Druckschrift 
Speculum historiale
Einzelbild herunterladen
 

LiberSeptimus

ille catho iunior catnis filius. iam tūc mortuus fuerit qui tm̄iam ab eo laudatꝰ ſit. Dei ab hoc anno quo ſcribit̉ catho iſteannis retro cōputatis inueniunt̉ anmortuus vſqꝫ ad mortē troterit quādo ſic laudabatur ani. xl. Qualis ergo etatis turtullio. vt tm̄ laudari mereret̉ a laudatore tanto. nam inter mortemciceronis mortē maioris cathonis patris huiꝰ iunioris. ſunt annitm̄ quinqꝫ plus minuſue. qͣꝫuis illā tullij cōmendationē nihilhibebat intelligi de cathone vticēſi. Actor. Eodeꝫ anno zacharias pontifex de ſtirpe abia. qui inter. xxiiij. ſacerdotes ſummos olīſtatutos a dauid octauam ſortem habuit cum in die ꝓpiciationisincenſum ad altare timiamatis offerret. ei angelus naſciturū filiūvxore p̄dixit. qui cōſiderans vxoris ſterilitate vtriuſqꝫ ſenectutē credidit. ob hoc vſqꝫ ad diē partꝰ obmutuit. Nomē quoqꝫpueri magnificentiā ſanctitatē abſtinentiā angelus patri indicauit. Sed euangeliſta lucas. vt ip̄m puerū quaſi hereditarioiure nobilitatē ac vite puritatē habere oſtēdat. in ip̄ius ſermonisexordio parētes eius quadrupliciter. pͥmo a genere. ab officio. a vite ſanctitate longanimitate cōmendat. Cōcepit igit̉ elizabeth etmenſibꝰ. v. ſe occultabat. qꝛ partus ſui etatē erubeſcebat. Nōdumem̄ myſteriū nouerat. qꝛ zacharias mutus ei indicare poterat.ſed poſtea exultauit in aduētu marie. cognita rei veritate. cōcepitquidē. v. octob̓. in equinoctio .ſ. autūnali. quādo noctes incipiūt creſcere dies minui. Poſtea ꝟo maria virgo mēſe. vj ſ. viij.§. aprilis. quādo dies incipiūt creſcere noctes ꝟo minui. Sextusmēſigruit ſexte myſterio etarlica ſalutatione beate virginis..lxxvj.Bernhais ſuper miſſus eſt.Irgo itaqꝫ gēmis ornatavirtutū. gemīoqꝫ mentis corꝑis pariter decore p̄fulida ſpē ſua pulcritudine ſua in celeſtibꝰ cognita. celiciuiū in ſe ꝓuocauit aſpectus ita vt regis animū in ſui cōcupiſcētiāinclinaret. celeſtem ad ſe nūciū de ſuꝑnis adduceret. Ingreſſuseſt igit̉ angelus ad eam. Quo. puto in ſecretariuꝫ cubiculi pudici.vbi illa fortaſſis clauſo oſtio ſuꝑ ſe orabat patrē ſuum in abſcondito. nec ſuſpicandū eſt aꝑtum angelus inuenerit oſtiolū virginis. cui in ꝓpoſito erat fugere hominū frequētias. vitare colloquiane vel orantis ꝑturbaret̉ ſilentiū. vel ꝯtinentis caſtitas temptaretClauſerat itaqꝫ in illa hora ſuum ſuꝑ ſe habitaculū. ſed hominibꝰnon angelis. Idem. Aue inquit gratia plena. vere gratia plena.qꝛ deo angelis homībꝰ gratioſa. deo humilitatē. angelis peritatē. ſnbꝰ fecūditatē. Uere gratia plena. qꝛ deus totiꝰboni plenitudinē in ea poſuit vt ſiquid nobis gratie. ſiquid ſalutꝭenire cernimus. ab ea nouerimꝰ redūdare. que aſcendit delitijsaffluens Dominꝰ inquit tecū. pater tecum. qui filium facit tuuꝫ et̄ſuum. filius tecum qui in te ex te ſibi iungit corpus humanum.Spūſſanctus tecū qui tuum ſanctificauit vterū. Gloſa Benedicta tu in mulieribꝰ. id eſt mulieribꝰ. qꝛ ſine exemplo muliebrisditionis. virginitatē vouiſti. qꝛ virgo mater eris. et quia deumgenerabis. Que cum audiſſet turbata eſt in ſermone eius. tum deangelica viſione. tum de inſolita ſalutatiōe. vel qꝛ ip̄m eſſe viꝝ credebat. ſola