LiberSeptimus
cuunt̉. Primus anteſaluare. Nam quatuor ſtatus homīs dipeccatū. ſecūdus poſt peccatū et ante gratiā. tercius ſub gr̄a. quartus in gloria. De primo accepit peccati immunitatē. de ſecūdo penalitatē. de tercio gratie plenitudinē. de quarto peccādi impoſſibilitatem. et ꝑfectam dei ꝯtemplationē.¶ Ꝙ ab inſtanti ꝯceptionis totū ſibi meruit. et originale vel fomi.lxxxiij.tem non habuit.Nimā quidē poſſibilē etcarnē mortalē filiꝰ dei ſuſcepit. ſed aīa ipſa impaſſibilitatis ſue future. ſimul et clarificatōis ſui corꝑis meritū.a die ꝯceptiōis habuit. Nō ſolū enī qn̄ patri obediēs crucē ſubijtn̄ ex qͦ factꝰ ē hō. glorificationē ſuā meruit ꝑ charitatē .ſ. etſed ſtaqꝫ ꝟtutes in qͦꝝ plenitudīe ꝯditꝰ fuit. Tāta nāqꝫ pleiuſticiā.nitudo chariſmatū in eo fuit. ꝙ in eis ꝓficere nō potuit. Un̄ dicitgregꝰ. ꝙ nō habuit oīno iuxta meritū aīe. qͦ poſſet ꝓficere. Non gͦplꝰ meruit ſibi ꝑ crucis patibulū. qͣꝫ a ꝯceptiōe ꝑ gr̄am ꝟtutū. necꝓfecit ẜm aīe meritum. qͣꝫtum ad ꝟtutem meriti. ꝓfecit tn̄ qͣꝫtumad numeꝝ meritoꝝ. pl̓a enī habuit merita in paſſiōe qͣꝫ ī ꝯceptōe.ſed maioris ꝟtutis nō fuerūt illa pauca. qͣꝫ an̄ fuerūt pauciora. nāetiā obedientiā et voluntatē ꝑfectā. nō tūc primū neqꝫ maiorē hahuit cū paticepit. imo ꝑfecte obediēs et bonꝰ extitit. ex qͦ hō fuit.Et qꝛ nō hūit originale. nō ē decimatꝰ in lūbis abrahe. olim nāqꝫcuratio fiebat ab origīali ꝑ decimaꝝ et hoſtiaꝝ oblationē. ſicut ⁊ ꝑcircūciſionē.ꝫſicut adā peccāte. qͥ etiā in lūbis ipſiꝰ erāt pecet abrahā dāte decimas. qͥ in lūbis eiꝰ erāt decimati ſūtcataxen rōem ſeminalē et ꝑ actū copule deſcēderūt. Fuerūt eiuplicit̓. materialit̓ ſcꝫ ⁊ formalit̓. et iō curatiōet. ſicut leui. chriſtus aūt non ſic. qꝛ materialit̓ ibi tm̄ fuit.et non ẜm rationē ſeminalē. aut ꝑ actū copule ab eo deſcēdit. ſed ꝑoperationē ſpūſſancti. et ob hoc curatiōe nō eguit. ideoqꝫ decimatus nō fuit. Un̄ dicit auguſtinꝰ. ꝙ eadē abrahe caro ſimul habuit ⁊ vulnus p̄uaricationis. ſcꝫ in lege mēbroꝝ q̄ ꝑ omnē carnem inde ꝓpagatā ſeminali rōne quaſi trāſſcripta eſt et medicamētū vulneris .ſ. in carne chriſti. que inde ſine actu ꝯcupiſcentie materialitertm̄ diuina operatōe ſumpta eſt. Illud gͦ inquit ī abrahe carne decimabat̉ qd̓ curabat̉. non illud vn̄ curabat̉. In nobis quidē caronihil niſi ꝑ animā ꝯcupiſcere dr̄. cum aīa carnali ꝯcupiſcētia. id eſta carne orta ſpiritui reluctat̉. huiuſmodi rixa in aīa chriſti nō fuit.qm̄ ibi ꝯcupiſcentia carnalis eſſe nō potuit..lxxxiiij.Cur tanto temꝑe diſtulit incarnari.Leo papa in ſermone de natiuitate dn̄i.¶Eſſent aūt illorū que relequi imꝑio murmure diuinis diſpēſatiōibꝰ obloquētesde dn̄ice natiuitatis tarditate cauſant̉. tāqͣꝫ p̄teritis tēporibꝰ non ſit impēſum. qd̓ in vltima mūdi etate ſit geſtuꝫ. Uerbiincarnatio hoc ꝯtulit facienda. qd̓ facta. et ſacramentū ſalutis humane. in nulla vnqͣꝫ ceſſauit antiquitate. ¶ Gloſa ſuper epiſtolaꝫad galathas. Magno vtiqꝫ dei ꝯſilio factum eſt. vt non poſt hoīscaſuꝫ ilico lex daret̉. vel dei filius mitteret̉. niſi enī homīs ſuperbiaprius vires ſuas experiret̉. ſui libertati arbitrij ſufficientiam arrogaret. et legem ſuperflue dataꝫ. et dei filiū fruſtra