Druckschrift 
Speculum historiale
Einzelbild herunterladen
 

bant. adduxerūt vinctū eum in p̄toriū. tradiderūt eum pontiopylato p̄ſidi. in troierunt. ne cōtamīarent̉. ſcꝫ intrando domūgentilis. tunc iudas penitentia ductus. retulit. xxx. argenteos. dicens principibꝰ ſacerdotū. Peccaui. Forte ſathanas qui poſſiderat eum. poſtqͣꝫ fecit quod voluit. receſſit ab eo. et ideo potuit iudas dolere qd̓ fecerat. vt ex dolore iterū intraret in ſathanas. etfaceret ſibi manū inicere. Nam ꝓiectis argenteis in tēplo abiēslaqueo ſe ſuſpēdit. Actor. Ex gloſis. Vt ſcꝫ oſtēderet ſe ꝑoſuꝫcelo terre. Itē vt in aere demonibꝰ habitaret. Item vt arterieſtringerent̉ laqueo. que vocē proditōis ꝓtulerāt. Dicit tamē hieroni. ſuꝑ pſalmum. cviij. magis deū offendit iudas quādo ſe ſuſpendit qͣꝫ in hoc eum ꝓdidit. Et crepuit medius. effuſis viſceribus. In hoc quodāmodo delatū eſt ori. quo oſculatꝰ erat dn̄mne os ſcꝫ effunderet̉. Utrū aūt ea die ſe ſuſpēderit. an diſtuleritdubiū eſt. ſed ante reſurrectōꝫ dn̄i ſuꝑ pſalmū habet̉. Quidāaūt dixerūt. audita reſurrectōe quā ſperabat ſe ſuſpēdit.De diſcuſſione cauſe eiꝰ corā pylatoneſtor.Um aūt hieſus eſſꝫ ī pretorio. exijt ad iudeos pylatꝰ. querēs quā accuſatōeꝫ afferrēt aduerſus hoīem hunc. Et primū accuſauer̄tin duobꝰ. quia ꝓhibebat tributuꝫ dari ceſari. qꝛ dicebat ſe xp̄mregem. Intrās ergo pylatus in p̄toriū. primā cauſam nullā reputans qꝛ forte audierat hieſuꝫ dixiſſe. reddite que ſunt ceſaris ceſari. que ſunt dei deo. De ſcd̓a dixit ad hieſuꝫ. Tu es rex iudeorum. qui reſpōdit. regnū meū eſt de hoc mūdo. Cui pylatꝰ. Efgo rex es tu. reſpōdit hieſus. tu dicis. qꝛ rex ſum ego. Ad hoc veniin mūduꝫ. vt teſtimoniū ꝑhibeā veritati. Cui pylatus. Quid ē veritas. Ex euāgelio nicōdemi ioſeph. Reſpōdit ih̓s. Ueritasde terra orta eſt. Dicit pylatus. In terris veritas eſt. reſpondithieſus. Intēde veritatē deſcēdiſſe in terrā nunc iudicat̉ ab hisin terris habent poteſtatē. Intuitꝰ aūt preſes in populo. vidit plurimos ex iudeis lacrimātes. ait. Non oīs multitudo vult mori. Dicūt ei ſeniores iudei. Ideo venimꝰ oīs multitudo vt moriatStās aūt vir quidā iudeus nicodemus ante p̄ſidem pronūciabathieſuꝫ multa miracula feciſſe in populo. ſuadēs eum dimitti. Aliꝰetiā quidā iudeus exiliēs dixit. Ego. xxxviij. annos iacebam in lecto. quidā portauerūt me in lecto ante. ad vocē eius ſine mora ſanatus ſum. alius dixit. Cecus natus ſū. miſertus mihi poſuit manꝰ ſuas ſuꝑ oculos meos. ſtatim vidi. alius. Curuꝰ eram erexit me. Alius qͦꝫ dixit. Leproſus erā. mūdauit me. mulier vero quedā veronica noīe dixit. Sanguine fluēs erā. xij. annis. tētigi fimbriam veſtimēti eius. ſtetit fluxꝰ. Dicūt iudei. Legē habemus. mulierē in teſtimonio recipere. Dicūt alij. Iſte homo propheta eſt. Demonia ei ſubiecta ſunt ⁊cͣ. Pylatꝰ ergo facta ſeditione in populo. neſciebat quid face̓t. querebat occaſionē dimittendi eum. Comeſtor. Et iteꝝ exiens. dixit iudeis. nullā inueniocauſaꝫ in eo. At illi clamabāt. Cōmouit vniuerſuꝫ populum incipiens a galilea vſqꝫ huc.e illuſione herodis. iudicō pylati.Unqꝫ accepiſſet pylatꝰ homo galileꝰ eſſet qꝛ herodes erat