in cubiculo erat. Bernhardus. turbata eſt verecūdie fuit virginalis. ꝑturbata fortitudinis. tacuit cogitauit prudētie. Et ait angelus Ne timeas maria. ſpirituſſanctꝰſup̄ueniet in te. id eſt ſupra moduꝫ quo in ſanctis venire ſolet in teveniet. Ita licet gratia iam plena eſſet ſuꝑflue dicit̉ ab angeloſpirituſſanctꝰ ſuꝑueniet in te. ſed ꝓpter abūdantioris gratie plenitudinē. nam prior quidem gratia repleuerat mentē ſed iſta etiaꝫ etventrē. virtus inquit altiſſimi obūbra. ti. id eſt occulto ſecretomodo īte intrabit. Ideoqꝫ qḋ naſcet̉ ex te ſanctū vo. fi. dei. Credo habuerit qͥd ꝓprie nomīaret illud eximiū. illud magnificūillud reuerēdū qd̓ de puriſſima carne virginis cum anima ſua vnigenito patris erat vniendū. Poſuit ergo indefinite ſanctū qꝛ ſingulariter ſanctū fuit. ſpūs ſanctificationē verbi aſſumptionem. Ecce inquit ancilla domini humilitas rn̄det̉ vt ſedes gratiep̄paret̉. Que eſt hec tam ſublimis humilitas. que honori cedere nouit. inſoleſcere gloria neſcit. mater dei eligit̉. ancillam ſe nominat. Deniqꝫ p̄ueniēti ſe munere gratuite ꝓmiſſionis. iunxit memeritū ſue or̄onis. fiat mihi inquiēs de verbo ẜm verbū tuū. Uerbum qd̓ erat in pͥncipio apud deū. fiat caro de carne mea ẜm verbum tuū. Fiat obſecro mihi verbū ꝓlatū vt tranſeat. ſed cōceptum vt maneat. carne .ſ. indutū aere. fiat mihi tm̄ audibileauribꝰ. ſed viſibile oculis. pabile manibꝰ. geſtabile humerisfiat mihi mutis figuris in pehmuis exaratū. ſed in formahumana meis caſtis viſceraciter imp̄ſ. hoc mortuūcalamiictione. ſedaucti operatiōDecōne filij dei ex vi.lxxvij.meſto

Tatim in hoc verbo marie cōceptus eſt xp̄s de virgine. plenus homo in anima carne. ita tn̄ lineamēta mēbroꝝ diſcerni poſſentCredit̉ aūt. viij. kl̓. aprilis cōceptus. reuolutis annis. xxxiij. mortuus. Auguſtinꝰ ꝯtra felicianū. Non aūt ad mariā locali motudiuinitas venit. ſed ineffabili potētie ſue manifeſtatiōe. vtrū matris gignēdus impleuit. totū eſt ſubſtātie ſe plenitudine priuauit. eternꝰ in ſuo moriturꝰ in noſtro. vno mortē guſtauit. altero ſuſcitauit mortuos. ſicqꝫ deū hoīem verꝰ vtriuſuqꝫ mediatornec geminata ꝑſona. nec ſubſtātia cōfuſa mōſtrauit. Idē in doctrina xp̄iana li. j. Sicut loqnur fit ſonus verbū qḋ corde geſtamus. locutio vocat̉. tn̄ in ſolū cogitatio noſtra cōuertit̉.ſed apud ſe manēs integra. formā vocis qua ſe inſinuat auribꝰ ſinealiquā labe mutatiōis aſſumit. ita ꝟbū dei incōmutatū. caro tamēfactū eſt vt habitaret in nobis. Iohānes damaſcenꝰ. Poſtſenſum em̄ marie virginis ſpirituſſanctꝰ ſuꝑueniet in ip̄am ẜm ver dn̄i qd̓ dixit angelus. purgās ip̄am potentiā diuinitatis verbi receptiuā p̄parās ſimul generatiuā. tūc obūbrauit ip̄am dealtiſſimi ſapiētia. ſe virtus exiſtēs. cōpulauit ſibip̄i. ex ſanctiſſimis puriſſimis ip̄ius virginis ſanguībꝰ carnē animatā aīa rōnali intellectiua. antique cōſperſiōis ſeminās. ſꝫ ſpiritūſanctuꝫcreans. Actor. itaqꝫ virtꝰ generatiua fuit excitata in ꝟginenaturaliter. ſed miraculoſe .