Druckschrift 
Speculum historiale
Einzelbild herunterladen
 

vnam ex ſeipſis induunt. omnes ſimul vnicum opus faciunt..lxxix.nodo illius vnionis. vnitate ꝑſonalitatis.Ilis itaqꝫ fuit illa ſuſceptio. que faceret deū hoīem. hoīem deū. Nullaqꝫ pt̄de homīe illo. qd̓ ſit verū de dei filio. ecōuerſo. Comprehēditintelligi familiarior vnio ſiue cōiunctio. qꝛ nihil verū ēaūt illa ſuſceptio triplicē vnionē .ſ. ꝟbi ad carnē. ꝟbi ad animā. aīead carnē. Sed legit̉ verbū carnē aſſumpſiſſe mediāte aīa. qꝛ tanteſubtilitatis atqꝫ ſimplicitatis eſt eſſentia diuina. vt terreno corpori ꝯgruebat vniri. niſi mediāte rōnali ſubſtātia. certū ē aūt ſct̄o teſtimonijs. natura naturā. nec ꝑſona ꝑſonā. ſꝫ ꝑſona naturā aſſumpſit. dicimꝰ tn̄ diuinā naturā humanā ſibi vniſſe. eāqꝫvere incarnatā eſſe. Ideo ꝟo filiꝰ dei ꝑſonā homīs ſed naturāaſſumpſit. qꝛ ex illa carne illa aīa erat vna ꝑſona ꝯpoſita. quāverbū acceꝑit. ſed accipiēdo vniuit. vniēdo accepit. Qd̓ dicitaugꝰ. hoīem a filio dei aſſumptū. vel ei vnitū. ad homīs vtiqꝫ natu. ad ꝑſonā eſt referēdū. Eſt itaqꝫ xp̄s vna ꝑſona gemīe ſubſtātie. qꝛ deus homo eſt. Nec tn̄ deus huiꝰ ꝑſone ꝑs dici pt̄. alioqͥn filius dei creuit. homo diuinitati eius acceſſit. At ꝟo pōtdeus creſcere. nec alicuiꝰ rei ꝑs exiſtere. Humanitas diuinitatiꝯiūcta. degenerat in accidēs. vn̄ ſicut albū albedo ſua ſt̓ duoſed vnū. ita xp̄s deus homo ſunt duo ſed vnū. qm̄ vna duaꝝvnitatū ſubſtātialiū in accidētalē degenerāte. binariꝰ ille licet ſubſtātialis. numerat ſubiecta ſed naturas. ſicut binarius accidētiū. numerat ſubiecta ſꝫ ſuas naturas. Hinc ē ſi dei filiꝰ infinitas hūanitates .i. animas corꝑa infinita aſſumpſiſſꝫ ꝓpter idēptitatē tn̄ aſſumētis. vna ꝑſona eēt. ſi ẜm vnā illaꝝ diceret̉ petrusẜm alterā hieſus. vere poſſet dici hieſus eſt petrꝰ. qꝛ licet aliud ſitab eo ſubſtātialiter. idē eſt tn̄ ei ꝑſonaliter. Deniqꝫ ſuppoſito ih̓u.ſupponit̉ dei filiꝰ. ꝯſequēs petrꝰ. Et licet ī accidēs degenerēt illedue hūanitates. erit tn̄ filiꝰ dei plures homīes. qꝛ licꝫ vtraqꝫ degeneret in accidēs reſpectu filij dei. tn̄ in mutua collatiōe vniꝰ ad alte. neutra degenerat. ſꝫ a ſe mutuo diſtinguūtur. ſint in diuerſisnaturis. Poſito qͦꝫ deꝰ pater ſumat eandē hūanitatē cum filiopater filius erūt vnꝰ homo tn̄ iſte homo erit aliꝰ ab homīe illoſcꝫ alietate ꝑſonali eēntiali. poterit etiā vere dici iſte homo ē pater filius. tamē pater erit filius aut ecōuerſo.De p̄deſtinatiōe xp̄i homīs eiꝰ gr̄e ac ſapīe plenitudīe. lxxx.Ullum aūt ē illuſtriꝰ exemplū diuine p̄deſtinatiōis gratie. qͣꝫ mediator ipſe.Nec em̄ in homīe illo meritū aliqd̓ p̄ceſſit. vt a filio deiaſſumeret̉ in vnitateꝫ ꝑſone. Itaqꝫ homo ille eſt gr̄a dei filiꝰ. adhoc eſt p̄deſtinatꝰ. id eſt ex gr̄a p̄ꝑatus. Nec ob ſequit̉. filiusdei p̄deſtinatꝰ ſit. vt eēt ille homo. qm̄ eſſe hoīem eſt ex gr̄a deifilio. ſꝫ ecōuerſo. ꝓprie nāqꝫ loquēdo ſubiectū gratie eſt dei filiꝰſiue deitas. ſꝫ homo vel hūanitas. Itaqꝫ p̄deſtinatio ẜm auguſti eſt gr̄e p̄ꝑatio. qua deꝰ homī chriſto cūctiſqꝫ quos imaginis filij ſui cōformes fieri p̄ſciuit. bona ſine meritꝭ ab eterno p̄ꝑauit. nectamē xp̄s ip̄e ẜm qd̓ homo dicit̉ filius adoptiuꝰ aliquo. ſꝫ naturalis tm̄mō. qm̄ illi ſoli dicunt̉ adoptiui. qui pͥus eēt filij.poſtmodū ī filios ſunt adoptati. Sciendū eſt aūt illū hominē abip̄a ꝯceptiōe recepiſſe gratie plenitudinē. cui ſolidatꝰ ē ſpūs admēſurā. In ip̄o nāqꝫ habitat oīs plenitudo. qꝛ omī gr̄a plenꝰ eſt.ſicut in capite ſunt omnes ſenſus. in ceteris aūt mēbris ſolꝰ tactus.ſic ſingulis eiꝰ mēbris gr̄a data eſt ad mēſurā. de plenitudineeius acceꝑūt. ẜm eſſentiā. ſꝫ ẜm ſil̓itudinē. nunqͣꝫ em̄ illā eandeꝫſed ſimilē accipiūt gratiā. Puer igit̉ ille plenꝰ ſapientia gr̄a fuitab ip̄a ꝯceptiōe. Nec obſtat legit̉ ꝓfeciſſe ſapiētia etate gr̄aapud deū homīes. In alijs aūt in ſe ꝓficiebat. eis ſapiētieſue gratie munera ẜm ꝓceſſum etatis magis magis patefaciebat. ac hoc eos ad vite ſue ꝓfectū. ad dei laudē excitabat. ſicqꝫdeo patri ad laudē. homībꝰ ad ſalutē ꝓficiebat. Dicimꝰ aūt aīaꝫchriſti ſapiētiā ſibi datā ī ꝟbo dei cui vnita ē. (qd̓ etiā ip̄a ꝑfecteintelligit) oīa ſcire deus ſcit. capax eſt em̄ ſciētie. ob hoc id eigrue ſine mēſura datū eſt. cuiꝰ ip̄a naturalit̓ capax eſt. eſt aūtei datū oīa poſſe facere deus facit. qꝛ ſoli diuinitati omīpotētiacōgruit. Sed licꝫ oīa ſciat deus. tn̄ ita clare limpidę omīacapit vt deus. ſed omī alia creatura liquidiꝰ atqꝫ p̄ſentiꝰ. Simulergo xp̄s viator fuit ꝯp̄henſor. tantāqꝫ ſapiētie gr̄e plenitudi ab hora ꝯceptiōis recepit vt deus ei pleniꝰ cōferre potueritNec habuit fidē virtutē vel etiā ſpem. qꝛ enigmaticā ſpecularē. ſed clariſſimā habuit de deo cognitionē. ac verā ꝯp̄henſioneꝫHabuit tn̄ quādā certā boni expectationē erat alicuiꝰ ꝟtutis ꝓprie ſed rōnis. Charitatē ꝟo tantā habuit nulla maior eſſepoteſt ſicut ip̄e dicit. maiorē hac dilecti .n. ha. ⁊cͣ..lxxxj.Qualiter ẜm vtrāqꝫ naturā ſit caput eccleſie.

Pſe chriſtꝰ ē caput eccleſie iuxta verbū apl̓i. qd̓ ẜm vtrāqꝫ naturā poteſt inteligi. ẜm qd̓ deus eſt. eſt caput ſanctoꝝ oīm. qꝛ ſpiritualiter eos viuificat ac ſanctificat regit. vtēs eis ad libitū ſuuꝫſicut caput mēbris ſuis. ẜm hoc tota trinitas eſt vnū eccleſie caput vniuerſalis angeloꝝ .ſ. hoīm. Porro ẜm humanā naturā dicit̉ methaphorice caput eccleſie ex homībꝰ collecte. ſoluꝫ ꝓpternature ꝯformitatē quā oportet caput ad corpꝰ habere. ſed etiamqm̄ ab ip̄o ꝓcedūt oēs ſenſus motus ſpūales ī eccleſia tanqͣꝫ adcorpꝰ a capite. hoc triplicit̓. modū .ſ. meriti. qꝛ nobis oīa chariſmata meruit. modū doctrine. qꝛ nos ore ꝓprio pͥmitꝰ. pꝰ etiā p̄dicatores ſuos docuit. modū quoqꝫ fidei. qꝛ fidē qua incredimus ei aſſimilamur. qui etiā inquātū homo ꝓpter plenitudi gratiaꝝ eſt exp̄ſſiſſime ſimilis deo. non aūt modū autoritatisflunt ſeu ꝓcedunt ab illo homīe. ſed a ſola deitate. Ante incarnationē quoqꝫ fuit chriſtus caput omniū ſanctoꝝ. etiā ẜm humanitatē. ſimplicit̓ exiſtētē ſed creditā. Unde caput fuit. Abel tempore abel ẜm humanitatē. que tunc eſſet ſimpliciter. ſed eratin fide abel. fides enim eſt ſupra tempus. humanitas que ſignificatur in fide. cōmuniter ſe extendit ad omne tempus. Abel itaqꝫ fidem qua chriſtuꝫ fore chariſmatibus plenum. ac deo ſimilimūcredidit. eidem aſſimilari voluit. aſſimilatus eſt. Ideoqꝫ per fidēiſtam aliquid in eum de ſimilitudine illius fluxit. Patet itaqꝫxp̄s virginis filius. eſt mēbrū corꝑis ſui nobiliſſimū. id eſt caput eccleſie. que eſt corpus ipſius myſticū. quia ſicut omnia mēbra vnihominis