SeptimusLiber

bet is in quē collata ſunt. nōrare qui ꝯtulit. hi qͥ ſuꝑioresicicia. ⁊ ſdammō inferiores exſunt ſubmitte̓ ſe debēt in aiunt̉ quoꝝ diſſimilitollere. Diſpares mores diſparia ſtudia ſetudo diſſociat amicicias. nec ob vllā aliam cām boni improbis. etimprobi bonis amici eſſe non pn̄t. niſi qꝛ tanta eſt int̓ eos quantamaxīa pōt eſſe moꝝ ſtudiorūqꝫ diſtantia. Erūpūt ſepe vicia amicoꝝ. tum in ipſos amicos. tum in alienos. quoꝝ tam̄ ad amicos redundat infamia. Tales amicicie ſunt remiſſione vſus lauāde (Etvt cathonē audiui dicere) diſſuende magiſqͣꝫ diſcindēde. Cauendum eſt nanqꝫ ne nō ſoluꝫ amicicie depoſite ſed etiā inimicicie ſuſcepte videant̉. Nihil turpiꝰ qͣꝫ cum eo bellū gerere. cū quo familiariter vixeris. hec aūt dico vbi quedā admodū intolerabil̓ exarſerit iniuria. vt neqꝫ rectū neqꝫ honeſtū ſit. neqꝫ fieri poſſit vt nonſtatim alienatō diſiūctioqꝫ faciēda ſit. ſic gͦ fiant amicoꝝ diſcidiaſi neceſſe ſit. vt extincte potiꝰ amicicie qͣꝫ cōpreſſe videant̉. ⁊ h̓ honor veteri amicicie tribuēdus eſt. vt in culpa ſit is qui facit. nō quipatit̉ iniuriam. Caueamus aūt ne nimis cito diligere incipiamusneue indignos. digni ſunt amicicia quibꝰ ī ipſis eſt cauſa cur diligant̉. ſed raꝝ genus ē. equidē oīa p̄clara rara. nec qͥcqͣꝫ difficiliuseſt qͣꝫ reꝑire qd̓ ſit ex omni ꝑte ī ſuo genere ꝑfectū. Ipſe homo ſeip̄m diligit ꝑ ſe. nō vt aliquā a ſe ip̄o mercedē exigat caritatis ſueꝘ niſi in amicicia idē trāſferat̉ verus amicꝰ nunqͣꝫ reꝑiet̉. eſt eniꝫverus amicꝰ tanqͣꝫ idem. Equū eſt em̄ ip̄m viꝝ pͥmo bonū eſſe. etſeip̄m ꝑ ſe diligere. deinde alteꝝ ſimilem ſui quere̓. cuius animumita cum ſuo miſceat vt pene efficiat vnuꝫ e duobus.De eodem..xv.Ntalibꝰ auteꝫ ſtabilitasamicicie ꝯfirmari pōt. qͥ beniuolētia iūcti. pͥmū cupiditatibꝰ quibꝰ ceteri ẜuiūt imꝑant. Deinde eqͥtate et iuſticia gaudēt. oīaqꝫ alter ꝓ altero ſuſcipit. nec quicqͣꝫ niſi rectuꝫ ethoneſtū alter ab altero petit. nec ſolū ſe colunt int̓ ſe ⁊ diligūt. ſedetiā verent̉. nā ornamentū amicicie tollit. qui ex ea tollit verecūdiāꝑnicioſuſqꝫ ī his error eſt. qui exiſtimāt libidinū peccatorūqꝫ oīmin amicicia patere licentiā. ꝟtutū eī amicicia adiutrix a natura data eſt nō vicioꝝ comes. vt qm̄ ſolitaria nō poſſet virtus ad ea queſumma ſūt ꝑuenire. ꝯiuncta ⁊ ſociata cū altera ꝑueniret. Si quisdeus nos ex hoīm frequētia tolle̓t. ⁊ in ſolitudine vſpiā collocaretatꝫ ibi ſuppeditās oīm reꝝ quas natura deſiderat