Liber

.VIII.

grauabat̉ exonerare. ⁊ cuidam heremite in vicino poſito deferre.Cui ⁊ mādauit. eius curam ꝑ. vij. annos gerere. quod ⁊ fecerunt.us cruciabat̉ onere carereDeniqꝫ abbatiſſa euigilans. omnſe ſenſit. ⁊ deo ⁊ liberatrici ſue inceſſabiles gr̄as egit. Interī inuitatus antiſtes veniēs capitulū intrauit. abbatiſſaꝫ vocare cepit. queingreſſa. in loco ſibi ſolito p̄ſuli oſedere feſtinauit. quā accedenteꝫantiſtes obprobrijs aggredit̉. ⁊ iniurijs fatigatā citius exire compellit. duos qͦꝫ clericos qui diuulgatū crimen explorēt poſt eā mittit. qui accedētes ⁊ attēdentes. nullūqꝫ in ea ſignū vteri p̄gnantisdep̄hendētes. innocētiaꝫ eius p̄ſuli renūciant. ſed illos ipſe pecunia corruptos exiſtimans. ꝑ ſemetip̄m rei veritatē curioſus explorat. nullūqꝫ in ea crimīs obiecti ſignū inueniēs. ad pedes eius corruit. veniāqꝫ de illatis iniurijs expoſcit. omnibꝰ qui ei crimē iniecerant. vehemēter iratus p̄cepit. vt de monaſterio citius exirēt. Abbatiſſa ꝟo eas licet maliuolo aīmo tn̄ vera dixiſſe ꝑpendēs. ad honorem liberatricis ſue maluit peccatuꝫ qd̓ fecerat ep̄o reuelare. qͣꝫcrimīatrices ſuas aduerſa pati ꝑmittere. Itaqꝫ corā eo ſe humilit̓ꝓſternit eiqꝫ oēm rei ordinē pandit. Mirat̉ ille. ⁊ deū in immenſaglorioſe genitricis ſue pietate bn̄dicens. duos ex clericis ad heremitaꝫ ꝓ cauſa pueri ſolicitius inquirēda trāſmittit. qui eūtes. ⁊ depuero ſciſcitātes. edocti ſunt ab hoīe pueꝝ ea die natū. ⁊ a duobꝰiuuenibꝰ ad eū paulo ante delatum. ⁊ ex ꝑte beate marie ſibi ab eiscōmendatū. Et reuertētes oīa pontifici referūt. Letus igit̉ pueꝝvt mater dei p̄ceperat cū hoīe dei. vij. ānis nutriendū ꝑmiſit. quēpoſt in ſui curā ſuſceptū ad lr̄as poſuit. ac religione ⁊ ſcīa claruneducauit. Ipſo qͦꝫ tandē in dn̄o reqͥeſcente. in epiſcopatu ei ſucceſſit. ⁊ beate dei genitricis marie gloriam vita ⁊ verbis magnificepredicauitpuero qͥ ꝟginis ymaginē anulo deſpōſauit. .lxxxvijUidaꝫ pueri clerici. anteindā eccl̓iam ludū pile exercebāt. Quoꝝ vnus quihabebat in manu anulū. quē ei puella quedā donauerat. carnali amore ducta. timēs ne forte aſſidua pile ꝑcuſſione frāgeret̉ diuertit ad eccl̓iam vt alicubi eū reponeret. donec poſt ludūeum reciꝑet. Ingreſſus itaqꝫ an̄ ymagine virginis marie. intuitusam ⁊ acirās eius pulcritudine. genu flexo deuote ſalutauit virnē. ⁊ alidit. Uere in omnibꝰ formoſior. ⁊ illa etiā que mihi hūciunere ꝯdonauit. ideoqꝫ ei renuncio. teqꝫ deincepsamare ⁊ tibi ẜuire decerno. ita dūtaxat vt ego vice reddita amoretuo dignus inueniar. Sic igit̉ p̄fatus puer anulū ſuū digito ymaginis quē habebat ſurſuꝫ erectū indidit. Quo accepto quaſi ꝯdictum cōprobās ⁊ fidem adhibēs mirabile dictū digitū ſuum ymago ꝯſtrinxit. Quo viſo puer ſtupore ꝑmotꝰ circūſtantes aduocatet reiirātibꝰ. ſalutatōis ordineꝫ ⁊ voti ꝯditiōem euarratdiētes eū ſeculo renūciare ⁊ votū ꝑſoluere hortabātuius dei genitricis ſeruus ⁊ amicꝰ ſicut dixerat haberet̉. Atille ſpinis diuitiaꝝ obſtantibꝰ. egre qd̓ monebat̉ audiēs. ingratusextitit. ⁊ poſt modicū ymagini mētitus. vxorem duce̓ nō expauit.Sed pͥma nocte nuptiaꝝ. beata virgo maria quaſi int̓ ip̄m ⁊ vxorem eius media recūbens apparuit. anulū digito p̄tendēs. ⁊ infidelitatis eum arguens. Excitatus ille de ſenoͣ. circa ſe palpitabatquerens