Druckschrift 
Speculum historiale
Einzelbild herunterladen
 

mio tenenti ſuo. Manū igit̉ ipſius ymaginis xp̄ianꝰ tenēs. ip̄aꝫꝑiter iudeo tenendā tradēs. vadem pecunia dedit. Quid plura. xp̄ianus accepta pecunia nauē parat. merce multiplici onerat equora effert̉. vſqꝫ ad barbaras natōes lōge a bizantio effert̉Uenditis mercimonijs ſuis. ditatur nouis. naues multiplicat. etꝑegrinis mercibꝰ onuſtat. Dūqꝫ ſingulos dies negocia meditatur. dies pecunie reddēde memorie elabit̉. Cunqꝫ iam niſi vnꝰdies ſuꝑeſſet. repente ei ī mentē venit. dies reddēde pecunieꝓpe inſtaret. locꝰ eiuſdē reddēde lōge valde diſtaret. Tūc ſtupore ꝑcuſſus. t̓re collabit̉. examīs fere eo acciderat reddit̉.Cōcurrūt faml̓i ꝯtriſtāt̉ cūcti cās doloris reqͥrūt. rn̄ſuꝫ nullū accipiūt. Tādē ad ſe reu̓ſꝰ ait. Quid īania meditarꝭ. Nōne dn̄m tuūih̓m xp̄m te fideiuſſorē dediſti. Ip̄i pecuniā tͣde. vt creditori tuo reſtituat. qūo velit ꝯmitte. Cōfeſtī igit̉ ſcriniū fieri fec̄. pecuniā iudeo debitā iuſto ponde̓ appenſaꝫ incluſit. mari ei marefecit gubernādam cōmiſit. Miruꝫ dictū. ſed nihil deo impoſſibilefactū. Sub vna nocte multa equoris ſpacia. ſcriniū bizātee illabit̉ vrbi. iudei ſupra mare habitātis int̓ vndas mane aſtitit domui. De qua .ſ. domo mane forte egreſſum mācipiuꝫ inter vndasſcriniū ꝯſpexit. manu attinge̓ niſus eſt. ſed eius manui ſcriniū ſe ſb̓trahere viſum eſt. Ille domū recurrit. dn̄o qd̓ viderat nunciauit.Iudeus exiens. ꝯſpectū ſcriniū ꝓtenſa manu arripuit ſecū delatum in domū aꝑuit. vacuatū pecūia lecto ſuo ſuppoſuit. Poſtaliqͣntum tꝑis audiēs xp̄ianus ille eēt regreſſus. ꝑegrinis mercibus admodū multiplicatus. more impatiēs ad eum acceſſit.miſſis gratulabūdis aliquibꝰ ꝟbis in ꝓperādo ſic intulit. O mēdaces xp̄iani. Ille aūt. Cur ait iſta ꝓſequeris. Quia inqͥt ille. pecuniam a me accepiſti. die ſtatuto mihi reddidiſti. At ille. Om̄eait qd̓ mihi p̄ſtiteras tibi reddidi. Cui ait. Habeo teſtes multosp̄ſtite pecunie. tu ꝟo nullū reddide. At ille. Ipſum inqͥt habeo teſtem quē fideiuſſorē. Mecuꝫ veni. eius ipſe teſtimoniū audiAmbo igit̉ eccl̓iam ꝑiter adeūt ymagini ſaluatoris cum multisaſſiſtūt. Tunc xp̄ianus. Dn̄e inquit hieſu ſicut dei homīs verꝰes filius. teſtimoniū ꝑhibe veritati. vtruꝫ .ſ. huic iudeo reddiderimqͥdquid p̄ſtiterat mihi. Tūc audientibꝰ cūctis. ymago reſponditTeſtimoniū ꝑhibeo tibi. die ꝯſtituto om̄e p̄ſtituꝫ ei reddidiſtihis indicijs. ſcriniū quo pecunia clauſa fuerat. ſub lecto ipſiusiacet. Audiens iudeus ſtupuit. ſigna cognouit horruit. relictoiudaiſmo. fidei xp̄iane cum omni domo ſua colla ſumiDe illo ꝟginis ymago ſe obijciēs iaculū excepit. lxxxiij.t quoddā municipiumlurelianēſi ciuitati ꝓximū. qd̓ auenō nuncupat̉. Ubiccl̓iam in honore beate marie ꝟginis ciues edificauerant. Qui cum aliqn̄ obſeſſi ab hoſtibꝰ intra opidū gemerēt. magis in dei genitricis marie qͣꝫ in viribꝰ ꝓprijs ꝯfidētes. cum ꝑuuliset mulieribꝰ eccl̓iaꝫ petierūt. ymagini ſancte ꝟginis deuote aſſiſtentes. cordis oris clamore. eius auxiliū depoſcūt. Completiſqꝫp̄cibꝰ lacrimoſis. redeūtes ymaginē ſecum deferūt. ad tutelā ſuiac terrorē hoſtiū in porta ſtatuerūt. Quidā aūt ex ciuibꝰ ſtans inporte cuſtodia pꝰ ymaginē. mittēs ī adu̓ſarios iacula. magnā ſtragem de hoſtibꝰ faciebat. Hūc latentē quidā hoſtiū aſpiciens. nequiſſime inqͥt mortē non effugies. Nec iam tibi ſubuenire poteriteffigies. niſi portā deſerēs vrbem aꝑire feſtines. Cunqꝫ vibraſſethoſtis iaculū in ciuē illū ſagittarium mirabile dictu. ymago genuerexit. iaculo ſe obijciens illud excepit. ſicqꝫ hoīem ſibi deuotuꝫab imminēti ꝑiculo defendit. Qui gaudēs ꝟginem ſe mirabilitliberatū. ſtatim ſagittā in aduerſariū dirigit blaſphemū deijcit. diſperſus ꝑora ppl̓i rumor facti miraculi. ad hoſtes qͦꝫ ꝑuenit. Tuꝫclamat̉ ab omnibꝰ. ſancta dei genitrix pugnet ciuibꝰ loci illiusAudientes hoſtes. ſtupore ſimul tremore ꝑmoti. arma ꝓijciunt. paci annuūt. eccl̓iaꝫ dn̄e noſtre adeūt. magna donaria offerentes. decetero ſe nihil loco illi no cituros ſub teſtificatōne ꝓmittunt. Uſqꝫ in hodiernū diem ymago illa ꝑmanet in eodem loco.iaculum abhuc gerens in poplice erecto.De clerico cui ꝟgo lac infūdens linguā reſtaurauit. lxxxiiij.Lericus quidā ſuppetente reꝝ copia ſeculo deditꝰ. matris dn̄i amorem reuetrendam eiꝰ memoriā ſic aīmo eius indixerat. vt qn̄cunqꝫ eccl̓ie ingreſſus vel eccl̓iam ei cōtingeret trāſitus. nulla ſeculiſolicitudo nulla ſurriꝑe poſſet obliuio. qn cum omni deuotionehumilitate genu flexo illa angelica ſalutatōne honoraret. dicēsAue maria gratia plena d. te. ⁊cͣ. Rurſum genu flexo beatus venter qui te portauit xp̄e. beata vbera que te lactauerūt dominumet ſaluatorem noſtrū. Hic aliqn̄ moleſtia corꝑis tactus deſꝑatuseſt. tātūqꝫ dolor inualuit vt linguā ſuā labia ſua dentibꝰ ſuismanducaret idip̄m de mēbris ſuis facturus ſi ꝑmitteret̉. Cunqꝫiam lingua labijs penitijs conſumptis. vehemēter a ſuis in alijs

membris teneret̉. iaceretqꝫ horrendus aſpectu. ſenſibꝰ corꝑis exemptus. vidit iuxta lectuli ſui caput ꝑſonam ꝯſiſtere. pulcra facieet reuerēdo aſpectu. que qͣntum dat̉ intelligi angelus eius erai.agroti ſui erūnas deplorās. in hūc modū lamētari videbat̉. Quido domina miſericordie. fons pietatis. hoccine eſt glorie gratie ſalutatoriū. heccine eſt lingua in beatificatōeꝫ ventris vbeꝝ ꝑtꝰtui longo vſu ardenti affectu ſic aſſue facta. vt pene nihil alid̓ ſonare noſſet in eccleſia dei. Domina dn̄a ſi tu dees tuis. quis aderitſuis ſic dn̄a ſic. ad nihilū deueniet ſpes hoīm ſi in te incipiūt habere refugiū. hec ille in auribꝰ tātū egri declamaret. et ineiꝰ tātū oculis deploraret. apparuit vtriqꝫ mater dn̄i. quaſi ſatiſfaciens de negligentia in ſeruulū ſuū de qua inſimilabat̉. ad lectiegri ꝓpius accedit. extracta itaqꝫ vbera viſa eſt ꝓtinus īmittere inos egri ſancti lactis ſui rore infuſo. ſubito ſue lingue integritateꝫet labijs antiquū decorē. in toto eius corꝑe pͥſtinam reſtaurauitſanitatē. redditiſqꝫ ſenſibꝰ. cōtinuo ſurrexit ſanus incolumis. cfactā circa ſe miſericordiā. etiam ſi lingua taceret. repentina vite emoꝝ mutatōne omnibꝰ cepit p̄dicare. etem̄ ſe ſua dei ẜuitio mancipans. decetero vitam duxit religioſam.De muliere quā inter maris vndans parientē ꝓterit. lxxxv.N loco qui dicit tumba ēeccleſia ſancti michaelis archangeli honorifice ꝯſtructa. qui locus occeano cinctus. ipſius eſtū terribilis eſtꝓpter acceſſuꝫ receſſuꝫ maris aduenientibꝰ omnibꝰ. limina ſancti michaelis archāgeli petere deſiderantibꝰ. bis in die ſinuꝫ p̄tendit. aūt vt