et potētis. a quo eī videt̉ remuneratō fore expeditōr atqꝫ celeriorin eo noſtra volūtas eſt ꝓpēſior. corruptiqꝫ ſunt mores ⁊ admiratione diuitiaꝝ deprauati. Nullū viciū deteriꝰ eſt auaricia. p̄ſertimin pͥncipibꝰ ⁊ rēpublicā gubernātibꝰ. habere eī que ſtui reipublicenō modo turpe ē ſed etiā ſceleratū ⁊ nephariū. in iulio ceſare tātapeccādi libido fuit vt hocip̄m peccare eū delectaret. etiam ſi caſa non eſſet.De eodem. Idem in tercio libro.Ublium ſcipionē ſcripſit(catho dicere ſolitū. nunqͣꝫ ſe minus ocioſuꝫ eſſe qͣꝫ cuꝫocioſus. nec minus ſolū qͣꝫ cuꝫ ſolꝰ eſſet. Magnifica vere vox ac viro magno ⁊ ſapiēte digna. que declarat illum. ⁊ in ociode negocijs cogitare ⁊ in ſolitudine ſecū loqui ſolitum. Due itaqꝫres que languorē afferunt ceteris. illū acuebant ſcꝫ ociū ⁊ ſolitudoDetrahere aliquid alteri ⁊ hominē homīs incōmodo ſuū augerecōmodū. magis eſt cōtra naturā qͣꝫ mors. ſicut eī ſi vnūqd̓qꝫ corporis membruꝫ hunc haberet ſenſuꝫ vt poſſet putare ſe valere. ſiꝓximi mēbri valitudinē detraxiſſet debilitari ⁊ interire totū corineceſſe eſſet. Sic vnuſqͥſqꝫ noſtrū ſi ad ſe rapiat cōmoda aliorūdetrahatqꝫ cui poſſit emolumēti ſui gratia ſocietas hominū ⁊ cōmunitas euertat̉ neceſſe eſt. Multo magis eſt ſcd̓m naturā cōmunitas ⁊ iuſticia ⁊ liberalitas qͣꝫ voluptas vita ⁊ diuitie. Magis qͦꝫeſt ſcd̓m naturā. pro omnibꝰ gentibꝰ (ſi fieri poſſit) cōſeruādis atqꝫ iuuādis maximos labores moleſtiaſqꝫ ſuſciꝑe. qͣꝫ viuere in ſolitudine nō ſolū ſine vllis moleſtijs. ſed etiā in voluptatibꝰ ⁊ omniūrerū cōpijs. Errant qui viciū vllū corporis aut fortune vicijs animi grauius exiſtimāt. Homo nature obediēs homini nocere nonpoteſt. Unū omnibꝰ debet eſſe ꝓpoſitū. vt eadē ſit vtilitas vniuſcuiuſqꝫ ⁊ vniuerſoꝝ. Societatis artiſſimū vinculum eſt. arbitrarimagis cōtra naturā eſſe. hominē homini aliqͥd detrahere ſui ꝯmodi cauſa. qͣꝫ oīa incōmoda ſubire. Iuſticia eſt vna oīm domīa ⁊ regina virtutū. Sicut quedā mēbra amputant̉. ſi lāguere ⁊ tāqͣꝫ ſpiritu carere ceperint. ne noceāt reliquis partibꝰ corꝑis. ſic in figuraiſta homīs feritas ⁊ īmanitas belue a ꝯmuni humanitate ſegregāda eſt. Nihil tam ſcd̓m naturam eſt qͣꝫ vtilitas. ſed certe in re vtiliturpitudo eē non pōt. Qui deliberāt vtrū id qd̓ honeſtū videntſequātur. an ſciētes ſcelere ſe cōtaminēt. etiā ſi ad id qd̓ deliberātnō ꝑuenerint. in ip̄a dubitatōne facinꝰ cōmittūt. etenī deliberādaoīno nō ſunt in quibꝰ turpiſſima ē ipſa deliberatō. Certe ſi