Print 
Speculum historiale
Place and Date of Creation
Turn right 90°Turn left 90°
  
  
  
  
  
 
 

ꝯſueuit. meipſum in ſcelus p̄cipitare ſecū temptauit. nullus em̄ abeius impudico amplexo ex receſſiſti ꝓhibitus eſt. Quod egoferre potui. ſed ab ea recedēs in quadā turre me nūc vſqꝫ incluſit. Audiēs imꝑator quas ſꝑauerat ī vxorē ꝯtumelias nūciaridolore cordis ꝑcuſſus. pene exanimis in terrā corruit. Poſt ſpacium vnius hore ſurrexit. ꝯfortatꝰ aſtantiū cōſolationibꝰ. equuꝫaſcēdit. In craſtinū aūt imꝑatrix comitatū multo ad viꝝ ſuumꝑuenit. que illum vt dignū erat amplecti vellet. ꝑcuſſa ab eo infaciē grauit̓ cōfuſa cecidit. vocatiſqꝫ duobus ſeruis imꝑator ait.Quia eſt meretrice certandū. itē in ſiluā ꝓfundaꝫ. duciteeam ad decollatōem. Qui ad locū vbi decollanda erat ꝑueniſſent. admirātes eius pulcritudinē dixerūt adinuicē. Priuſqͣꝫ int̓ficiat̉ cognoſcamꝰ eam. qꝛ eſt in mūdo pulcrior illa. Irruentibꝰillis in. illa ſuſpiciēs in celū. voce lacrimabili dei reſpectū ꝟginis ſancte marie efflagitabat auxiliū. Quidā aūt nobilis heroslonge iter faciēs. comitatū multoꝝ limina apl̓oꝝ loca ſct̄oꝝromē viſitauerāt audiētes clamoribꝰ reſonare ſiluā. pͥmo putauerūt aliquā ferā in retibꝰ corruiſſe veloci curſu illuc venerunt. Uidenteſqꝫ tamuenerabilē ꝑſonā. ſeruos impudicos diſtrahe̓ morti eos concite tradiderūt.De alio caſu ꝯſimili circa eandem imꝑatricem.Equirit̉ mulier que eſſeteet cur illi talia ꝯtingerēt. at illa celata dignitatis altitudine. ſupplici vultū humili voce rogauit vt eam dn̄seoꝝ ſecū duce̓t. ab ea ancillare obſequiū ſaluo honore pudiciciereciꝑet. Qui petitioni eius libent̓ annuēs illam ad ꝓpria ꝑduxit.Quā vxor eius honorifice recipiēs. vnicū ei filiū educādū cōmiſitParuulo aūt ſuſcepto illa maiorē. adhibuit diligentiā qͣꝫ ſi ipſa genuiſſꝫ. fugiebat laſciuiā freq̄ntabat eccl̓iaꝫ. ſꝫ nec ibi malignꝰſpūs tēptare deſijt. quā vince̓ tn̄ valuit. Erat qͥdaꝫ miles in curia. qui ad amorē eius ꝑtinge̓ cupiens blandis ẜmonibꝰ ac multisꝓmiſſionibꝰ eam vt ſibi coniugio cōpularet tēptabat. Illa ꝟo caſte ſe dilige̓ reſpondens. amore dn̄i ſui cuius frat̓ erat. nubereei oīno negauit. Ꝙͣobrem cepit miſer tractare in aīmo. qͥd mulierique in tāta vilitate hēbat ꝑaret vt occideret̉ vel fugaret̉. Itaqꝫintēpeſta noctis hora ductu dyabolico venit vbi illa dormiebat infans ī ſinu eiꝰ ſibi cōmendatꝰ. gutturqꝫ pueri filij fratris ſui cultro mediū ſecuit. gladiū in manu mulieris dormiētis relinquēsreceſſit. Cum ſanguis occiſi pueri mediū lecti decurre̓t. latusmulieris inficeret. excitata vehemēter expauit. Et ſe miſerāclamaſſet. ſolicita mater pater de filio ſurgētes cōcito de lecto venerūt lumīe ad filiū. que iugulatum videtes. in manu mulieriscultꝝ. quantꝰ dolor eos inuaſit oēm familiā vix explicari poteſt.Uenit deniqꝫ ſceleratiſſimus homicida fictas lacrimas fundēs. etvoluit occide̓ tāti ſceleris ignarā dicens fratri ſuo. Adduxiſti hucmeretricē. in multis criminibꝰ in alia patria iudicatā interfici. Iamigni tradat̉ dignā eam facit mors filij tui. At heros ille nobilis etvxor eius interfici ꝓhibētes mādauerūt nautis ad portū ꝓximi maris. vt eam in alienā terrā ducerēt. Uenit ꝑfuſa lacrimisfaciē comā diſcerpēs ſeruis ad mare. intrauit nauē. Cunqꝫnaute altū mare nauigaſſent ꝯſiderata eius ſpē allocuti ſūt eamvt eis aſſentiret. Reſiſtentiqꝫ ob amorē pudicicie dixerūt. Unuꝫē duobꝰ elige. aut nobis cōmiſceri. aut ī mari p̄cipitari. Rn̄dit illaſe libentiꝰ inter fluctus deficere qͣꝫ eoꝝ libidinoſis petitiōibꝰ aſſentire. qui mutato ꝯſilio. in quadā alta rupe que an̄ eos in mari emīebat. dn̄o ꝓuidēte eaꝫ reliquerūt. vbi totā noctē duxiſſet inſomnem. ſūmo diluculo merore triduano ieiunio afflicta. paꝝ obdormiuit. Apparuitqꝫ ei ſancta ꝟgo maria regīa glorie admirabili facie ſtellante oculoꝝ acie. dicens ei. Quia multa ꝓpter caſti cōiugijſeruādaꝫ fidē ſuſtinuiſti aduerſa oīs ammō temptatō impioꝝ a teexpellenda eſt. qͣs paſſa es iniurie manifeſtabunt̉. collige herbaꝫque eſt ſub capite tuo. qͥbuſcūqꝫ leproſis dabis bibere in nominedomini ſanabunt̉.De medicina quam ei beata virgo innotuit..xcij.Ecitata aūt mulier et deviſione letificata. deuotis orōnibꝰ herbā collegit. cuiſil̓em ante viderat. cyrothecas de manibꝰ ſuis extrahens impleuit. hora aūt tercia naute a deo miſſi. iter facientes.iuxta rupē iſtam vocati ab ea applicuerūt. Qui vidētes eam tamvenerabilē eſſe ꝑſonā. cōdolentes ei receptaꝫ in nauiꝫ duxerūt adportū. Egreſſa aūt de naui inuenit leproſuꝫ vultū miſerabilē. attritamqꝫ herbe portiūculam vino dedit ei bibere. ꝯfeſtim ſanatꝰ eſt. Exijt fama eiꝰ longe lateqꝫ. et venit ad ciuitatē illā in quaerat impius ille leproſus effectꝰ. qui fratris filiū in ſynu huius dn̄eocciderat. Ad hūc multꝭ p̄cibꝰ ad ducta. ſed nec ab ip̄o nec ab vllode faria domus cognita. rogat̉ obnixe a fratre illius leproſi. vt eiſubueniat. qͥdquid mercedis inde velit recipiat. Illa ſe ſubueni-