copiā. hoīs ꝟoaſpiciēdi oīno eriperet ptātem qͥs tam ferreꝰ eſſet qui hāc vitamferipoſſet. cuiqꝫ nō auferret voluptatū oīm fructū ſolitudo natura em̄ nilitariū amat. vnde veꝝ eſt quod ab archita tarētinolitū a ſenibꝰ noſtris audiui. Si ꝗs in celum aſcēmūdi ⁊ pulcritudinē ſydeꝝ ꝑſpexiſſet. in ſuauē illiforemiratōem. que iocūdiſſima quidē fuiſſet. ſi cui narraret habuiſſꝫ. Et monēdi ſepe amici ſunt. ⁊ obiurgādi. ſic tn̄ vt ⁊ monitioacerbitate ⁊ obiurgatō ꝯtumelia careat. ⁊ tūc amice accipiēda ſūtcū beniuole fiunt. Sꝫ neſcio quo modo veꝝ eſt qd̓ in andria familiaris meus ait terētius. obſequm amicos. ꝟitas odiū parit. Moleſta veritas eſt ſiqͥdem ex ea naſcit̉ odiuꝫ qd̓ eſt venenū amicicieSed obſeuiū multo moleſtiꝰ qd̓ peccatis indulgēs. p̄cipitē amicum ferri ſiaxima aūt in eo eſt culpa qͥ ⁊ veritatem aſpernaet ī fraiē obſeqͥo impellit̉. Cuius aūt aures ꝟitati clauſe ſūt. vtvel ab amico veꝝ audire neq̄at. huiꝰ ſalus deſperanda ē. ⁊ mone̓igit̉ ⁊ moneri ꝓpriū eſt vere amicicie. ⁊ alteꝝ libere face̓ nō aſpere.alteꝝ patient̓ reciꝑe. Sciendū etiā nullam ī amicis maiorē eſſe peſtem qͣꝫ adulatiōeꝫ q̄ eſt viciū hoīm leuiū ac fallaciū ad voluptatēoīa liētiū. nihilqꝫ ad ꝟitateꝫ. Oīno eſt amās ſui ꝟtus optimeꝫ ſit intelligit. Oīm reꝝ ſimulatō viem̄ ſeipſa nouit. qͣꝫqͣꝫ amabcioſa eſt. tollit em̄ iudiciū veri. Cū in hoc ius amicicie conſiſtat. vtvnus qͣſi aīmus ex pluribꝰ fiat. qūo id fieri poterit. ſi nec ī vno vnꝰaīmus erit. ſed variꝰ ⁊ cōmutabil̓ ⁊ multiplex. Nulla ē hec amicicia cū alter veꝝ nō vult audire. alt̓ ad mētiendū ꝑatus ſit. Aperteqͥdeꝫ adulantē nemo nō videt. niſi qͥ admodū excors eſt. ſꝫ callidꝰ⁊ occultꝰ nō facile agnoſcit̉. quippe q̇ etiā adu̓ſando ſepe aſſentat̉et ligari ſenulās blandit̉. aextremū dat manꝰ. vīciqꝫ ſe patit̉. vt is qͥ illuſus ē plus viciſſe videat̉. Omnia breuia tolerabiliaeſſe debent. etiam ſi magna ſint.culi eiuſdē de ſenectute. Iē in libro d̓ ſenectute. .xvj.Anta ineſt hominibꝰ ſtulticie incōſtātia atꝫ ꝑuerſitas. ꝙ oēs eā vt adipiſcanturexoptāt. ⁊ eandē adepti accuſant. qͥete ⁊ pure atqꝫ elegant̓ acte etatis placida ⁊ leuis ē ſenectus. nā ipſa bn̄ acte vite benefactorūqꝫ multoꝝ recordatio iocūdiſſima eſt. Temeritas ē florentis etatis. prudētia aūt ſeneſcētis. vn̄ qui lege̓ aūt audire antivoluerit. maxīas reſpūblicas ab adoleſcentiefactas. a ſenibꝰaūt ſuſtētatas ⁊ reſtitutas reꝑiet. neex ē qui ſe annum.uere poſſe nō putat. Non viritatē corꝑis res magne