omnesdeos homineſqꝫ celare poſſumꝰ. nihil tamē auare vel iniuſte nihillibidinoſe nihil incōtinēter faciēduꝫ eſt.De eodem..xij.N amiciciis maxime perturbant̉ officia. quibꝰ ⁊ nō tribue̓ qd̓ recte poſſis. ⁊ tribuere qd̓ nō ſit equū cōtra officiū eſt. Honores ⁊ diuitie ⁊ voluptates ⁊ cetera huiꝰ generis q̄ vident̉ vtilia nūqͣꝫ amicicie anteponēda ſunt. Ac neqꝫ cōtra rēpublicā neqꝫ cōtra iuſiurandū ac fidē amici cā vir bonꝰ faciet. neqꝫ ſi iudex fuerit de ip̄o amico. ponit eī ꝑſonā amici cū induit iudicis. ſed tātū dabit amicicie.vt amici cāꝫ malit eſſe verā. ⁊ vt ꝑorande litis tēpus quo ad legesliceat accōmodet. Cū aūt iurato ſentētia dicenda ſit. meminerit ſedeū teſtē adhibe̓. Si oīa faciēda ſunt q̄ amici volūt. nō amicicie tales ſed cōiuratōes putāde ſunt. Cū id qd̓ vtile videt̉ in amicicia.cū eo qd̓ honeſtū eſt comꝑat̉. iaceat vtilitatis ſpecies. valeat honeſtas. Et cū in amicicia q̄ honeſta nō ſunt poſtulant̉. religio ⁊ fides anteponant̉ amicicie. hominū nature (quā maxīe ſequi debemus) inimica ē crudelitas. Oēs aliud agētes ⁊ aliud ſimulātes ꝑfidi ſunt. improbi ⁊ malicioſi. Nullū igit̉ eoꝝ factū vtile eſſe pōt. cūtot ſit vicijs inquinatū. Tollēduꝫ eſt ex rebꝰ cōtrahēdis ome mendaciū. tam emptor qͣꝫ veditor ſi ad loquēdum venerit nō plus qͣꝫſemel eloquat̉. Uir bonꝰ ⁊ iuſtꝰ nihil cuiqͣꝫ qd̓ in ſe trāſferat. det̄het. Bonꝰ vir nō modo face̓ ſed nec cogitare quidē audebit qͥcqͣꝫqd̓ nō audeat p̄dicare. Quid int̓eſt. vtꝝ ex homīe quis in beluaꝫſe ꝯuertit. an ſub homīs figura īmanitatē belue gerat. Eſt ius bellicū fideſqꝫ iuriſiurādi. etiaꝫ cum hoſte ſepe ſeruāda. ſed nō ſemꝑQd̓ eī ita iuratū eſt vt ⁊ mens fieri oporte̓ ꝯciꝑet. id ſeruādū eſt.qd̓ aūt aliter. ſi nō fecerit nullū eſt ꝑiuriū. vt ſi p̄donibꝰ piratis pactum ꝓ capite p̄ciū nō attuleris. nulla fraus ē. etiā ſi iuratꝰ id qͥdēnō feceris. nā pirata cū ſit cōmunis oīm hoſtis. nec fides nec iuramentū cū eo debet eē cōmune. Nō falſuꝫ iurare peierare eſt. ſꝫ qd̓ex animi tui ſentētia iuraueris. ſicut ꝟbis cōcipit̉ more nr̄o. id nōface̓ ꝑiuriū eſt. Nec illa quidē ꝓmiſſa ſunt ſeruāda que hiſipſis īutilia ſunt quibꝰ illa ꝓmiſeris. Peruertūt homīes ea que ſunt fūdamenta nature. cū vtilitatē ab honeſtate ſeiungunt. omnes eī expetimus vtilitatē ad eāqꝫ rapimur. In iureiurādo nō quis metꝰ ſꝫqd̓ ſit ius debet intelligi. eſt eī iuſiuranduꝫ affirmatō religioſa. qd̓ergo affirmatiue ⁊ quaſi deo teſte ꝓmiſeris id tenēdum eſt.