re ꝓmittit ſi de omnibꝰ peccatis ſuis coram ea ſeptē ꝑſonis confeſſus fuerit. Et ille qͥdem cōfitens multa dixit. ſed celabat ſcelusqd̓ in eam cōmiſit. Rn̄dit ei mulier nil ei ꝓficere medicinā ſuā abſcōdito vllo crimīali. tūc ait frater ſuꝰ. cꝰ filiū int̓fecerat. aperi cortuum emūda ab omni peccato. ſi qͥd adu̓ſum me mali egiſti. totum tibi dimittat̉. Reſolutus itaqꝫ in lacrimis. qͣliter egerat manifeſtauit. audiens heros expauit vehemēter. dicēs ſe plus de amiſſione nobiliſſime mulieris qͣꝫ de morte filij triſteꝫ eſſe. At illa rn̄ditDomine mi ego ſum mulier illa que malum malo reddam.ſed bonū malo retribuam. Reſtitutoqꝫ illo ſanitati. rogabantvt ibi maneret. quē ſanauerat in ſponſum acciꝑet. Quibus nonacquieſcens receſſit. ſanando leproſos nōnullos romaꝫ in cognita petijt. ibiqꝫ plurimos a lepra mūdauit. Sed fratrem imꝑatoris vlciſcente deo inuaſerat lepra grauiſſima vſqꝫ ad mortem. adquem curandū adducta. ſed a nullo agnita. ſimili modo hūc peccatum ſuū quod in eam cōmiſerat confiteri corā papa ſenatu romano fecit. Quo audito imꝑator flens pugnis faciem pectuſqꝫꝑcutiens. miſeruꝫ ſe exclamauit. flebant quoqꝫ omnes qui aderāt audierant recordatōnem imꝑatricis egregie. at illa fletus eoruꝫ ſuſtinens. ſanato pͥus iuuene dixit. Quia ego ſum illa. Tuncqͣnta leticia romanuꝫ ppl̓m impleuerit. eſt facile dictu. voluitqꝫeaꝫ imꝑator quaſi a deo reſuſcitatā in vxorem. ppl̓us in dominaacciꝑe. Sed illa intra ſe aliter agens dixit ad papā. votum feci intribulationibꝰ meis domino. me nll̓i vlteriꝰ viro ꝯiunge̓. ſed in monachali veſte caſtimoniā ſeruare. Requirit̉ ergo aīma mea de ma tua. ſi timens vel diligens hoīem plus qͣꝫ deum. veſte ſanctavelaueris me. Tunc ille mox eam bn̄dixit induit.De muliere que cōceptum ex filio pueꝝ int̓fecit. .xciij.Uit quidā diues romecum vxore ſua. vterqꝫ genere nobilis. moribꝰ laudabiIIIlis. ſola eis ꝓles deerat. ad votuꝫ cetera cederēt vniuerſa. cōuerſiqꝫ ad dominum poſtulabāt filium effuſi in miſericodijs pauꝑum. cōmendantes ſe ad oēm cōtinentiam ſcd̓m deum.Qui vidēs afflictionem eoꝝ. dedit mulieri cōceptum. peꝑit filiūQuō nato regales apparant̉ delicie. ſonāt organa chori ordinartur. Interea du caro filio pater minus cauto amore gratulaturcaritate a carnalitate aliqͣntiſper ſuffocata. ita deuote vt priusin datoris gl̓iam aſſurgit vel gr̄am querit. Aliquotiēs tn̄ ad ſe reuerſus cōpungebat̉. nec illius carnalitatis impuritatē ferebat eſſeimpunitā. tandē pepigit fedus deo. vt ſumptis pēnis colūbe inꝑegrinā regionē vl̓ in inuiā ſolitudinē auolaret. vbi ignotꝰ ignobilis viueret vbi puritatis vel pacis interne ſoliditate ẜuaret. Sꝫqꝛ alligatꝰ erat vxori cor eius ad ſui ꝓpoſiti īclinauit aſſenſū. Ququidē querulos genitꝰ ingeminare cepit. ſingultibꝰ concuſſo pctore lacrimis dixit. qͣꝫuis moleſte dulciſſimi vultꝰ tui ſuſtineabſentiā. hoc ſolum tn̄ amaricati cordis habeo ſolatiuꝫ gloriācpriuilegiū. amori meo ſolū video p̄poni xp̄m. Et qꝛ votū ſanctiſſimū ſcio libeꝝ te dimitto. tm̄ vt amore caſto me corde r̄tineasIllo exulāte ſꝫ in gaudio victricꝭ ꝯſcīe exulāte. mat̓fa. ſoluta a legeviri. licētiꝰ que xp̄i erāt cogitabat. liberalitatē ī pauꝑes exercebat. Int̓ea ꝑuulū ſuū a lacte ſuſpenſuꝫ. a cunis abſtractu. ꝓpēſiusnutriebat et delicijs reficiebat. die aut mr̄is herebat gremio autpen debat ī collo. nocte inter mr̄is vbera morabat̉ omni ī loco inmemoria verſabat̉. Sic ſuccedentibꝰ. infantie puericia. puericitadoleſcētia. etiā tūc mater eum ab amplexibus arcebat. aboſculo repellebat. etiā a lecto. Quid plura carnalis amor quia inuigilauit cautele. ſe inclinauit corruptele. filius marito admittit̉. cōceptoqꝫ fetu mater miſera corde corꝑe anguſtiat̉. impellente hinc inde ꝟecundie doloris eſtu. pene in deſperatiōemlabit̉. Spe aūt venie ducta aīata. deſiſtebat a ieiunijs orōnibus vigilijs. elemoſinis. Interim veſte ad cōgrua. vētris celatotumore. falſaꝫ hylaritatē vultꝰ cordis diſſimulato dolore. ven eſt ad dieꝫ ꝑtus. tūc magna velut mare cōtritio eius. hinc em̄dolori ſuadebat ſilentiū timor verecūdia. hinc īpellebāt ad planctum dolor anguſtia. ſic naſcit̉ infelix puer ſumpturꝰ de ortuocaſuꝫ. de initio finē. nam ſeua tigris. vix bn̄ natum arripiens ſuficauit. ſuffocatum im ima latrine ꝓijciens. ꝓpera ſepultura damnauit. Et tūc quidem hoīes tamgrande piaculum latuit.Qualiter eaꝫ demon apud regem accuſauit.FEd mūdi princeps cumin aīma captiuā mulierē teneret. cogitauit vt cōmunEtropheū de ipſa carne ſtatueret. volēs etiā in eam ſeuite flagellis ſibi ſeruierat in flagitijs. Sūpto igit̉ demon ſcholaris clerici ſcemate. romā venit. curiā intrauit. ꝓceres ſalutauit. Interrogatus qͥs eſſet. clericus inquit ſum potēs in ſcripturis. ſmihi ſecūdus in queſtionibꝰ ſoluendis. in ſecretis edicēdis. Et vtperitie mee certam habeatis experientiam. dicat quiſqꝫ quidquid