut ex multis granis efficit̉ vnꝰ panis. ex pluribꝰ vuis viꝯfluit in vnū. ſic ex multis fideliū ꝑſonis vnica eccleſia ꝯſtat. vndeapl̓us. vnꝰ panis et vnū corpꝰ multi ſumꝰ. Ad hͦ etiā ē ſimilitqꝛ ſicut panis triticeꝰ ex puriſſimis granis ꝯſtat. ita corpꝰ chriſtivrum qd̓ traxit de ꝟgine ex puriſſimis mēbris purificatis oꝑationſpūſſancti. Et ſicut vinū ex pluribꝰ vuis ꝯſtat. ita ſanguis expuriſimis ſanguinibꝰ. Ita et ſocietas eccleſiaſtica ex multis ꝑſonis a criminali macula liberis ꝯſiſtit. In cuiꝰ rei typo facta ē arca domini d̓lignis ſethim q̄ ſunt imputribilia. Forma panis dicit̉ habere cumcorꝑe chriſti ſimilitudinē nō gr̄a ſui ſed gr̄a panis cuiꝰ fuit formaEfficit aūt qd̓ figurat. vnit enī recipientē chriſti corꝑi myſtico. Efficit aūt nō ꝑ modū cauſe efficiētis ſꝫ ꝑ modū materie. Sicut enin alio liquore qͣꝫ in aqua nō datur baptiſmꝰ. ita ſub alia forma qͣꝫſub iſta nō dat̉ corpꝰ chriſti. Licet aūt ſignificatuꝫ meliꝰ ſit ⁊ dignius qͣꝫ ſignificās tn̄ hic habet calumniā. vnitas eccleſie dignioē qͣꝫ corpꝰ chriſti. qꝛ corpus chriſti habet dignitatē quandā. ſcꝫ ꝙeſt vnitū verbo qd̓ nullā habet comꝑationē ad dignitatē aliquaeccleſie. hec aūt vera ē eccleſia ſiue vnitas eccleſie melior eſt qͣꝫ corpus chriſti. Sed hec ē falſa minꝰ bonū nō facit maius bonū. quiaqn̄qꝫ intelligit̉. facere ꝑ modū cauſe materialis. aqͣ enī baptiſmi minus bona ē qͣꝫ mūdicia aīe facit tn̄ ꝑ modū ſacr̄i ⁊ materie mūdiciaīe. Sil̓r corpꝰ xp̄i ꝑ modū ſacr̄i ⁊ maͣe fac̄ vnitatē eccl̓e ⁊ pu̓ificat⁊ mūdificat. ſꝫ ꝑ modū cāe efficiētꝭ ſolꝰ deꝰ mūdat ⁊ dimittit pct̄a.tiatione panis et vini.e tranſubſtIcuntur autem ſacerdotes cōficere corpus xp̄i et ſangus chriſti.ſubſtantia panis fit caro. ⁊ ſub̓a v