Druckschrift 
Speculum historiale
Einzelbild herunterladen
 

tacuerint lapides clamabūt. qꝛ his tacētibꝰ in paſſione. petre ſciſſe clamauerūt dn̄m md̓i. Et vt appropīquauit fleuit ſuꝑ ciuitatem dicens. quia tu. ſubaudi. fleres ſi cognoſceres ruinam tuamfuturam. cauſas eius.xxxiij.De ſcd̓a eiectōe vēdentiū emētiū de tēplo.Thieſus intrauit templūꝓpter tria. primo ſcd̓m glo. vt doce̓t nos formā religionis ſcꝫ vt quocūqꝫ ꝑgimus pͥmo domū or̄onis ſi ibi eſtadeamꝰ. or̄ones deo ꝯmedati. ſic ad agēda negocia ſecedamꝰ.Item qꝛ locus publicꝰ erat. vbi poſſet inueniri. oſtendēs ſe inuitum ſed ſpōte pati. Item vt on̄deret ruinā vrbis. qua fleuerat maxime ex ſacerdotū culpa ꝓceſſurā. Sacerdotes auaricieſue cōſulentes in porticibꝰ tēpli hoſtias vēdebāt cuiuſcūqꝫ generis. ne veniētes de lōginquo nihil offerrēt ſi hoſtias preſto inuenirēt. ne etiā pauꝑes qui nihil ſecū ꝑtulerāt. excuſatōeꝫ p̄tenderēt pecunie habite. poſuerāt ibidē numularios qui mutuamſub cautōne darēt pecuniaꝫ. Sed qꝛ lex patiebat̉ vt a fratribꝰſuis vſuras acciperēt. excogitauerūt vt collibiſtas facerēt. Collibia em̄ apud eos dicunt̉ vilia munuſcula. vt ciceris vuepaſſe. etpomoꝝ diuerſi generis. quaſi qd̓ ī numo licebat ī talibꝰ liceret.Quod ꝓhibuit ezechiel dicēs. Uſurā oēm ſuꝑabūdantiāaccipietis. Sic hodie qͥdā ſub noīe charitatis vſurā palliāt. Etfacto flagello de funiculis eijciebat emētes vēdentes dicēs. Nedomū oratōis facerēt ſpelūcaꝫ latronū. Nec ſinebat vas aliquoddeo dicatū trāſferri tēplū. Tradūt qͥdā ꝗdā fulgor radioſus egrediebat̉ ex oculis ip̄ius. quo territi ſacerdotes leuite nonpoterant ei reſiſtere. Hieroni. ſuꝑ mathe. iij. libro. Inter ſignaoīa que fecit. hoc mihi mirabiliꝰ eſſe videt̉. vnꝰ homo in illo tꝑeꝯtēptibilis. intātuꝫ vilis vt poſtea crucifigeret̉ ſcribis phariſeis cōtra ſe ſeuiētibꝰ. lucra ſua vidētibꝰ deſtrui. potuerit ad vniusflagelli verbera tantā multitudinē eijcere. mēſaſqꝫ ſubuerte̓. cathedras cōfringe̓. atqꝫ alia facere. que infinitꝰ feciſſet exercitusIgneū em̄ quiddā atqꝫ ſidereuꝫ ex oculis eius radiabat. diuinaiaieſtas in facie lucebat. Comeſtor. Et acceſſerūt ad eum ceci claudi in tēplo. ſanauit eos. Et admirātes pͥncipes ſacerdotū ſcribe. dixerunt ei. Qd̓ ſignū oſtēdis nobis. qꝛ hec facis. Quaſi credimꝰ tibi licere. ergo oſtēde nobis ſignū quo credamꝰ. Et reſpondit. Soluite templū hoc in tribꝰ diebꝰ exciil Hoc aūt dixithieſus imꝑando vel cōſulendo vel hortādo. ſed p̄dicēdo. Etreſpiciebat diuites mittebāt munera ſua in gazophilaciū. Uidit aūt quādaꝫ viduā pauꝑculā mittentē duos ereos numulosvalētes quartā ꝑtē ſicli. ſcꝫ obolos qͥnqꝫ dixit eam miſiſſe pluſqͣꝫ omnes. qꝛ totū victū ſuū miſerat. alij vero ex abūdanti ſibi ꝑtē totū. Dixit aūt ad quoſdā qui in ſe cōfidebāt tāqͣꝫ iuſti oꝑibus ſuis exterioribꝰ. aſꝑnabant̉ ceteros ꝑabolam de phariſeopublicano. intulit oīs qui ſe exaltat humiliabit̉. Actor. Et veſꝑa iam eēt hora. circūſpectis oībꝰ redijt ī bethaniā ibiſit. qꝛ vt dicit glo. hieroni. pauꝑ nulli adulatꝰ. nullū in tāta vrboinuenit hoſpitiū ei daret. erat ergo diebꝰ docēs in tēplo. noctibꝰexiens morabat̉ in bethania. Ideo tota illa ſeptimana dicit̉ penoſa. qꝛ totā illā laborauit dn̄s