hieroſolimis hisdiebꝰ. volēs ei deferre. miſit ad illum. vt dn̄s galileegalileū. vel abſolueret vel dānaret. ideo recōciliatꝰ eſt pylato ſuꝑnece galileoꝝ quā p̄diximꝰ. Qui cum interrogaſſet ih̓m in multis.nec accepiſſet reſpōſuꝫ ab eo. ſpreuit illuſit ei. eſtimās fatuum. remiſit indutū veſte alba. Tūc pylatus dixit iudeis. quia necipſe nec herodes inueniebāt in eo cauſaꝫ. ideo correptū flagellisdimitte̓t. Turba aūt vniuerſa clamauit. Crucifige. cūqꝫ pylatꝰrenuiſſet. accuſabāt in tercō. qꝛ dei filiū ſe fecit. clamabāt etiam.Si hūc dimittis es amicꝰ ceſaris. oīs qui ſe regē facit ꝯtradicitceſari. Audiēs hec pylatꝰ. eduxit. ſedit tribunali in loco gabatha. erat aūt ꝑaſceue qͣſi hora ſexta. cūqꝫ accuſaret̉ ih̓s in ml̓tisnihil reſpondit. Per diē aūt feſtū paſche ꝯſueuerat p̄ſes nouiterintroducta ꝯſuetudine. dimitte̓ vnū de vinctis. quēcūqꝫ petiſſent.in memoriā qꝛ eadē die egreſſi erāt de ſeruitute pharaonis. cunqꝫoptionē dediſſet eligēdi hieſuꝫ innocētē aūt latronē barrabā. elegerūt barrabā. tūc miſit ad pylatū vxor ſua. Iam dei nutu poterat dyabolꝰ cognoſcere ſignū crucis. ideo laborabat ne xp̄c moreret̉. Forte vero ſancti gaudebāt in inferno. vnde notauit. Exeuāgelio nicodemi ioſeph. cogitāte ergo pylato quid ageret dehieſu. miſit ad euꝫ vxor eius noīe procula dicēs. Nihil tibi iuſtoilli ⁊cͣ. rn̄dentes iudei dixerūt pylato. nūquid diximꝰ tibi. quiamaleficꝰ eſt. Ecce ſomniū īmiſit ad vxorē tuaꝫ. Comeſtor. Uidens aūt pylatꝰ nihil ꝓficeret. lauit manꝰ hieſuꝫ flagellis ceſūtradidit eis vt crucifigeret̉. Forte ideo ceſum. vt ſatiati flagellis amorte deſiſterēt. Adhuc columna cui alligatꝰ fuit. veſtigia cruorisoſtendit.

De illuſione militū crucifixione dn̄i.Ilites ergo preſidis ſuſcipiētes hieſuꝫ exuētes. circūdederūt ei clamidē coccineā ad ſimilitudineꝫ purpure. qua reges vtebant̉. prodyademate aūt plectētes corona de ſpinis impoſuerūt capiti eiucredibile eſt aūt aculeos corone cruorē de capite extraxiſſe. Sedflagellis cruor dorſi extractꝰ eſt. ſanguīs ſudor alias ꝑtes corꝑisvnxit. vt tantū manꝰ pedes latus dicamꝰ aſperſa ſanguineſed tota veſte tincta xp̄m aſcēdiſſe de boſra. Pro ſceptro aūt dederūt in manu eius arudinē illudebant ei tanqͣꝫ regnare volentinec valēti. flexo genu dicebant. Aue rex iudeoꝝ. Ideo in paſceue cum orat̉ pro ꝑfidis iudeis genua flectimus. Et exꝑuentesarūdine ꝑcutiebāt caput eius. Exuentes purpura reinduebāteum veſte ſua. duxerūt cum vt crucifigeret̉ baiulāteꝫ ſibi cruceꝫSequebant̉ aūt hieſuꝫ mulieres plangētes eum. quibꝰ ip̄e ait. nolite flere ſuꝑ me. ſed ſuꝑ īminēti excidio gētis veſtre. venerūt inlocum caluarie ſic dictū. quia ibi decollabant̉ rei. multa oſſa capitum ibi ſparſa erant. cum aūt crucifigerēt eum dicebat. Pater dimitte illis. quia neſciūt quid faciūt. Cunc fecerunt de veſtibꝰ eiusexcepta tunica quatuor ꝑtes. quia quatuor erāt milites qui crucifixerunt. tunica erat incōſutilis reticulato oꝑe facta ideo nonpotuit ſcindi. ſed ſortiti ſunt de ea cuiꝰ eēt. Scripſit aūt pylatꝰ titulum cauſe eius. id ē in titulo cauſaꝫ mortis eius. Hieſus nazarenꝰrex iudeoꝝ. qͣſi di. Ideo crucifixus eſt qꝛ rex erat