cetera maria gradatim. verum p̄cipiti curſu acterrifico ſonitū accurrēs. ſepe intercipit iter agētes. Quadā igit̉ feſtiuitate ipſius archangeli. turbis ad eius limina ꝓperantibꝰ ecce iaꝫin medio arene poſitis. erat aūt inter eos mulier q̄dam pauꝑculavicino ꝑtu oīno iam grauida ſonitus terribilis maris ſubito intonuit. cunctis p̄peti curſu amentiū more fugientibꝰ. illa mulier ſola remanſit. vſu etiā pedum nimio dolore terrore atꝫ laboreſtituta. irruerāt em̄ in eam dolores ſubiti. clamabat eiulatu. īſerabilit̓ auxiliuꝫ petēs. ſed vnuſquiſqꝫ ſeipſum tueri cupiēs. audire diſſimulabat. Igit̉ humano deficiēti auxilio recurrit ad diuinum. deū lacrimabili voce inuocās. eius genitricē mariam. ſct̄m/qꝫ archangelū michaelē. Populus qͦꝫ omnis ad hoc ſpectaculūꝯſiſtens manꝰ ad ſidera tendēs. dei matris eius auxilium flebiinuocabat. Uniuerſis chriſti auxiliū implorantibꝰ. aduenit piadei genitrix vt ipſi mulieri videbat̉ manica ſuꝑ eaꝫ ꝓiecta. ita intactaꝫ in terriſono impetu maris reddidit. vt nec mīma etiā guttatotius abyſſi veſtimēta illius ꝯtingeret. Ibi ꝟo quaſi in tutiſſim.habitaculo poſita. filium peꝑit ſine timore vllo permanēs. doiteꝝ mare fluctus ſuos in ſe retrahēs libeꝝ iter eundi mulieri p̄beret. Itaqꝫ cum puero ad litus venit. que ſola in mari relicta eratexiens iam ſola. miraculi ſpectaculum omni ppl̓o p̄buit.De abbatiſſa p̄gnāte quā maria ab īfamia liberauit. lxxxvj.Uit quedā ſanctimoniaim. noīe actōne abbatiſſa. ſtrenue ſancti regimiiſcurā exequēs. ſpūali zelo ſubiectam ſibi ꝯgregatōead ſacri ordinis cuſtodiam rigore cōſtringens. ſed qꝛ bonoꝝfectus prauis aīmis liuoris ingerit penas. ceperunt ei monialesbonis mala repende̓. impenſa mirifici cura regīs odiorum ſidia exercere. ſociauit quoqꝫ ſe liuiori earū inſidiatoris antiqui ſemper infeſta malignitas. naꝫ eius ſupplātata fraudibꝰ. illa pia matecum dapifero ſuo inceſti crimen incurrit concepit. nec tn̄ deſtititregulari rigore ſubiectum ſibi grege ad obẜuantiam ordinis coartare. inutiles vagandi licētias ſingulis denegare. Inſtante auttemꝑe ꝑtus. tam inceſſuꝫ qͣꝫ cibum a monialiū muliebri ſagacitate imp̄gnata dep̄hendit̉. reſqꝫ ſingulaꝝ relatū ī noticiam oīmꝑducit̉. oēſqꝫ ſe in ea cām accuſatōnis inueniſſe exultant. quā ſuisvoluptatibꝰ adu̓ſam iudicabāt. Scribunt̉ littere accuſatrices criminis dep̄henſi ep̄o in cuius ille locus erat dyoceſi. Immīebatla neſciēte pōtificis aduētus. ip̄a onere ſuo qḋ ſtudioſe celaueraiam grauis ſibimet qͥd ageret ignorabat. Erat em̄ pͥuata capella.vbi qͦtidiano vſu ſolebat horas beate virginis dulciori quo poterat affectu decantare. hāc ingrediēs. laudes ſolitas deuotiſſimeſoluit. Finitis horis toto corde corꝑe ſe in orōne ꝓſternens. p̄cibus lacrimoſis ac ꝓfundis ſuſpirijs pijſſimā dei genitricē mariaꝫobnixius orabat eius interuētu. reatus ſui veniam obtine̓. horrēda obprobria īminētis ſibi ꝯfuſionis euade̓. Inter ſubitancidep̄ſſa ſomno. ī ſilentiū ꝯmutatꝭ clamoribꝰ obdormiuit. cui dormienti pia ꝟgo duobꝰ comitātibꝰ angel̓ apparuit. meſtā clementeralloqn̄s ait. Audiui orōnem tuā. noueris me tibi a dulciſſimo filiomeo impetraſſe. a pct̄o veniā. a ꝯfuſione quā times liberatōeꝫpleniſſimā. tūc duobꝰ angelis aſtantibꝰ p̄cepit eaꝫ ꝓlis onere quo