Druckschrift 
Speculum historiale
Einzelbild herunterladen
 

Liber

.VIII.

per tres horas tenebre facte ſunt ſcꝫ a ſexta vſqꝫ ad nonā. Nec poterat tūc etiā eſſe eclipna erat. xiiij. ideo plena. tūc aūt ē inoriēte quādo ſol in occidēte. Propt̓ iſtas tres horas nos ter celebramꝰ tenebras. etiā vt triduane mortis dn̄i qͣſi triduanas facimus exequias. Euſebiꝰ in cronicis. In ethnicoꝝ qͦꝫ ꝯmētarijshec ad verbū ſcripta reꝑimꝰ. in eo tꝑe ſolis facta eſt defectō. bithinia terremotū ꝯcuſſa. in vrbe nicena edes plurime corruerūt.Scribit ſuꝑ his flegon. olimpiadaꝝ egregiꝰ ſupputator. dicens.Quarto āno ducēteſimeſecūde olimpiadis indigna excellēs intoēs que acciderāt ante eaꝫ. defectio ſolis ſacta ē hora diei ſexta itavt in tenebroſaꝫ noctē verſus ſit. ſtelle in celo viſeſint. oībꝰ hisꝯgruūt que in paſſione dn̄i acciderūt. Comeſtor. Et circa horam nonā hieſus exclamauit. Helylamaꝫ abathani. Et dixeruntquidā. heliā vocat iſte. Hi romani erāt intelligētes hebreum.clamabat aūt ſe derelictū a patre. qꝛ traditꝰ calamitatibꝰ videbat̉derelictꝰ. Uel qꝛ fere inutilis videbat̉ eiꝰ paſſio. qꝛ de toto generehoīm videbatꝭ quis redimi niſi latro. qui fere ſolꝰ credebat ī.Unde dicit ī pſalmo. Singularit̓ ſum ego. donec trāſeam. Excepta ſcꝫ beata virgine. quā tunc etiā credidiſſe credimꝰ in hmōi em̄ſemꝑ ip̄a excipit̉. Poſtea dixit hieſus. ſitio. Et vnꝰ ex militibꝰ impleuit ſpōgiaꝫ aceto. impoſuit arūdini. ſuppoſitā yſopo circūligatā. dabat ei bibe̓. Potuit vile vinū ſecum tulerāt adbibendū. ex calore qͣſi acētū factū eſt. Unde ad notāduꝫ eiꝰ acredinē alius euāgeliſta dicit. vinū mirratū. alius felle mixtū. cūqꝫlibaſſet hieſus acetum dixit. conſummatū eſt. quicqͥd ſcꝫ oportebat fieri anteqͣꝫ morerer.De morte domini ſignis in elemētis oſtenſis. .xlv.Ex glo. ſuꝑ math̓.Ieſus aūt circa hora no clamaſſet ad patrē. ſpūm emiſit. ſic adā pꝰ meridiē peccaſſet. vocē dn̄i audiuit. Et ē ordo ratōnis.vt quo tꝑe clauſit ade p̄uaricāti. eo tꝑe penitēti latroni. ianuā reſeraret ꝑadiſActor. nota bn̄ dicit matheus. emiſit ſpūm ſcꝫtanq̇paꝫ ex arca. que ramū tulit. id eſt. recōciliatōeꝫſtram deo patri. iuxta illud. Recōciliati ſumꝰ deo mortē filij eiꝰ.Iohānes dicit. tradidit ſcꝫ qͣſi p̄ciū noſtre redēptōis ſoluēs. Marcus lucas dicūt. expirauitaſſus eſt aūt dn̄s vt dicit hugo floriacēſis eodē āno quo iohānes capite cēſus ē. viij. kl̓. aprilis. ī quoadā formatꝰ eſt. dicit glo. ſuꝑ matheum. oīa elemēta cōditoriſuo moriēti cōpatiebant̉. Comeſtor. Et ecce velum templi qd̓erat ante ſanctaſanctoꝝ ſciſſuꝫ eſt a ſūmo vſqꝫ deorſuꝫ. Forte etiam velū appēſuꝫ ante foresli. qd̓ ad tegēdas fores appoſitumdicit ioſecūjteriori ſciſſuꝫ eſt. in euāgelio nazareoꝝ. ſuperlimīali infinite magnitudīs fractū legit̉. Auditaſqꝫ voces in aereſeamꝰ ab his ſedibꝰ. Terra qͦꝫ mota ē. petre ſciſſeſunt. monumēta aꝑta quidā ſancti ſurrexerūt a mortuis. venerunt in hierl̓m. apparuerūt multis. Forte hi fuerūt de quibꝰ ſuꝑepiſtolā ad hebreos legit̉. multi affectauerūt ſepeliri in hierl̓m.vt dn̄o reſurgēte reſurgerēt. Utrū aūt aliqui eoꝝ ſic ꝑmāſerīt dn̄o aſcēderint neſciniūt aliqui