veniſſe iudicaretNe igit̉ detrahendi vel murmurādi occaſionem haberet. reliquiteū deus prius in libertate arbitrij ſub lege naturali. vt ſic vires ſuenature cognoſceret. Ubi cū deficeret. nec ſic humiliauit ſe ad poſcendū gratiam. ſed ſuperbe legem ſcriptā legi nature adiunctamſibi ſufficere putans. clamabat. nō deeſt qui impleat ſed qui iubeatUt igit̉ et de ip̄a conuinceret̉ anteqͣꝫ filium mitteret. pater legemſcriptam dedit. qui peccati morbuꝫ detexit non conſumpſit. Quadata etiam morbus inualuit. et infirmitas eſt aucta. nō legis ſꝫ nature vicio et dyaboli inſtantia. vt ſic cognita vtriuſqꝫ legis inſufficientia. et infirmitate ſua. clamaret ad medicū. et quererēt gr̄e auxilium. et ita factū eſt. Hic eſt ille ſamaritanus. qui per formā ſerui ⁊compaſtguido appropiauit. eiuſqꝫ vulnera ſanauit. quemſacerdos et leuita inaniteſibant. qꝛ ſacerdotiuꝫ et lex vetusneminem ad perfectiDe mutua ſalutatione elyzabeth et marie. .lxxxv.Oſt ꝯceptū igit̉ exurgēsmaria. abijt in ciuitatē iuda. Iuda nomē ē regni nō tripus. Hieruſalē enī in tribu beniamin erat ꝑ quā fortetrāſibat ad oppidū in qͦ dicūt tūc zachariā habitaſſe. quarto miliario a hieruſalē. et ibi natū iohannē. et legit̉ in libro iuſtoꝝ ꝙ beataꝟgo prīo eū leuauit a terra. ¶ Ambroſiꝰ ſuꝑ lucā. Nō qͣſi incredula de oraculo. nec qͣſi incerta de nūcio. nec qͣſi de exemplo dubitans. ſed qͣſileta ꝓ voto. religioſa ꝓ officio. feſtina ꝓ gaudio. abijt
in mōtana. Qūo enī iā deo plena. niſi ad ſuꝑiora ꝯſcēderet. ⁊ hͦ cūfeſtinatiōe. qꝛ neſcit tarda molimīa ſpūſſancti gr̄a. Diſcite ⁊ vos oſancte mulieres ſedulitatē. quā p̄gnātibꝰ debetꝭ exhibere cognatꝭ.Mariā enī q̄ an̄ ſola impenetrabilibꝰ ꝟſabat̉. nō a publico ꝟginitatis pudor. nō a ſtudio aſꝑitas montiū. nō ab officio aſꝑitas ītineris retardauit. Diſcite mulieres nō circūcurſare ꝑ domos alienas.nō morari in plateis. nō aliqͦs in publico ſermōes miſcere. Mariain domo ſera. in publico feſtina. Intrauit gͦ in domū zacharie. ⁊ ſalutauit elyzabeth. ſtatimqꝫ exultauit infans in vtero eiꝰ. ¶ Origenes in omelia pͥma. Hieſus enī qͥ in vtero illiꝰ erat. iohanne adhucin vētre matris poſitū ſanctificare feſtinabat. Deniqꝫ nō an̄qͣꝫ maria ſalutaret elyzabeth. ſꝫ ſtatī vt locuta ē ꝟbū. qd̓ in vētre matrisſuggeſſerat dei filiꝰ. infans ī gaudio exultauit. et tūc pͥmū p̄curſorēſuū hieſus ꝓphetaꝫ fecit. ¶ Ambroſiꝰ. Repleta gͣ elyzabeth ſpūſancto exclamauit matrē dn̄i beatificās. Non pͥus mat̓ repleta qͣꝫfiliꝰ. ſed cū filius repletꝰ eēt ſpūſancto. repleuit et matrē. Prophetauerūtqꝫ matres ſpū paruuloꝝ. ſed elyzabeth repleta ē poſt conceptū. maria an̄ ꝯceptū. Si aūt pͥmo ingreſſu marie tantus ꝓfectꝰelyzabeth extitit. vt ad ſalutationē eius ſtatim infans in vtero exultaret. et ipſa mater ſpūſancto repleret̉. quaꝫ putamus vſu tantitemporis. id eſt triū menſiū marie addidiſſe preſentiaꝫ. Benedictainquit tu in mulieribꝰ. ¶ Bernhardus. Dura inquit neceſſitas etgraue iugū ſuꝑ omnes filias eue. que et ſi pariūt cruciant̉. et ſi nonpariūt maledicūt̉. Tu aūt benedicta es. que nec ſterilis manes. neccū dolore paries. et ꝓ maledictōe iſrahel. beatā te dicent oēs generationes. Et tu quidē non ſolū benedicta in mulieribꝰ. ſed ſingulariter ſuꝑ oēs homīes et angelos. Benedictus fructus ventris tui.Benedictus quidē in odore. ſicut ſcriptū eſt. Ecce odor filij. m. .