Liber.VIII.

minū tercia die moriturū.tauit eū in mortē detineri. mortē imminētem ſibi lucratiuā face̓ voluit.remiſſa eſt aūt ſuperiꝰ cauſa. que cōpulit iudaꝫ ad vedendū dn̄m. Cum em̄ eēt fur⁊ loculos habēs. ⁊ vide̓tētuꝫ ſiit ⁊ pedes dn̄i effuſuꝫiū. vt aliquid indequod putauerat eē vēdendū. ⁊ ſibi trafuraret̉. Quod ꝑdiderat in effuſioēti. voluit recōpenſare in vēditōne magiſtri. Et forte hec fuit cā quare matheꝰ hoc factum marie recitauit ſcꝫ vt cōgruēter ſubiūgeret factū iude qͦ vēiuās effectū ad cauſaꝫ. Quid vultis mihi indidit dn̄m. tanqͣꝫquit dare. ⁊ ego eū vobis tradā. Quaſi vile mācipiū venale exponit in eoꝝ poteſtate quātuꝫ velint dare. Cū em̄ vilia exponerere̓ vēditor ab emptore. quātuꝫ dabis. Cum aūt canunt̉ .ſro. ecōuerſo. ¶ Notula ſuꝑ hiſtoriā. Ꝙ aūt quarta feria an̄ paſſionem vēditꝰ fuerit dn̄s. oſtēdit ea die eccleſia lectōeꝫ p̄mittens epiſtole. in qua legit̉. Ecce merces eiꝰ cū eo. In memoriā qͦꝫ vēditōiseius. ꝑ totū annū in ieiunijs penitētialibꝰ hec feria ſcd̓m tenet locūpoſt ſextā feriā. ¶ Actor. Facta itaqꝫ hac pactōe querebat oporatem tradendi eum ſine turbis.ena dn̄i ⁊ inſtitutōe euchariſtie..xxxvij.Rima aūt die azimoruꝫd̓ eſt in eadē die in cuiꝰ veſpera erat agnꝰ īmolādus eedēdus cū azimis. p̄miſit diſcipulos vt ꝑarent. Et itaIcd̓m ioh̓em venit illuc. ⁊ diſcubuit ad cenam cum diſcipulis. ant.diem feſtū paſche. id eſt ante primū dieꝫ azimoꝝ. qui celeberrimꝰerat inter ſeptē dies paſchales. Sciēdū em̄ ꝙ hoc nomen paſchaequiuocum eſt ad tria. Aliquando em̄ paſcha dicebat̉ veſꝑa. quaagnꝰ īmolabat̉. vt ibi. Scitis qꝛ poſt biduū paſcha fiet. Aliqn̄ aūtip̄e agnꝰ vt ibi. Ubi vis paremꝰ tibi ꝯmedere paſcha. Aliqn̄ verona. vel etiā azima ip̄a. vtſeptē dies ſequētes. in quibꝰ edebant̉ aibi. Nō introierūttoriū ne cōtamīarent̉ ſed ꝯmederent paſcha.decepti greci. cōficiūt de fermētato. Dicūt em̄ inHacinā decimā quartā fuiſſe ⁊ in veſꝑa illius fuiſſe paſcha iuꝑaſcedeoꝝ. Sed dn̄s inquiūt ſciens ſe eadē die paſſuruꝫ. ſcꝫ ſexta feriaanticipauit ꝯmede̓ paſcha. ſcꝫ in die p̄cedēti. ⁊ tunc fuit luna. xiij.Unde qꝛ tunc licite vt dicūt. potuit comede̓ fermētum. ideo ⁊ ipſicōficiūt de fermētato. Prouenit aūt error eoꝝ ex hoc loco. qꝛ putant hic accipi paſcha ꝓ die īmolatōnis. ſed accipit̉ ꝓ prima diegjiꝝ. vt dictū eſt. Et etiā ſi verū eſſet qd̓ dicūt de die paſche. nihilominꝰ errāt quia quacūqꝫ die dn̄s ꝯmederit paſcha id ē agnuꝫcredibile eſt eū ꝯmediſſe cū azimis ſcd̓m legeꝫ. Preterea dies ip̄ap̄cedens veſperā īmolatōnis. nec dicebat̉ paſcha. nec erat ſolēnis⁊ ita tredecima luna nō fuit ꝓxima dies ante diem feſtum. paſche.