mortui ſunt iteꝝ. poſtqͣꝫdn̄m reſurrexiſſe teſtificati ſunt ſcimꝰ qꝛ corꝑa quorūdā adhuc qͥeſcūt in hierl̓m. ſanctis ſcharioth vnus eoꝝ fuiſſe ꝑhibet̉. his viſis. centurio qui cum eo cuſtodiebant hieſum. timuerunt dicebant. Uere filius dei erat iſte.De vulne̓ dn̄ici lateris illumīatōne ꝑcuſſoris. .xlvj.Udei aūt ne remanerentpendētes ī cruce in magna die ſabbati. rogauerūt pylatū vt frāgerent̉ eoꝝ crura tollerēt̉. ne feſtū horrorecruciatꝰ fedaret̉. Cūqꝫ milites pͥmi fregiſſent crura. veniſſent adhieſuꝫ inueniētes mortuū. os cōminuerūt ex eo. ſed vnꝰ militum lācea latus eꝰ aꝑuit. Actor. Uigilāter ſcd̓m glo. dicit iohānes aꝑuit. ꝑcuſſit vel vulnerauit. vt innuat ibi quodāmodohoſtiū vite aꝑtū eſt. qꝛ inde ſacramēta eccleſie manauerūt. ſinebus ad vitā intrat̉. Unde ſequit̉. Et ꝯtinuo exiuit ſanguis etaqua. ſanguis in remiſſionē peccatoꝝ. aqua ad lauacrū baptiſmiſanctificāduꝫ. iuxta illud zacharie. Erit fons patēs domus dauid⁊cͣ. Et hoc factū eſt ad lr̄aꝫ miraculoſe. id ē ſupra virtutē nature.qꝛ de corꝑe mortui ſolet exire ſanguis nec aqua hoc aūt p̄figuratu ē. quādo facta ē mulier de latere viri dormiētis. ComeſtorEt qui lanceauit vt tradūt quidā. fere calligaſſent eiꝰ qͣculi.caſu tetigiſſet oculos eiꝰ ſanguīe. clare vidit. Ex geſtis eiꝰ Protinus illumīatus in xp̄m credidit vnde militie cedēs. inſtructus abapoſtolis. in ceſarea capadocie. xxxviij. annis monachicam vitamduxit. in omni ſanctitate permanens verbo exemplo pluriſ.ad xp̄m conuertit.De martirio eiuſdem longini militis..xlvij.

Oc preſes octoniꝰ coiiſſet. exhiberi iuſſit. ait illi. Quis vocaris. reIlſpondit. xp̄ianus. oportet em̄ vt donū gr̄e xp̄i priusfitear. Preſes dixit. Qui ante fuerunt nihil de hoc nomīe lucratiſunt. Nomē tuū edicito. Qui reſpōdit. Longinus vocor. Cuiſes. Cuiꝰ ꝓuincie es. reſpōdit yſaurie. Preſes dixit. ſeruꝰ es an̄ ingenuus. reſpōdit. curialis fui. diu ſeculo militaui. oīa que habebam fratribꝰ meis dimiſi illi mihi inde dabāt ſingulis annis cētūſolidos quos ſemꝑ pauꝑibꝰ erogaui. Preſes dixit. Ergo tāqͣꝫ ingenuꝰ ſacrifica dijs. vt quiete viuas. penis deficias. Lōginꝰreſpōdit. Nemo poteſt duobꝰ domīs ſeruire. deus meꝰ docetiubet om̄e bonū. dij veſtri iubēt cōtrariū. Preſes dixit nimiū loq̄ris. ſed ſacrifica dijs indulgebit tibi deꝰ tuus. qꝛ neceſſitate regali coactꝰ hoc facis video em̄ abſtinētia tua penas tolerarepoteris. Qui reſpōdit. Immo tu efficere xp̄ianus indulgebit tibi rex tuus. verū deū cognoueris. Iratus p̄ſes. iuſſit ei oēs dentes auferri. linguā abſcidi. lōginus tamē loquelā ꝑdens. dixitSi credis veros deos qͦs tu colis. ſine me et cōfringa illo s. defendāt ſe ſi poſſunt. ſi mihi nocuerint. credā veri dij ſunt. ſi aūtnihil nocuerīt. credo deo meo. Preſes dixit. Do poteſtatē. Et adcipiēs ſecurim. oīa ydola quicqͥd erat ī tēplo. cōfregit ꝯminuitEt oēs demones exeūtes de ydolis. in p̄ſidē in oēs ſocios eiꝰ protinus intrauerūt. ſimul inſaniētes latrātes ſe eiꝰ pedibꝰ ꝓſtrauerūt. Et ait illis lōginus. Cur habitatis ī ydolis. reſpōderūt. vbixp̄c nomīat̉. eius ſignū eſt poſituꝫ. ibi eſt habitatō noſtra.Lōginus vero aſtāti