Floſculi eiuſdē de amicicia. Ideꝫ in li. de amicicia. xiij.Miciciā oībꝰ rebꝰ humanis p̄ponēda eſt nihil eī eſt tā nature aptū tāqꝫ cōuenieus ad res ſecūdas vl̓ aduerſas. ſed hoc pͥmū ſcio. amiciciā niſi ī bonis eē nō poſſe. Negāt etiā quēqͣꝫ eſſe virū bonū niſiſapientē. ſed illā ſapiētiā interp̄tant̉ quā nemo adhuc mortalis ēaſſecutus. Illos bonos viros appellādos putemꝰ qui aſſequūturquātū homīes poſſunt. naturā optimā bene viuēdi ducē. Quanta ſit vis amicicie. ex hoc intelligi pōt. ꝙ ex infinita ſocietate generis humani quā cōciliauit ip̄a natura. ita cōtracta res eſt ⁊ abducta in anguſtū. vt om̄is caritas vel inter duos vel inter paucos iūgeret̉. Eſt aūt amicicia nihil aliud niſi oīm diuinaꝝ humanarūqꝫrerū cū beniuolētia ⁊ caritate cōſenſio. Quomō pōt eſſe vita vtilis. que nō amici mutua beniuolētia cōquieſcit. Quid eī dulciꝰ qͣꝫhabere cū quo audeas ſic loqui vt tecū. quis eēt tantus fructus inproſperis rebus niſi haberes qui illi eque vt tu gaude̓t. Aduerſasvero ferre difficile eēt. ſine eo qui eas grauius etiā qͣꝫ tu ferret. Etſecūdas res facit amicicia ſplēdidiores. ⁊ aduerſas ꝑtiens cōmunicanſqꝫ leniores. Cūqꝫ plurimas ⁊ maximas cōmoditates amiciciacontineat tamē illa nimirū preſtat omnibꝰ ꝙ bona ſpe prelucet inpoſterū. nec debilitare animos. aut cadere patit̉ veruetiā amicumqui intuet̉. tanqͣꝫ exēplar aliqd̓ intuet̉ ſui. Nihil eī virtute amabilius. nihil qd̓ magis alliciat ad diligēduꝫ. quippe cū ꝓpter veritatē⁊ probitatem etiam eos quos nūqͣꝫ vidimꝰ diligamus. Scipio nihil difficiliꝰ eſſe dicebat. qͣꝫ amiciciā vſqꝫ ad extremū vite diē permanere. Interdū eī dirimit̉ cōtentōne luxurie vel alteriꝰ cōmodi.qd̓ idem adipiſci vterqꝫ nō poteſt. Peſtem vero nullā eſſe maiorem amicicijs qͣꝫ in pleriſqꝫ pecunie cupiditatē. In optimis qͥbuſqꝫ certamē honoris ⁊ glorie exquo inimicicias maximas ſepe int̓amiciſſimos extitiſſe videmus. Nulla eſt excuſatō peccati ſi amiccauſa peccaueris. nam cū cōciliatrix amicicie virtutis opinio fuerit. difficile ē amiciciā manere. ſi a virtute defeceris. Ꝙ ſi rectū ſtatuerimꝰ. vel cōcedere amicis quicqͥd velint. vel īpetrare ab eis qͥcquid velimꝰ. ꝑfecte quidē ſapiētie ſumus. ſi nihil habeat res vicij.Hec igit̉ lex ī amicicia ſancit̉. vt neqꝫ rogemꝰ res turpes. neqꝫ rōgati faciamꝰ. turpis eī excuſatio hec ē. ⁊ mīme accipiēda. ſi ꝗs contra rēpublicā amici cauſa ſe feciſſe fateat̉. Precipiēdū igit̉ boniseſt. vt ſi in prauoꝝ amicicias ignari aliquo caſu