¶ Comeſtor. Et nota ꝙ nuſqͣꝫ legitur dn̄m comediſſe carnes. niſiagni paſchalis. Surgēs aūt a cena lauit pedes diſcipuloꝝ. Ex eoem̄ ꝙ dixit qui lotꝰ eſt nō indiget niſi vt pedes lauet. ꝑpendit̉ a qͥbuſdāꝯſtoli baptizati erāt. Et cum recubuiſſet iteruꝫ docuiteos quare hoc fecerat. in exemplū ſcꝫ mutuo ſibi ſeruiendi. hieſusaūt turbiritū dixit. Amē dico vobis. qꝛ vnꝰ ex vobis me traditurꝰ eſt. Turbatꝰ eſt ih̓s. miſericordit̓ compatiēs iude quē notabat.ic ⁊ ſancti miſericordit̉ turbant̉ cum vrget eos cauſa a zizānia ſeꝑare triticū ante meſſem. Mentit̉ ergo philoſophus. qui dicit animi turbatōeꝫ nō cadere in ſapiētem. Et dicebāt ſingillatim.Nūquid ego ſum dn̄e. Qui intīgit ait manū mecū in ca. ⁊cͣ. Duodecim in eodē catino cū dn̄o edebāt. alij nō. quaſi dice̓t vnꝰ e duodecim me tradet. Forte ideo dixit intingit. qꝛ ſuccus agreſtiū lactucarū neceſſarius erat ad vſuꝫ agni. Recūbebat aūt diſcipulꝰ quediligebat ih̓s in ſinu eiꝰ. nō aliter vt credit̉ niſi qꝛ diſcūbebat inclinatus ante pectꝰ dn̄i. Huic ſubmiſſa voce exp̄ſſit ꝓditorē. cui ſcꝫpanē intinctū porrige̓t. Et tūc ſathanas introiuit in iudā nō tuncprimo. ſed vt quaſi ꝓpriū poſſideret. ¶ Actor. Tūc iudas ne videret̉ tacēdo ſe ꝓdere. ait. Nūquid ego ſuꝫ rabbi. At ille. tu dixiſti.Nōdum corā exprimit eū. poteſt ei ſic intelligi. Nō ego dico. ſedtu dicis. Uel qꝛ latēter notatꝰ nō reſipiſcebat. manifeſtius euꝫ notabat. quaſi di. Tu teip̄m ꝓdigo. Et exiuit iudas continuo. Erat aūt nox. tūc ait hieſus. Nūc clarificatꝰ eſt filius homīs.id eſt eiecto tenebroſo remāſerūt ſoli mundi cum ſuo mundatore.Et addidit. Continuo clarificauit eū deus. id eſt clarificabit. Qd̓poteſt intelligi de reſurrectōe. vel de īminēte traditōne. ꝑ quā mortuus apparuit his qui in inferno eū expectabāt. Cenātibꝰ aūt illisbenedixit paneꝫ ⁊ fregit Ordo verboꝝ miſticus eſt ſcd̓m gloſam.Genedixit. quia naturā humanā quā aſſumpſit. gratia diuine ꝟtutis impleuit. Fregit. vt oſtēderet corꝑis ſui fractōeꝫ. nō ſine ſpōte ſua fore. Accipite inquit ⁊ comedite ⁊cͣ. Nō hic intelligēduꝫ eſtꝙ diſcipuli ſumptū corpus de manu dn̄i ſibi miniſtrarēt. ſed ipſemet miniſtrauit qui ⁊ cōſecrauit. Et eſt ſenſus. Accipite ⁊ comedite. id eſt accipite ſacramētaliter. ⁊ comedite ſpūaliter. Hoc eſt corpus meum 2in caruādo hec verba proferūturhoc eſt corpus meū. hic ē ſauis meus. ex virtute hoꝝ verboruꝫ