recreādo. ſicut pͥmaꝫ mūdi ebdomadā oꝑatus ē creādo. At pͥnceps nicodemꝰ timore ppl̓i vel verecūdia diſcēdi. qꝛ magiſter erat. die ſꝫ nocte docendꝰ ad venit. quē dn̄s int̓rogatꝰ de introitu regni dei inſtruxit..xxxiiij.De his que geſſit in ſcd̓a feria.Ieſus aūt iterū diluculoIlvenit in tēplū ſedēs docebat ppl̓m. phariſei aūt vidēUtes inſidiātes ei. qꝛ ſciebāt eſſe māſuetuꝫ miſcd̓iep̄dicatorē. ob hoc habe̓ gratiā fauorē ppl̓i. adduxerūt ei mulierem lapidādaꝫ ẜm legē. vt ſi iudicaret lapidari. qͣſi crudelē en̄ irriderēt. habēteꝫ miſcd̓iaꝫ quā ppl̓o p̄dicabat. ſi aūt dimitti.ſi hoſtē legis ꝯdēnarēt. Ip̄e aūt vtrāqꝫ calūniā in iudicō prudenrer euitauit. qꝛ iuſticiā miſcd̓iaꝫ in iudicō ẜuauit. Protulit em̄iuſtū iudiciū ſalua miſcd̓ia. prius tamē digito ſcpͥſit in terrā. Quiſine peccato inqͥt veſtrū eſt ⁊cͣ. qͥd aūt ſcripſit ad lr̄am incertū eſt.Quidā tamē dicūt id qḋ eis rn̄debat. Hieroni. videt̉ velle īdam epl̓a ſcripſiſſe. Terra terra abſorbe viros iſtos abdicatosUel ẜm glo. terra terrā accuſas. Uel forte peccata eoꝝ ſcribebatMulier inqͥt vbi ſunt te accu. qͣſi di. qui venerāt ad querēdā iuſticiā. fugati ſunt iudicō iuſticie. Nemo te ꝯdēnauit. qꝛ qͥlibet eoꝝſciebat ſe ſil̓r inquinatū. nec ego ꝯdēnabo. qͣſi dice̓t. Illi dimiſer̄tte indemnataꝫ ꝓpter peccata ſua ego te abſoluo ex miſcd̓ia mea.Uade ampliꝰ noli peccare. Sicut ſupra ꝓtulit iudiciuꝫ iuſticieſalua tamē miſcd̓ia. hic ꝓfert iudicium miſcd̓ie ſalua iuſticia ẜmglo .ſ. vt miſericors peccata p̄terita dimittēs vt iuſtus ne ampliꝰpeccaret interdicēs. vniuerſe vie dn̄i miſcd̓ia veri. Et notātur hic in ſūma. v. que obſeruāda ſunt iudicibꝰ in ſentētia ꝓferen-

da. Primū eſt matura diſcreta deliberatō ſcꝫ vt p̄cipitet̉ ſertentia. ſed diligēter examinet̉. ſcd̓m illud iob. Cām quā neſciebād. m. Unde dn̄s audita. ſtatim ꝓtulit ſentētiā. ſꝫ tacuitmo. ſcribebat in terra. qꝛ ignoraret. ſed vt nos inſtrueret. ipſaetiā diſcretio notat̉ in digito. Secūduꝫ ē ꝓximi cōpaſſio. qua de.bet iudex ſe inclinare vel incuruare ad exēplū xp̄i .ſ. vt ſine dolre cōpaſſionis ꝓferat ſentētiā inuitus. Terciū eſt iudicij rectido ſcꝫ vt flectat̉ p̄cibꝰ vel muneribꝰ vel aliquo tali. Unde xp̄cſententiā prolaturꝰ erexit ſe. Quartū vite ꝓprie purgatō. ſine quanemo poteſt aliū digne iudicare. ſcd̓m illud. Qui ſine peccato eſt⁊cͣ. Quintū miſcd̓ie iuſticia ānexio. ad exemplū xp̄i. qui vtroſeruauit vt dictū eſt. Nec debet homo hoīem iudicare ſine miſercordia. qꝛ iudiciū ſine miſcd̓ia ⁊cͣ. Uenerāt aūt quidā gentiles vtadorarēt in die feſto. dixerūt philippo. Domine volumꝰ ih̓m videre. qui aſſūpto andrea dixit hoc hieſu. Et dixit ih̓s. Uenit hora vt clarificet̉ filius homīs. quaſi dice̓t. Plenitudo gentiū creditura eſt. Quod niſi poſt paſſionē futurū inſinuauit. dicēs. Piſi granū frumēti ⁊cͣ. pater clarifica me ex hac hora. venit vor decelo. clarificaui. iterū clarificabo. id eſt clarū genui. nec deſiſtarUel ſcd̓m hoīem clarificaui in baptiſmo. in trāſfiguratōe. clorificabo in reſurrectōne aſcēſione iudicio. dicebāt quidaꝫ tonitruū factuꝫ fuiſſe. alij angelus locutꝰ ē ei. ait hieſus. Prevos hec vox facta eſt. Nunc pͥnceps huiꝰ mūdi eijciet̉ foras.ceps amatoꝝ mūdi p̄det