iudeoꝝ. Et ſcripſit hebraice grece latine. vt diuerſaꝝ linguaꝝ hoīes qui ꝯuinerant ad diem feſtū legere poſſent intelligere. Dixerūt aūt iud̓vt mutaret titulū noluit. Crux vero habebat ſuꝑ lignū tranuerſuꝫ aliqd̓. habēs formaꝫ thau. Sed pylatus ſuppoſuit cauillam tabulā affixaꝫ ei. in tabula erat titulꝰ ſic. Dicunt̉ aūt indn̄i cruce fuiſſe. iiij. diuerſa ligna. forte in totidē diuerſis generibus lignū erectū trāſuerſuꝫ tabula ſuꝑpoſita. Trūcus etiā quidācui infixa erat crux. qui rupe fuit de foſſus. Inuenit̉ lignū dn̄icecrucis. palme. cypreſſi. vt quidā tradūt oliue cedri.e ſuſceptōe latronis ꝯmēdatōe ꝟginis marie.Retereūtes aūt blaſphemabāt eum dicētes. Uah. qui deſtruis tēplū dei Sil̓i ſacerdotes illudebāt ei. dicētes. Alios ſaluos fecit. ſeip̄m poteſt ſaluū facere. qͣſi dicerēt. Nūc apparet. qꝛ in ſe ſedin beelzebub ſanabat. alioquin potius ſe ſanaret. Demones ſertientes vires ſuas fractas. hoc aiebāt vt deſcēde̓t de cruce. Tamen in thobia legit̉ ſuꝑ exēteratōe piſcis. demonē ſtētiſſe ſuꝑ brachiū crucis. cōſideraſſe an xp̄c aliquā maculā peccati habe̓t. Etiam vuꝰ de pēdētibꝰ ſimul. blaſphemabat. Alter increpās blaſphemāteꝫ ait. memēto mei dn̄e. dum veneris in regnū tuū. Et audiuit a dn̄o. Hodie mecū eris in ꝑadiſo. Nec intellige de terrenovnde expulſus ē adam. neqꝫ de angelico. qꝛ ad illum ante xp̄m nemo aſcēdit. ſed in requie. qd̓ eſt hieſu. Uel hodie eris mecuꝫqd̓ eſt in ꝑadiſo. Forte fuit aīa huiꝰ cum aīa xp̄i in ſinu abrahe. cum illo regreſſa. Et qꝛ tunc penetrauit latro celos. ex alijslocis ſcripturaꝝ errauerūt quidā dicētes eſſe multa loca beatoruꝫp̄ter celū ꝑadiſuꝫ ſcꝫ ade. loca in aere. in terra vbi beate viuennec tamē deū videbūt. Stabat aūt iuxta crucē mater hieſu. maria cleophe. maria magdalena. iohānes. Ambroſiꝰ ſuꝑ lucā.Fugiētibꝰ apoſtolis. maria ante crucē ſtabat. pijs ſpectabat oculis filij vulnera. ſpectabat pignoris mortem. ſed mūdi ſalutem.Aut fortaſſe. qꝛ nouerat filij mortē mūdi redemptōeꝫ. aula regalis putabat ſe ſua morte publico munere aliquid adiuturaꝫ. Sedhieſus qui factꝰ eſt ſicut homo ſine adiutorio inter mortuos liber.ſuſcepit quidē matris affectū. queſiuit ad oīm redemptōeꝫ hominis adiutoriū. Comeſtor. Tūc dixit matri de iohāne. Mulier. ecce filius tuꝰ. Et iohāni ait. Ecce mater tua. Ex illa aūt hora eſſet beata virgo apoſtolis. iſte ſpecialeꝫ eiꝰ curam habebat Hieronimꝰ. Pudiciſſima ꝟginitas nulli diſcipuloꝝ rectiꝰ qͣꝫvirgini ꝯmēdata eſt. vt eſſet ad inuicem grata ſocietas. floridusaſpectus. necnō venuſtas ꝯuerſandi vernās alternatim pudiciciarum ſplendore decoratus.De tenebris vniu̓ſalibꝰ aeris ꝯſūmatōne dn̄ice paſſiōis. xliiij.Actor.(Exta autē hora facte ſunttenebre ſcd̓m glo. ne ſol pēdentē deū ſuū vide̓t. iuxta illud Iſa. Erubeſcet luna. ſol. Nec mirū. qꝛ verꝰ ſolpatiebat̉ ectipſim. Uel ne impij luce illiꝰ fruerēt̉. Et ſuꝑ vniueſaꝫ t̓rā. Unde legit̉. tūc athenis vigebat ſtudiū. inqͣſiſſentph̓i cām tenebraꝝ. nec inueīri poſſent. dixit dioniſiꝰ ariopagita.deꝰ nature patiebat̉. Et fecerūt ei arā. ſuꝑſcripſerūt ignoto deo.de legit̉ in actibꝰ. Id̓o dicit glo. Ne putet̉ fieri cōſueta eclipſis.