ymaginē. ⁊ nō īieniens eaꝫ credidit eſſe fantaſma. Iteꝝa ſomno dets vidit eam ſibi aſſiſtere. nō ſicut pͥus blande alloquētem. ſed cū indignatōne vultūertentē ⁊ tormēta duriſſimaꝓ ꝯtemptu ſui ⁊ voto irrito cōminantē. Euigilans igit̉. ⁊ iterataamonitione ꝑterritus relictis oībꝰ q̄ habebat eadē nocte in heremum clam ſeceſſit. vbi habitum monachi vitamqꝫ ꝓfeſſus. domīeet amice ſue cūctis diebꝰ vite ſue deuoto animo deſeruiuit.Ie iluē ſub aquis ꝓtectū ad litus ꝟgo ꝑduxit. .lxxxviij.Rat nauis in medio mainis onuſta. quorū deuotio. orōnum gr̄a. ꝑteshieroſolimitanas adibat. huiꝰ nauta cū ſenſiſſet naueꝫhiare inferius ⁊ aquas irrumꝑe. ⁊ ſe nullatenꝰ ſubuenire poſſe. feſtinus cimbā que intꝰ ferebat̉ in mare depoſuit. ⁊ cū ep̄o quodaꝫet alijs quibuſdā nobilioribꝰ in eam deſcendit. vnus tn̄ cuꝫ deſcendere vellet in mare decidit. pelagiqꝫ ſtatiꝫ ad ima merſus nuſqͣꝫ cōperuit. nauta ꝟo quos in naui reliquerat alloquens. mortis omnibus īminere diſcrimen nō euitandū innotuit. ⁊ vt peccata ſua ꝯfitentes. ſuas aīmas deo deuote cōmendarēt admonuit. Qui ⁊ itafecerūt. nec longa int̓fuit mora. illis in celū clamātibꝰ. ⁊ ecce nauimſubintrantibꝰ aquis hiatu maris penitꝰ abſorpta eſt. Ep̄us verocum ceteris lacrimoſa fūdens ſuſpiria. ſocioꝝ aīmas dn̄o cōmendabat. quoꝝ corꝑa tam horrēdo diſcrimīe ꝑire videbat. Cunqꝫꝑ equoreas vndas oculoꝝ aciem circūuolueret. ſi forte aliqua ſuffocatoꝝ corporum indicia videre poſſet. ecce marinis e fluctibuscolumbas ſpecioſas. alibi quidā vnam. alibi duas vel plures ſubito vidit emerge̓. celiqꝫ ſecreta celeri ſubuolatu penetrare. Quas

cum ſociorum animas aīaduerte̓t eſſe. qͣntum fleuerat pͥus qꝛ ſocios p̄focari viderat tanto tūc magis deflebat. qꝛ cum ſocijs p̄focatus nō erat. Qui cum tandā cimba deuectus. terre cū ſocijs applicuiſſet. ecce ſocium quē inter duas cecidiſſe naues in mare duximus. de mari ſubito viuū ⁊ incolumem vident exire. Querūt ſtupentes ⁊ de recepto ſocio exultantes. quid ei acciderit qūo a marinis fluctibꝰ liberari ſic potuit. Qui ait. Beate dei genitricis cuꝫ inaquam caderē nomen exclamaui. ſicqꝫ eius ⁊ memoriā habēdo etnomen declamādo ad ima pelagi deueni. At ipſa miſcd̓ie mat̓ virgo maria. quę memoꝝ ſuorum īmemor nullatenꝰ eſſe poteſt. mihiſub vndis aſtitit. pallioqꝫ ſuo me clemēter cōtexit. ⁊ cōtectum ſubaquis vſqꝫ ad litus ꝑduxit. hec eo dicente. laudes deo referunt̉. ⁊mater miſericordie ab omnibꝰ p̄dicatur.¶ De illis quos de tempeſtate maris eripuit. ⁊ puella cuiꝰ linguevinculum ſoluit..lxxxix.Bbas quidam aliquādoin medio maris britānici. nimia cum alijs multis opp̄ſ-ſus eſt tēpeſtate. adeo vt om̄s de vita cōgerent̉ deſperare. Itaqꝫ alij beatū nicolaum. alij ſanctū clarum. alij piū andreāvel quēlibet alium inuocabant. vnuſquiſqꝫ em̄ quē familiarē ſanctum habuerat euꝫ in neceſſitate ſua familiarius inuocabat. Aliqͣetiam offerebāt munuſcula. vt moris eſt tēpeſtate marina deprehenſis. Cunqꝫ videret abbas om̄s iſtos vel illos minus potentesſanctos inuocare. nemineꝫ aūt matrem miſcd̓ie ſydus marinū. ceteris omnibꝰ miſereri potentiorē mariam nomīare. quid eſt inquitqd̓ agitis fratres. quid ceteros qui minus pn̄t tm̄ inuocatis ⁊ ip̄aꝫque plus omnibꝰ pōt relinqͥtis. bonum qͥdem eſt qḋ facitis. ſꝫ multo melius eēt ſi om̄s vna voce mr̄em miſcd̓ie acclamaretis. Quoilli p̄cepto om̄es vna voce mr̄em dei noīant. om̄es vt ſui miſereat̉ꝓclamant. Et ipſe quoqꝫ abbas qͥ p̄ter vnum pomū nil comederat. quiqꝫ ꝑ duos dies ac noctes ita afflictus erat. ꝙ vix reſpirare poterat. illud rn̄ſorium. Ielix nanqꝫ es. cuꝫ ſuo verſiculo ora ꝓppl̓o deuotiſſime cū monachis ſuis cātare cepit. vixqꝫ finierat populus p̄cem cū lamentatōne. ⁊ monachi cantuꝫ cum deuotione. etecce ī ſūmitate mali lux magna inſtar cerei apparuit. que noctis tenebras fugans oēs qui erāt in naui ſua claritate ꝑfudit. totaqꝫ pelagi ceſſauit tempeſtas. ⁊ celi regina iubēte facta eſt tranquillitas.Nec multū poſt. dies ſerenꝰ illuxit. ⁊ terre ad quā tendebant nauis applicuit. In ſuburbio nouiomēſi quedā puella pauꝑ. manū ⁊arte victum querēs. dum in die feſto annūciatōnis dominice. ꝓutnendo moris eſt mulieribꝰ. filum ſaliua madefaceret .i. filum lingueeius adheſit ⁊ labia. vtraqꝫ quaſi cōuinculata diſtorſit. labioqꝫ intumeſcēte. pene lingue obmutuit p̄ nimio dolorę. os eius de turpauerat ſaliua coagulata in ſpūmā. ⁊ labia lingue ꝯnexa vim naturaliter expuēdi amiſerāt. Puella flebat ⁊ quid age̓t ignorabat. vicini eam ad impetrādaꝫ celitus indulgētiaꝫ ſancto p̄ſentauerūt eligio. ſꝫ redierūt infecto negocio. Itur poſtmodū ad ſct̄e marie monaſterium pͥncipale .i. ad pontificalē ſedem nouiomēſis eccl̓ie. Ibiqꝫ in cōſpectu aſtantium ⁊ ꝓ ea rogantiū. gratia diuina labellulovinculū excuſſit. ⁊ ppl̓m ad gr̄arum actionem ꝓuocauit.De imꝑatrice cuius caſtitatē a violētia ſeruoꝝ eripuit. .xc.Uit quidam romanꝰ imperator cui ꝓuidit dei clemētia vxorem genere ⁊ moriAIibus nobiliſſimam. ac pulcritudine honeſtiſſimam. necturpis aut carnalis delectatio illos captiuabat. ſed inuicem ſobrieet iuſte ſub legali coniugio ſe nō mediocriter diligebāt. venit autēin menteꝫ imꝑatoris. vt ꝑgeret longe lateqꝫ ꝑ orbeꝫ viſitare locaſanctoꝝ. Accepto itaqꝫ aſſenſu a coniuge. ⁊ regnū et quēdam fratrem ſuum adoleſcētem attentius ei cōmendās. digreſſus ē. Ip̄eaūt dictus adoleſcens ſpecie deceptus imꝑatricis. ī amorem eiusvehemēter exarſit. ⁊ tandem etiā quo ſtimulo vrgeret̉ ei apparuit.cunqꝫ ei pluries moleſtus eſſet. ⁊ illa penitꝰ renueret. tandē iuuenicecato ad eius amplexus ſe venturā ſimulate ꝓmiſit. Interim ꝟoturrim quēdā ꝑare non diſtulit. in qͣ duos adoleſcētes ⁊ duas puellas ad ẜuienduꝫ iuueni mitte̓ curauit. vt neceſſaria queqꝫ illi ſurſum cum funibꝰ traherent. Determinato aūt die quo imꝑatrix etiuuenis turrim illam pͥuatim cōſcenderent. vt ille qd̓ deſiderabatexpleret gauiſus eſt. Sꝫ illo p̄eunte ⁊ intrante pudica domina indomum redijt retēto iuuene in turre. Sedit aūt ſub imꝑatrice roma pacifica. donec imꝑator rediret ad ꝓpria. Poſt quinqꝫ annosaudiens aduentum eius. gauiſa eſt valde. Iuſſitqꝫ nobiles ⁊ maiores cleri in occurſum eius ſecum exire. ⁊ vicos ciuitatis ornari decenter. Fratrem quoqꝫ imꝑatoris in cōſulte de turre emiſit. vt fratri obuius exiret. qui in occurſum illius reginam p̄uenit. ⁊ verſa vice eam male infamauit. requiſitus em̄ a fratre cur tam afflictus etpallidus ac crine deformis eſſet. reſpondit cuꝫ lacrimis. Mi fratetcariſſime. peſſima meretrix coniunx tua. ſicut cum multis fornicari