poteſtatē hoīes poſt ſe trahēdi. Et egoſi exaltatꝰ fuero ⁊cͣ. Et veſꝑa eēt facta redibat in bethaniā.De geſtis tercie ferie..xxx.TT iterū rediens diluculo.tercio ſabbati in templū. docebat populū. acceſſerūtad eum pͥncipes ſacerdotū dicētes. In qua poteſtatehec facis. quaſi dicerent. Quid eſt eijcis templo quos vis. ſis hoſtiarius. doces nobis incōſultis. Hieſus aūt oppoſitionem reddidit oppoſitōni. ſolutōeꝫ. quaſi clauū clauo retūden aūt aꝑienda eſſet veritas alijs ipſis. quare indicauit perparabolā duoꝝ filioꝝ. quoꝝ vni dixit pater. Uade in vineā meā. reſpōdit. nolo. poſtea tamē iuit. Alij vero dixit vade reſpōdivado. ſed iuit. Ad idem ꝓpoſuit parabolam de cultoribꝰ vinesſanguinarijs. poſt hoc aliaꝫ de inuitatis ad nuptias regales. nehabentibꝰ veſtes nuptiales. Tūc phariſei volētes capere ꝟboꝓponūt ei queſtionē apud iudeos ortā de tributo ceſari ſovel ſoluēdo. dicētibꝰ ꝗbuſdā ſoluēdū. qͣſi ſecuritatete. eo romani oībꝰ militarēt. phariſeis aūt ē cōtra nitētibꝰ.qͣꝫ qui decimas oblatōes vota ſcd̓m legē dei ſoluebāt. hūanislegibꝰ ſubiace̓ deberēt. Ip̄e vero ſic rn̄dit. vt deo ceſari iuraſua ſeruaret. eoꝝ calūnias prudēter euaderet. De muliere queqꝫ. vij. viroꝝ queſtionē a ſaduceis ꝓpoſitā ſoluit. qꝛ ꝓphetasrecipiebāt. autoritate exodi mortuoꝝ reſurrectōeꝫ ꝓbauit. ſed etphariſeū temptādo int̓rogantē de mādato legis. primo ſecūdinſtruxit. quis eēt vere ꝓximꝰ noſter parabolā ſauciati a ſamritano curati oſtēdit. Qd̓qꝫ eēt dei filiꝰ autoritatē dauid probauit. Tūc etiā docuit ſcribaꝝ quidē phariſeoꝝ doctrinā audiēdaſed eoꝝ vitā imitandā. de multis criminibꝰ eos acriter arguerſcꝫ de ambitōne. de incredulitate. ꝑuerſa doctrina. de gula. ſuꝑſtitione. quaricia. de ypocriſi crudelitate. Egreſſus aūt de templo p̄dixit diſcipulis euerſionē templi. ſignaqꝫ euerſionis vrbis.ſigna aduentus ſui. quedā quideꝫ vtriuſlibet ꝓpria. quedā vtriqꝫcōmunia. p̄dixit etiam ipſius aduētus incertitudinē. tribꝰ ſimilitidinibꝰ eius terrorē introducēs .ſ. fulguris diluuij. furijs. Poro in illa die de quolibet hominū genere dicit quoſdā aſſumēdoin regnum. quoſdaꝫ relinquēdos ad ſupplitium. ſcꝫ de agro predicatōnis qui pertinet ad prelatos. de mola actionis que ad ceiugatos. de quiete contēplatōnis que ad continētes. Scd̓m hectria genera tres parabolas ꝓponit. primā de vigilia patriſfamvel ianitores. quātum ad prelatos. Secūdam de decem virgibus. quātum ad contēplatiuos. Terciā de talentis multiplicādquantum ad actiuos. Tandem vero deſcribit ventilationem areeque fiet in extremo iudicio. Comeſtor. Finitis autem ſermonibus his. eadem die ſcilicet. iij. feria dixit diſcipulis ſuis. Scitis qꝛpoſt biduum. id eſt quinta feria ad veſperum agnus paſchalismolabitur. tūc etiam filius hominis tradetur vt crucifigatur.De his que geſta ſunt quarta feria..xxxvj.Unc ſcꝫ quarta feria priſcipes ſacerdotum videntes hieſum abijſſe dixiſſe.videbitis me amodo. congregati ſunt cum ſenioribuspopuli in atrium cayphe. querebant vt eum tenerent occiderent. non tamen in die feſto. ne forte tumultus fieret ī populo. Audiens autem iudas eos congregatos abijt ad eos. pepigit eisde hieſu tradendo pro. xxx. argenteis. forte quia tunc audierat do-