ſit trāſſubſtātiatō. Unde credibile ē dominū. cum eadē verba dixit. mutaſſe panē ⁊ vinū in carnē ⁊ ſauinē. ⁊ tunc eandē vim illiscōtulit in poſterum. Unde dicit lucas eum addidiſſe. hoc facite inmeā cōmemoratōeꝫ. Quibꝰ ſcꝫ verbis inſtioc ſacramētuꝫ ettacite premiſſum deſtituit.De p̄dictōe negatōis petri ⁊ trina or̄one dn̄i..xxxviijUnc ait illis hieſus. Omnes ſcandalū patiemini in me in iſta nocte. Scriptū eſtem̄ percutiā paſtoreꝫ ⁊cͣ. Et cum dixiſſet petrus. Et ſiomnes ſcādalizati fue. ego nunqͣꝫ ſcāda. reſpōdit hieſus. Priuſqͣꝫ gallus bis vocē dederit. ter me es negaturus. Sed marcus hocpleniꝰ expreſſit ceteris. poſt primā em̄ negatōeꝫ petri. gallus ſtatiꝫcantauit. ſed ante galli ſcd̓m cantū. idem̄ oīs negauit. ⁊ ita trina negatio petri. ante primū cantū galli inchoata eſt. ante ſcd̓m impletaalij vero euangeliſte dicētes. prius qͣꝫ gallus cātet ter me negabis.de inceptōne agūt. id eſt trinā inchoabis negatōeꝫ. Marcus verode completōne eius ſcripſit. Et ait petrus. Et ſi me oportet moritecum nō te nega. Nō mentit̉ quia credit veruꝫ eſſe qd̓ promittit.Tunc ſubdit hieſus eos cōſolādo longuꝫ ſermonē. quem ſcripſitiohānes dicens. Nō turbet̉ cor veſtru ⁊Tunc venit cum illis invillam que dicit̉ gethſemani. que eſt ad radice montis oliuēti. ⁊ iutroiuit hieſus in ortū cum diſcipulis ſuis. Et cū intraſſet dixit eis.Sedete donec vadam ⁊ orem. ⁊ vos etiā orate. ne ſuccūbatis temptatōni. Et aſſumpto petro ⁊ duobꝰ filijs zebedei. tanqͣꝫ ſecretarijs ſnis. vt quibꝰ oſtenderat gloriā ſue maieſtatis. eiſdem etiaꝫ reuelaret triſticiā paſſionis. cepit cōtriſtari. vt veritatē ꝓbaret hominis aſſumpti. Et bene dicit̉ cepit. qꝛ ipſe motus triſticie nō ei dominatꝰ eſt ſed ſubiecit eum voluntati diuine. Hanc aūt triſticiamſcd̓m glo. paſſus eſt. nō ſolū timore mortis. quā ip̄a natura abhorret. ſed ꝓpter infelicitatē iude. ⁊ ſcandalū apoſtoloꝝ. ⁊ eiectōem eteuerſionē hieruſalē. Ueniēs aūt ad diſcipulos. inuenit eos dormientes. ⁊ dicit petro. qꝛ p̄ ceteris erat gloriatꝰ. Sic yronice. qͣſi d. ſicerat faciēduꝫ. Uel ſic imples qḋ̓ ꝓmiſeras. Uigilate ⁊ orate. quiaſpūs quidē ꝓmptꝰ eſt ad ꝯfitēduꝫ. caro aūt infirma. ad tolerāduꝫſcd̓o ⁊ orauit. ⁊ apparuit ei angelꝰ cōfortās in eo motuꝫſentis ſcd̓m quā minoratꝰ eſt paulominꝰ ab angelis illū ſcꝫmotū qͥ exhorrebat mortē. ſicut etiā ip̄e xp̄c ratōe ꝯfortabat eumdicēspatrē. Nō ſicut ego volo. ſed ſicut tū. Prohibebat