viuificant̉ corporaliter ab vna anima. que ſedem habet īcapite. ſic omnes fideles viuificant̉ ſpiritualiter ab vno ſpiritu. ſcꝫqui principaliter habet ſedem in chriſto. ſicut corpus xp̄i naturale cōſtat ex puriſſimis mēbris. ſic eccleſia ex fidelibus incorruptis.Itaqꝫ naturale corpus chriſti ſacramētū eſt corporis eius myſtici. de quo dicit apoſtolus. Uos eſtis corpus chriſti. membra demēbro. id eſt xp̄o. Propter huiꝰ corporis capitis vnitatē. loquitur ſcriptura de vtroqꝫ tanqͣꝫ de eadem perſona. vel ſub alia methaphora. ſimiliter de ſponſo ſponſa. Secūdū hoc etiā tota eccleſia dicit̉ vna domus. vnꝰ panis. vnū corpus. vna etiaꝫ animꝓpter hanc etiam vnitatē dicit̉ chriſtus in nobis loqui. cooꝑari pati. delectari. etiā natura defectus noſtros ſed oēs ſuſcepit. lxxxij.Uſcepit etiā dei filiꝰ aīaꝫpaſſibilē. carnē quoqꝫ paſſibilē mortalē. ſicut veraꝫcarne famē ſitim. laſſitudinē. hꝰ mōi. in anima quoqꝫ triſticiāhomīs naturā. ita veros homīs defectꝰ aſſumpſit .ſ. in dolorē timorē. hꝰ mōi. tn̄ omnes defectus homīs accepitquia non defectus culpe ſed pene. nec hos etiam omnes ſed illosvniuerſaliter. quos eum aſſumere homini expediebat. ſueqꝫ ditati non derogabat. Non enim ſuſcepit ignorantiam. nec pecodi pronitatem ſiue habilitatem. nec bene agendi difficultateꝫ. Illos autem humane infirmitatis affectus. ſicut ipſam carnē mortem ſuſcepit. non cōditionis neceſſitate. ſed miſerationis voluntate. Nam habuit quidem verum timorem verāqꝫ triſticiam in hominis natura. ſed non ſicut nos qui defectibus his neceſſario ſubiacemus peccati cauſa. Et iterum in nobis ſunt hi affectus ẜmpaſſionē paſſionē. ſꝫ in chriſto niſi ẜm ꝓpaſſionē. qꝛ nunqͣꝫ hisanimus eius adeo turbatus eſt. vt aliquatenus a rectitudine veldei cōtemplatione declinaret. Itaqꝫ ſicut in archa noe ſic in anima chriſti omnia pacata fuerāt. ita nullus ibi motus etiam primus repugnans rationi fuit. Unde motus ille ſenſualitatis quonaturaliter voluit non mori. non fuit illicitus. quia licet eſſet ad illicitum rationi non tamen ad illicitum ſenſualitati. quia alius eſt affectus anime ẜm rationem. alius ẜm ſenſualitatē. quidem vt chriſtus ipſe moreret̉: dei voluntas erat. cuius voluntati ratio conſentiebat. nihilominus dei voluntas erat: ratōniqꝫ complacebat. vtſenſualitas mori refugeret. quatenus ipſe chriſtus humanitatisin ſe veritatem probaret. et membris ſuis ingruente tribulatione.non deſperandi ſed orandi. voluntatem ſuam diuine ſubijciēdiexemplū preberet. Itaqꝫ conſtat in eo duas fuiſſe voluntates ẜmduas naturas. diuinam ſcilicet humanā. humanam quoqꝫ duplicem. rationis ſcilicꝫ ſenſualitatis. Preterea neceſſitatē patiendi in anima. ſimul autem patiendi moriendi in corpore. ſicut etalios defectus ſponte ſuſcepit. Igitur hanc ipſam neceſſitatemhabuit ex neceſſitate conditionis. cum ab omni peccato eſſet īmunis. ſed ex ſola voluntate accepit de noſtra infirmitate. Suſcepitenim de noſtro vt noſtrum tolleret. ac de ſuo nobis tribueret. Suſcepit quidem noſtram ſimplam volūtatis vetuſtatem ſcilicet pene. vt noſtram duplam cōſumeret. culpe ſcilicet ac pene. ſuamqꝫnobis duplicem nouitatē infunderet. iuſticie ſcꝫ glorie. Notan igit̉ chriſtū de omni homīs ſtatu aliꝗd accepiſſe. venit omēs