ſ. a ſpūſancto oꝑante. qui ſuꝑuenies ineam. dedit ei virtutē qua in momēto faceret iſtos qͣtuor actus. ſcꝫdeciſionē. cōſolidationē. cōuerſionē. formacionē corꝑis xp̄i. Aliatamē videt̉ eſſe opinio. illi quatuor actus fuerūt in ꝟgine avirtute generatiua. ſꝫ a ſola oꝑatione ſpūſſancti miraculoſa. Sedpͥma videt̉ eſſe melior. qꝛ ẜm pleniꝰ ſeruat̉ matris in virgine.Et qͥdeꝫ actꝰ illi fuerūt īmediate a ſpūſct̄o. nihilominꝰ ex ꝟgineīmediate totalit̓. ſed de ꝟgine materialit̓. de ſpūſancto effectiueLicet ꝟgo mater nihil extra ſuſceꝑit. fuit tamē vere ꝓprie ma.ter xp̄i. pleniꝰ etiā qͣꝫ alia q̄libet femia mater filij ſui. qꝛ totaliterfacta eſt illa deciſio carnis xp̄i ex ꝟgine. ita nihil ex viro. ſecūduꝫ mediāte actu vis generatiue ꝟginis deductꝰ ē ꝯceptꝰ ad debi quātitatē. Cuꝫ aūt incarnationē filij tota trinitas oꝑata ſit. hectamē oꝑatio ſpūiſancto attribuit̉. ꝓpter potiſſimū effectū gr̄e dei.qua homo ille nullis p̄cedētibꝰ meritis. in ipſo exordio nature ſue.verbo dei cōpulatꝰ eſt ī vnitate ꝑſone. nec tn̄ ob hoc dicendꝰ ē filiꝰſpūſſancti. licꝫ ſpūſſanctꝰ hocꝑatꝰ ſit. ne vel cōfuſio ſit iu ꝑſoīs. ſidicant̉ē duo patres. vel neſanctꝰ credat̉ in hoc oꝑe dediſſe filio de ſua ſubſtātia. ſicut pater filio in eiꝰ generatiōe.ir deus voluit incarnari. cur ſolus in trinitate filiꝰ. lxxviij.ActorT aūt dicit auguſtinꝰ. gradei potuit gratiꝰ cōmēdari. qͣꝫ vt ip̄e filius dei vnicus. īmutabilis in ſe. naturā humanā indueret. ſpemqꝫſue dilectiōis homībꝰ daret. homīe .ſ. medio. queꝫ ad illū homoaccederet. tam longe eēt ab homībꝰ. iuſtus ab impijs. beatus amiſerijs. Ideo deus ſactꝰ eſt. vt gratiā ſuā charitatē ī nob̓cōmēdaret. vt ſuꝑbiā homīs qua ceciderat. hūilitas dei redargueret. ac ſanaret. vt ip̄ius morbi magnitudinē. quā tam p̄cioſaꝫmedicinā ſanari oportuit oſtēderet. vt etiā homī diguitatē ſuaꝫinter ceteras creaturas. quo deꝰ tāta facere. tantaqꝫ pati voluitdemōſtraret. Itē vt in ip̄o homīe xp̄o. cui ſine vllis p̄cedētibꝰ meritis vnitus eſt deꝰ. gratiā ſuā cōmadaret. vt eandē creaturamrōnalem. quā viciſſe ſe gaudebolū dyabolū vinceret. Itē vt homi. qꝛ carnē ceciderai. ſue carnis antidotū ſanaret illumīaret vt nos tanqͣꝫ eiuſdē nature ſue mēbra ſua faceret. vt homo qͥlibet humanā naturā deo vnionē cōiunctā. in ſemetip̄o ī ꝓxiohonoraret. Deniqꝫ etiā vt totū hominē intꝰ foris ad ſe cōuerſuꝫtotū in ſeip̄o bcatificaret. a ſenſu carnis videret̉ carnem. aſenſu mētis diuinitatis ꝯtemplationē. totūqꝫ bonū homīs hoceſſet. vt ſiue ingrederet̉. ſiue egrederet̉. paſcua īueniret. Pat̓ qͥdē ſpūſſanctꝰ īcarnari potuerūt. tn̄ oportuit. ſed filiꝰ ſolꝰ carneꝫaſſūpſit. vt qꝛ filiꝰ imago pr̄is ē ad quā quā ē factꝰ. ideꝫ eētimago r̄creatōis fuerat creatōis. credēdo em̄ ī imitādo ip̄ꝫ ē imago dei. recuꝑat ī ſe ſil̓itudinē dei. vt filiꝰ dei erat diuinitatē. ip̄e ſolꝰ eēt hoīs filiꝰ ī hūanitate. nll̓aqꝫ ī ꝑſōis ꝯfuſio fieretvt homīes filios dei adoptionē faceret. vt hereditateꝫ olī ſct̄isꝓmiſſaꝫ. fratribꝰ ſuis idē dei filiꝰ gratiā adoptōis ꝯfirmaret. ItēItē vt pr̄ qd̓ ip̄m occaſionalit̓ amiſerat. ip̄m effectiue recuꝑaret. Dyabolꝰ ab initio vidēs filiū dei oīa ſil̓eꝫ pr̄i. ꝓtinꝰ īuiditei. voluit igit̉ ſil̓is altiſſimo. idē ad eiꝰ ſuggeſtionē voluit primꝰ. Itaqꝫ talis fieri voluit. vt qͥlibet ip̄m emulari poſſet inbonū ſi.hūilē ip̄iꝰ imitādo paſſa tn̄ oꝑa t̓nitaſa. ſt̓ tres ꝑiie ſiatōte ſt̓. ſic tres domicelle.