etiātel̓ a veratōe cꝑali. ꝓut oportunū erat. Unde ē illd̓. Angelis ſuis deꝰ māda. ⁊cͣ. Qd̓ de toto xp̄o bene accipit̉ ſcd̓m glo. ideſt de capite ⁊ de mēbris. Et factꝰ eſt in agonia. cōtra mortē. Iamquaſi vincebat in animo. quā poſt vicit actu ip̄o ſcꝫ reſurgēdo. Etfactꝰ eſt ſudor eius. ſicut gutte ſanguīs decurrētis in terra. Et redijt ad diſcipulos. ⁊ iuuenit eos dormiētes. Tercō abijt. ⁊ orauitſcd̓m glo. vt etiā nos a peccatis p̄teritis veniaꝫ. ⁊ a p̄ſentibꝰ malistutelā. ⁊ a futuris malis cautelā a deo poſtulemꝰ. ⁊ vt ad trinitatēoratōeꝫ dirigamꝰ. vel vt cōtra trinā temptatōeꝫ. or̄onis clipeo tuTūc venit ad diſcipulos ⁊ ait illis. Dormite. ⁊ cū paululūcanniſſent. ait. ſufficit. Site eamꝰ. ecce ꝓpe eſt qui me tradet.¶Datione domini ⁊ eius condēnatione coram caypha. ⁊ ſuſpendio iudeComeſtor..xxxix.Dhuc eo loquente venitiudas cū cohorte militū accepta a p̄ſide ⁊ turba mīſtrorum accepta a pͥncipibꝰ ſacerdotū ⁊ armis. dato eis ſi-gno ꝓditōnis. ⁊ ſuſcepto oſculo. cū dixiſſet querētibꝰ ego ſuꝫ. abierunt retrorſuꝫ ⁊ ceciderūt. Poſtea tenuerūt eū ⁊ ligauerūt. ⁊ adduxerāt eum ad annā primū. nō qꝛ collega cayphe. ſed quia ſocereius. Adoleſcēs aūt ſequebat̉ eum. amictꝰ ſindone ſuꝑ nudo corpore. qui relicta ſindone aufugit ab eis. Tradūt quidā hunc fuiſſeadoleſcentē iohānem. quē tunc fuiſſe adoleſcētem. longa poſt eiusvita indicio eſt. ſequebat̉ aūt eum petrus alonge. Iohānes notuspontifici. introduxit petrū. Interrogabat aūt hieſum pontifex dedoctrina eius. Et cum dixiſſet hieſus. Palā locutus ſum interroga eos qui audierūt. vnus miniſtroꝝ dedit alapā hieſu. erat auteꝫpetrus ſtans in atrio ⁊ calefaciens ſe. qui poſt trinam negationemrecordatus verbi quod dixerat dominus. egreſſus fleuit amare. fugiens ſcꝫ in caueam que modo gallicantus appellatur mane factoꝯuener̄t apd̓ cayphā ſacerdotes ⁊ ſeniores populi ⁊ ſcribe ⁊ phariſei ⁊ querebāt falſum teſtimoniuꝫ contra hieſum. ⁊ dixerūt duofalſi teſtes. nos audiuimꝰ eum dicentē. Poſſum deſtruere templūhoc manufactum. ⁊ poſt triduum non manufactum edificare. Cūqꝫ non reſponderet hieſus. exurgens cayphas dixit ad hieſū. Adiuro te per deum viuum vt dicas nobis ſi tu es criſtus filius dei benedicti. Et reſpondit hieſus tu dixiſti. Tunc princeps ſacerdotuꝫſcidit veſtimenta ſua. dicens. Blaſphemauit. Quid vobis videtur. ⁊ dixerunt. reus eſt mortis. Tunc expuerunt in faciem eius. ethoc proprium erat iudeorum ſpūere in faciem eius. quem abijcie-