ſ.o. a. p. Benedictus in ſapore. ſicut ſcriptum eſt. Guſtate et videtequoniā ſuauis eſt dominus. Benedictꝰ ⁊ in ſpecie. in quem deſiderant angeli ꝓſpicere. ¶ Gloſa. Audita igit̉ reſponſiōe elyzabethamplius tacere nō potuit dona que ꝑceperat. et que ꝟginali pudore acceptū oraculū ſilentio texerat. iam congruo temꝑe patefecit. ¶ Beda. Ait ergo maria. Magnificat anima mea dominū ⁊cͣ.Tanto inquit me dominꝰ tamqꝫ inaudito munere ſublimauit. ꝙnullo lingue officio poterit explicari. ſꝫ ipſo vix intimi pectoris affectu valeat comp̄hendi. et ideo totas aīe vires in agendis gratiarum laudibꝰ offero. totū in cōtemplanda magnitudine eius cui nōē finis. qͥcqͥd viuo. ſentio. diſcerno. gratulāt̓ impendo. qꝛ eiuſdemhieſu. id eſt ſalutaris ſpūs meus eterna diuinitate letat̉. cuiꝰ meacaro temꝑali conceptione fetat̉Ambroſius..lxxxvj.ortu p̄curſoris.Anſit autem maria apudelyzabeth tribꝰ mēſibꝰ. q̄ enī ꝓpt̓ officiū venerat. officōinherebat. Māſit aūt nō qꝛ domꝰ eā aliena delectaret.ſꝫ qꝛ frequētiꝰ ī publico videri diſplice̓t. Didiciſtis o ꝟgīes marispudorē. diſcite et humilitatē. Iunior ad ſeniorē vēit et pͥor eā ſalutauit. Decet enī vt ꝟgo quāto caſtior. tāto humilior ſit. ¶ BedaTādiu gͦ māſit maria cū elyzabeth. donec partꝰ tꝑe cōpleto p̄curſoris dn̄i ſui. ꝓpt̓ quā maxīe venerat natiuitatē vide̓t .ſ. tribꝰ mēſibus. ⁊ ſic reu̓ſa ē in domū ſuā. ¶ Comeſtor. Puer aūt creſcebat. ⁊ꝯfortabat̉ ſpūſancto. ⁊ erat ī deſertꝭ locis vſqꝫ in diē on̄ſionis ſuad iſrl̓. Reutēs aūt maria ī nazareth. inuēta ē a ſpōſo ī vtero hn̄s.qͥ nolēs eā traduce̓ ī ꝯiugē occultē voluit eā dimitte̓. ī ſomnis autēmonitꝰ ē ab angelo vt acciꝑet eā ī ꝯiugē. ⁊ ne ſuſpicaret̉ adulteriūꝯceptū pueꝝ de ſpūſancto intimauit. et vt hieſum vocaret p̄cepitEt accijōſam in vxorē cū virgine ꝟgo ꝑmanſit..lxxxvij.De deſcrtione orbis. et ortuiatoris.ugo floriacenſis.Acatis igit̉ oībus regionibus ꝑ vniu̓ſum orbē. om̄iqꝫ belloꝝ fragore ſedato memoratꝰ auguſtꝰ. rempublicā legibꝰ pacificꝭ adeqͣre ſiuenutrire deſiderās. ꝓtulit edictū vt deſcribe̓t̉ vniu̓ſus orb̓. ¶ Comeſtor. Uolēs enī ſcire numeꝝ regionū ī orbe q̄ romane ſuberant⁊ ciuitatū ī qͣlibet regiōe. nūeꝝ qͦꝫ capitū ī qͣlibꝫ ciuitateīburbanis oppidis. vicis. ⁊ pagis. ad ſuā ꝯfluerēt hop̄ceꝑatiuitatē. maxīe vn̄ trahebāt originē. ⁊ qͥlibet nūmū argēteūcij. x. nūmoꝝ vſualiū. vn̄ et denariꝰ dicebat̉. pſidi ꝓuincie tradēsſe ſubditū imꝑio romano ꝓfiteret̉. Nā ⁊ nūmꝰ ymaginē ceſarꝭ p̄ferebat. ⁊ ſuꝑſcpͥtionē noīs. ⁊ nūerꝰ eoꝝ qͥ cēſuꝫ capite ferebāt redigebat̉ in ſcpͥtis. Aſcēdit aūt et ioſepha nazareth ī bethleē. eo ꝙeēt de domo dauid vt ꝓfite̓t̉ cū maria vxore p̄gnante. ¶ Iacobꝰvbi sͣ. ¶ Cū aūt irēt ī bethleem dixit maria ad ioſeph. Duos populos video an̄ me. vnū flentē et aliū gaudētē. Que ꝟba cū putaret ioſeph eē ſuꝑflua. apparēs ei iuuenis ī veſte ſplēdida interp̄tatus ē dicēs eā vioē ppl̓m iudeoꝝ flētē et populū gentizaudentem. Tunc iuſſit īntum ſtare. et mariā de eo deſcēdere. atqꝫ in