populoit. vultis hos habe̓ deos colerean vt effugē eos in noīe dn̄i. Ecce videtis p̄ſidē veſtrū. ſub pedibꝰmeis ſpumāteꝫ. Populꝰ ergo clamabat dicēs. rogamꝰ te ſanctuꝫdei. ne ſines cemones hic vlteriꝰ habitare. oraſſet lōginꝰ. exclamātes demōes exierūt. multi hoc vidētes crediderūt. Poſt pau tempꝰ ip̄e p̄ſes a dyabolo inſtigatꝰ dixit lōgino. Ciuitas iſta diſceſſit a ſacrificijs deoꝝ magicas artes xp̄ianoruꝫ. ſi hoc audieritimꝑator oēs ꝑibimꝰ. Affrodiſius ꝯmētariēſis dixit p̄ſidi. quinos ſanauit ciuitatē liberauit. torqueri vis. p̄ſes dixit. Fātaſmafuit. illudit ſenſus noſtros. affro. dixit. nihil facias ẜuo dei. ne deterius ꝯtingat tibi. Tūc iratꝰ p̄ſes iuſſit affrodiſio linguaꝫ ſecari.ſtatim orāte ſancto lōgino p̄ſes cecatꝰ eſt. Tūc dixit p̄ſes affrodiſio. Frat̓ ora dn̄m lōginū. vt oret me. qꝛ ſtultē egi in. Qui reſpōdit. nōne dixi. noli noce̓ ſeruo dei. nōne vides ego linguā abſciſa loquor. Preſes ait. oculos ꝑdidi. ſed totū corpꝰ meū gͣuiſſime cruciat̉. Lōginꝰ dixit. Si vis ſanari. occide me citiꝰ tūc orabo te. ſanaberis. ſtatim iuſſit decollari. Abijtqꝫ ad corpꝰ eius ꝓſtratꝰ lacrimis penitētiā egit. ꝯtinuo viſū recepit. Et honorifice ſepeliēs. in fide xp̄i ꝑmāſit. huiꝰ paſſio celebrat̉ idꝰ martij.De ſepultura dn̄i.eſtor..xlviijPſa aūt die paraſceue cuſero factū eēt. venit ioſeph de curio. id eſt vnꝰ de ordīeIcurie. ab arimathia que ē in ramatha. diues et iuſtꝰ. dequo etiā quidā putāt ꝯſcriptū pſalmū. Beatꝰ vir qui non abijt⁊cͣ. em̄ ꝯſenſit actibꝰ ꝯſilijs alioꝝ. petijt a pylato corpꝰ hieſu. Uenit eo nicodemꝰ. ferēs mirre aloēs qͣſi libras cētum.acceperūt corpꝰ hieſu. inuolutū ſindone quā emerat ioſeph. ligauerūt lintheis etiā alijs. qꝛ in ſimplici ſindone īuolutū ē corpꝰ ih̓uinſtituit ſilueſter papa vt ſacrificiū altaris ī lineo tm̄ pāno celebretur. De monumēto dn̄i dicit beda ſuꝑ math̓. domꝰ fuerit rotūda. de ſubiacēte rupe exciſa tāte altitudīs vt vix manu extenſaculmē poſſet attinge̓. introitū habēs ab oriēte. cui magnꝰ lapis appoſitꝰ erat hoſtio. In ꝑte eiꝰ aqͥlonari. locꝰ dn̄ici corꝑis de eadēpetra factꝰ eſt ſeptē pedes habēs lōgitudīs. Color vero monumēti loculi rubicudo albo dicit̉ ꝑmixtꝰ. Ex euāgelio nicodemi. aūt petijſſet ioſeph corpꝰ ih̓ū ſepeliſſet. audiētes hoc iudei rebāt illū. ſed nicodemū alios ſteterāt corā p̄ſide. oꝑaeiꝰ manifeſtauerāt ei. Oībꝰ aūt ſe occultātibꝰ ſolꝰ nicodemꝰ oſtēditſe eis. qꝛ pͥnceps erat iudeoꝝ. ſꝫ ioſeph ſe ꝯſtēdit quē app̄hendētes iudei iuſſerūt cuſtodiri vſqꝫ pꝰ ſabbatū dicētes ſe daturos carnes eiꝰ volatilibꝰ celi beſtijs t̓re. Incluſerūt in cubiculo vbi erat feneſtra. hoſtiū cubiculi ſigͣuerūt annas cayphas cuſtodes poſuerūt. Comeſtor. erat aūt maria magdalena alteramaria ꝯſiderātes v̓bi poſitū erat corpꝰ ih̓ū reuertētes parauer̄tvnguēta qͣꝫ diu licuit eis oꝑari ſabbato em̄ quieuerūt. Et poſuerunt iudei cuſtodes ſepulcro. ſignauerūt lapidē..xlix.De triduo mortis eius.Actor.T aūt dicit auguſtinꝰtra felicianū. ſic ī ſepulcro filiꝰ dei carnē ſuā moriēdodeſeruit. ſic̄ ī vtero ꝟgīs ꝯnaſcēdo formauit. Mortuꝰeſt diſcedēte vita. ſic̄ paſſus ē ꝑeūte potentia. aūt aliqͥ