inciderint. ne exiſtiment ita ſe alligatos. vt ab amicis in republica peccātibꝰ nō diſcedant. nec minor pena ſtatuēda eſt his qui alterū ſecuti fuerint. qͣꝫhis qui impietatis duces ip̄i fuerūt. Nō mihi minoris cure ē qualis reſpublica poſt mortē meā futura ſit. qͣꝫ qualis hodie ſit. Hecigitur prima lex amicicie ſanciatur. vt ab amicis honeſta petamꝰ.et amicorum cauſa honeſta faciamus. Conſilium veruꝫ libere dare gaudeamus. plurimūqꝫ in amicicia amicorum bene ſuadentiuꝫvalet autoritas. Conceditur profecto eſſe verum vt bonos bonidiligant. aſciſcantqꝫ ſibi quaſi propinquitate coniunctos atqꝫ natura. Nihil eſt appetentius ſimilium ſui atqꝫ rapacius qͣꝫ natura.In vera amicicia non tam vtilitas per amicum qͣꝫ amor ip̄e delectat. Amiciciarum ſua cuiqꝫ permanet ſtabilis ⁊ certa poſſeſſio. itaetiam ſi illa maneant que ſunt quaſi dona fortune. cum vita inculta ⁊ deſerta ab amicis iocunda eſſe non poſſit. Multa que noſticauſa nunqͣꝫ faceremus. cauſa amicorum facimus. que enim in noſtris rebus inhoneſte. in amicorum fiunt honeſtiſſime vt p̄cati ꝓamico indigno in aliquem acerbius inuehi ꝓ eo.Item de eodem..xiiUidam diffiniunt amicitiam paribꝰ officijs ⁊ voluptatibꝰ. ſed hoc quidem eſtnimis exigue ⁊ exiliter ad calculos vocare amiciciaꝫ. vtpor ſit ratō acceptoꝝ ⁊ datoꝝ. Ditior eī ⁊ affluētior videt̉ eē amicicia. nec obſeruare reſtricte quin plus reddat qͣꝫ acceꝑit. neqꝫ em̄verendū eſt ne quid excidat. aut ne quid in terrā defluat aūt pluequo in amiciciā cōferat̉. Boni viri ⁊ ſapiētis eſt. hec duo tenere īamicicia. primū ne quid fictū vel ſimulatū ſit. aꝑte eī odiſſe magisingenuū eſt qͣꝫ fronte occultare ſentētiam. Deinde nō ſoluꝫ allatas ab aliquo criminatōes repellere. ſed ne ip̄m quidē ſuſpicioſuꝫeſſe. ſemꝑ exiſtimantē aliqͥd ab amico eſſe violatu. accedet huc vtoportet ſuauitas quedā ſermonū atqꝫ moꝝ aut mediocre condimentū amicicie. Nō eſt negligēda fama. nec mediocre telū ad resgerēdas oportet exiſtimare beniuolētiā ciuiū quā cū blādicijs aſſentādo collige̓ turpe ē. virtus quā ſequit̉ caritas mīme repudiāda ē. Uere amicicie difficilime reꝑiunt̉ ī illis qui in honoribꝰ reipublice verſant̉. vbi eī inuenias qͥ honorem amici ſuo antēponat̉Firmamētuꝫ ſtabilitatis ⁊ cōſtantie quā ī amicicia querimꝰ ē fidesUeterrima queqꝫ (vt ea vina que vetuſtatem ferunt) debent eſſe ſuauiſſima. maxima enim ē vis vetuſtatis ⁊ conſuetudinis. Odivſum ſane genus hominū officia exprobrātiū. que meminiſſe de-