gerunt̉. ſed ꝯſilio autoritate ⁊ ſnīa. Decorus ē ſermo ſenis qͥetuset tremulꝰ facitqꝫ ſepe ipſa ſibi audiētiam diſerti ſenis compta etmitis or̄o. Ipſa defectio viriū adoleſcētie vicijs efficit̉ ſepius qͣꝫ ſenectutis. libidinoſa em̄ ⁊ intꝑans adoleſcētia effectū corpus tradit ſenectuti. Vt ꝯtra morbū ſic ꝯtra ſenectutē pugnādum eſt. ⁊hn̄da rō valitudinis. vtēdum eſt gͦ exercitationibꝰ modicis. ⁊ tātūcibi ac potus adhibendū vt vires reficiant̉ nō opprimant̉. poteſtem̄ exercitatio ⁊ tꝑantia etiam ī ſenectute aliquid priſtini roborisꝯſeruare. nec corꝑi tm̄ ſubueniendū eſt. ſꝫ etiam mēti atꝫ aīo ml̓tomagis. nā ꝙ ſenes aiūt ſtultos. credulos. obliuioſos. ⁊ diſſolutos:nō ſunt hec vicia ſenectutis. ſed inertis ignauie ac ſomniculoſe ſenectutis. ſicut em̄ petulātia vel libido magis eſt adoleſcētium qͣꝫſenū. nec tn̄ oīm adoleſcētiuꝫ ſed improboꝝ. ſic illa ſenilis ſtulticiaque deliratō dicit̉. ſenū eſt nō oīm ſed leuiū. Senectus honeſta ēſi ius ſuū retinet. ſic̄ adoleſcentē in qͦ ē ſenile aliꝗd ſic ⁊ ſenē ī qͦ eſtadoleſcētꝭ aliqͥd ꝓbo. Qꝛ ꝗ ſequit̉ corꝑe ſenex eē pot̓it. aīo nūqͣꝫ. īſtudijs laboribuſqꝫ īuēti n̄ intelligit̉ qn̄ obrepit ſenectꝰ. Ita ſēſiꝫſine ſenſu etas ſeneſcit. nec ſb̓ito frangit̉ ſed diuturnitate extitur. O p̄claꝝ munus etatis. ſiquidē aufert nobis qḋ eſt ī adoleſcētia vicioſiſſimū ſcꝫ libidinē corꝑis. impedit ꝯſiliuꝫ voluptas rōnisinimica. ac mentis oculos p̄ſtiigit. nec habet vllum cū virtute cōmercium. Cupidis reꝝ odioſum ⁊ioleſtuꝫ eſt carere. ſatiatis ꝟoet expletis iocūdius eſt carere qͣꝫ frui. Quāti illa ſunt que affert ſes libidinis. ambitōnis ꝯtentōnectus aīmo tanqͣꝫ emeritis ſtipnis inimiciciaꝝ ⁊ cupiditatum oīm ſecum eſſe. ſecūqꝫ (vt dicit̉) viuere. Si vero ⁊ aliqd̓ pabulū habet ſtudij atqꝫ doctrine. nihil ocioſa ſenectute iocūos. Ueniā ad voluptates agricolaꝝ quibusego incredibiliter delector. que nec vlla īpediunt̉ ſenectute. ⁊ mihiad ſapiētis vitā maxime vident̉ accede̓. habent em̄ rōnem cuꝫ t̓raque nunqͣꝫ recuſat imꝑium nec vnqͣꝫ ſine vſura reddit qd̓ accepitagroqꝫ ornato ⁊ beneculto nihil p̄t eſſe vberiꝰ nec ſpecie ornatiꝰItem de eodem..xvPex ſenectutis ē autoritas. vn̄ in ſenatu vt quiſqꝫ etate an̄cedit. eius ſnīa pͥncipatū tenet. nō tn̄ cani nec ruge autoritatē repēte arripere pn̄t. ſed honeſte acta ſuꝑior etas fructus capit autoritatꝭ extremos. Auaricia ſenilis quid ſibi velit nō intelligo. Quid em̄ abſurdius eſſe poteſt qͣꝫ quo minus reſtat vie. eo plus viatici quere̓.Fruſtra ſperat adoleſcēs vel ꝓmittit ſe diu victurum. Quid em̄ſtultius qͣꝫ incerta ꝓ certis habere. qm̄ enim illa etas multo pl̓esqͣꝫ ſenectus habet mortis caſus. facilius em̄ in morbos adoleſcentes incidunt. grauius egrotāt. triſtius curant̉. In hoc em̄ meliorisꝯditionis eſt ſenex. qꝛ quod ſꝑat adoleſcens ipſe cōſecutus eſt. illevult diu viuere. iſte diu vixit. qͣꝫqͣꝫ mihi quidē nec diuturnū videtur quicqͣꝫ. in quo eſt aliquid extremum. Cum em̄ id aduenit tuncid quod p̄terijt effluxit. hoc tātū remanet qḋ virtute ⁊ recte factꝭquiſqꝫ cōſecutus eſt. Mors etiam cōtingit adoleſcentibꝰ adu̓ſante ⁊ repugnante natura. ⁊ ideo grauis. Senibus vero venit tanqͣꝫſponte nulla vi adhibita. ⁊ ideo leuis. Sicut ergo poma ex arboribus ſi cruda ſunt vi auellunt̉. ſi matura ⁊ cocta decidunt. ſic visadoleſcentibꝰ vitā aufert. ſenibꝰ maturitas. Nō eſt lugenda morsquā immortalitas conſequit̉. Meditatuꝫ debet eſſe ab adoleſcentia vt mortem negligamus. ſine qua meditatōne tranquillo animo nemo eſſe poteſt. cum certiſſime ſit moriendū. ⁊ quo tꝑe incertum. Cum in his incluſi corꝑis comꝑagibꝰ ſumus. munere qͦdamneceſſitatis ⁊ graui opere ꝑfungimur. Eſt enim animus celeſtis exaltiſſimo domicilio dep̄ſſus. ⁊ quaſi demerſus in terrā. locū diuinenature eternitatiqꝫ cōtrarium. Sapientiſſimus quiſqꝫ equiſſimoanimo morit̉. nec eum vixiſſe penitet qui ita vixit. vt nō fruſtra natum ſe extimet. ⁊ ex hac vita diſcedit tanqͣꝫ ex hoſpitio non ex domo. Commorādi enim diuerſorium natura nobis dedit. nō habitandi. O p̄clarum diem cum ad illud diuinum animoꝝ cōciliumtecumqꝫ ꝓficiſcar. Cunqꝫ ex hac turbe colluuione diſcedam. ꝓficiſcar enim ad viros ſapientes. ⁊ ad cathonem meum p̄cipue. cuius corpus a me crematum eſt. quo nemo vir melior natus eſt. nemo pietate p̄ſtantior.Floſculi de oratore..xviij.Idem in libro de oratore.Emoria eſt theſaurꝰ oīm¶Irerum. qui niſi cuſtos inuētis cogitatiſqꝫ rebus adhibeatur. omīa etiam ſi p̄clara fuerint. in oratore ſunt peritura. In hoc maxime beſtijs p̄cellimus ꝙ inter nos loquimur ⁊ſenſum verbis expͥmere poſſumus. Quis ergo iure non miretur.et in eo laborandū eſſe arbitret̉. vt in quo homīes maxime beſtijsin hoc hominibꝰ ipſis an̄cellat. Ingeniū autem ꝓpter celeres motus ⁊ vberes ad cogitandū ⁊ loquendum maximam vim affert adꝑorandum. Quidqͥd aūt eſt in quo in dicendo offenditur. illud