Druckschrift 
Speculum historiale
Einzelbild herunterladen
 

tis. lxj. mundi vero tercij milleſimo. ccc.xxxiiij. regnauit ānis. viij. Helinādus. xv. libro. eſt cambiſes qui imꝑio patris egiptuꝫadiecit. ſꝫ offenſis ſuꝑſtitionibꝰ egiptioꝝ. apis ceterorūqꝫ deorumedes dirui iuſſit. Ad hāmonis qͦꝫ nobiliſſimū templū expugnandum exercitū miſit. qui tempeſtatibꝰ harenaꝝ molibꝰ oppreſſusinterijt hic cābiſes adeo ſeuerus fuit vt q̄ndam iniuſtū iudicē excoriari fecit. ſuꝑ ſellam cute eius adoꝑtam. filiū iudicis in iudicōfecerit ſede̓ vt timeret iniuſte iudicare. ne ſimile iudiciū pateret̉.cambiſes ab ipſa natiuitate ſua legit̉ furioſus fuiſſe. ortuꝫ nilitātum terraꝝ queſiſſe. epulis deficientibꝰ ei. coactus eſt carnescomede̓ ſuorum ſocioꝝ. vn̄ lucanus in. x. libro. Ueſanus in ortuscambiſes. longi ppl̓us ꝑuenit ad eui defectuſqꝫ epulis paſtus cede ſuoꝝ. ignoto te nile redit. ſꝫ ſeneca appellat illū feliciter furioſuꝫ. Comeſtor. cambiſes cyri filiꝰ ī regno ſucceſſor. apud eſdraꝫartarxerxes vel aſuerus dicit̉. In hiſtoria ꝟo iudith vocat̉ nabucho. tunc pͥncipes terre impediebāt hebreos .ſ. reum bethleem.quē ioſephus dicit ſcriptore oīm accidentiū. alij qui iudicabantſyriaꝫ phenicē. om̄s regiones vltra eufraten ſcripſer̄t cambiſe iudei reedificabāt hieruſalē vrbem peſſimā. ſemꝑ regibꝰ ꝑſaꝝrebellem. templū ad ſil̓itudinē caſtri. que ob rebellioneꝫ pridemdeſtructa fuerāt. quibꝰ reedificatis. ſtatim negarēt regi tributa etānonas. nec etiā pate̓t regi trāſitus in ſyria. hec aūt dicebāt ſememorare ei. qꝛ memores erant ſalis qd̓ in palatio comederāt.ſulētes vt eis int̓dice̓t. Quibꝰ acqͥeſcēs cābiſes potent̓ int̓dixiteam epiſtolas. Tunc int̓miſſuꝫ eſt opus dei in hieruſalem vſqꝫad ſecūdum annum darij.De hiſtoria iudith..xx.Orro ſub cambiſe factuꝫeſt qd̓ in hiſtoria iudithſcribit̉. Mortuo itaqꝫ cyrouit eam. muniuit inexpugnabilit̓ quaſdam ꝑtes medie ſibi ꝯcilidam arphaxat medus in egbathanis ſurrexit reꝑans vt tandē toti medie imꝑaret. Nabucho. ꝟo rex aſyriorū quiregnabat ī niniue āno. xij. regni ſui obtinuit e ū. hic eſt cābiſes cuipater adhuc viuēs niniuē regnū aſyrioꝝ ꝯceſſit. nabucho.cognominauit. hic mortuo patre. xij. illius regni annū agebat naꝫin regnū monarchie niſi. viij. ānis r̄gnauit. Qui poſtqͣꝫ factuseſt monarchus exaltatū eſt cor eius miſit ad oēs qui habitabātin ficilia damaſo. libano. carmelo. galilea. ſamaria. vſqꝫ ī hieruſalem. exigens ab eis tributa longe gͣuiora qͣꝫ patres ſui. Quiom̄s vno animo ꝯtradixerūt. igit̉ anno. xiij. regni ſui. p̄cepit holoferni pͥncipi militie ſue. vt egrediens nulli ꝑceret. Om̄s quoqꝫ deos terre ext̓minaret. vt ipſe ſolus deus diceret̉. Audientes filij iſrl̓timuerūt valde ne ſimilia face̓t in hierl̓m in ſanctuario dei. Eratautem in ciuitate iudith vidua tribus annis. mulier pulcra nimis.ſed caſta. holofernē in ſpecie ſua cepit. vinolentū ſoporatuꝫdecollauit. Caputqꝫ eius ablatum in hierl̓m tulit. omnes videntes audiētes in admirationē laudem dei concitauit. vnd̓ canticum victorie domino cecinit.Qualit̓ excuſat̉ iudith a culpa mēdacij ſcādali. Actor. .xxj.Ulpā vero medacii quāvidetur multotiēs incurriſſe iudith apud holoſernemeiuſqꝫ ſatellites. vt qn̄ reſpōdit ſe fugere a facie hebreorum. qꝛ nouerat eos dandos aſſirijs in dep̄dationem. qn̄ dixitholoferni. ſi ſecutus fueris ꝟba ancille tue. ꝑfectā rem faciet dn̄stecū habebis omnē ppl̓m iſrl̓ ſicut oues ⁊cͣ. pluribꝰ modis excuſari poteſt. ad hec oīa generalis eſt ſolutio. quecūqꝫ dicit deppl̓o iſrahel ab holoferne capiēdo. intelligenda ſunt ẜm merita eorum. qꝛ peccata eoꝝ exigebant. vt ita traderent̉ ſicut exponebat.vel etiā inerita eoꝝ. qꝛ iam adeo deſolati erant puſillanimes effecti. volebāt ſe ſponte trade̓. vel oīa intelligenda ſunt ſub ꝯditōne .ſ. niſi dn̄s liberaret eos. Et ita nuſqͣꝫ mentiebat̉. licet audientesaliter intelligerēt .ſ. quaſi loqueret̉ ſimpl̓r aſſertiue. Eſt etiā aliaſolutio general̓ que ſumit̉ ex textu qͣꝫ ex gloſa .ſ. iudith ꝓphetice loquebat̉ p̄dicēs iudeos eſſe tradēdos in manus ppl̓i gentilisqd̓ factuꝫ eſt ſub tyto veſpaſiano. ꝓpter pct̄a que ꝯmiſerant inxp̄m in apl̓os. Et ita vbiqꝫ excuſat̉ a mēdacio. qꝛ miſtice loquebat̉. licet audiēs alit̓ intelligeret. Unde ipſa quoqꝫ dicit holoferni. Hec mihi dicta ſunt ꝓuidentiā dei. gloſa. id eſt ſpū ꝓpheti. Item alia gloſa apud holofernē iudith de aduētu ſuo. iudeorum caſu forte loquit̉. nec adulatorie mentiēdo. ſed futura ꝓphetice p̄dicendo. Ceteꝝ de hoc quod videt̉ ſcient̓ et ſponte dediſſeholoferni occaſionē ruine. ornando ſe vt deciꝑet. poteſt diciſe p̄parando ſic. intendebat ſcandalizare .i. laqueū vel obicēad ruinā ei tende̓. ſed intēdebat pͥmo liberationē populi ſui. ſcd̓ovtilitatē holofernis. vt ſcꝫ ad tempus in captus minꝰ peccaretMultas em̄ habēs ꝯcubinas ꝯiugatas. forte viros ꝯcubinosmultis modis naturaliter ꝯtra naturaꝫ peccaret. qꝛ his oībus

īmundicijs abundabāt gentiles. vt ab his omnibꝰ auerteret.et in eaꝫ ſuſpēſus minus peccaret. ideo dicebat. Capiatur laqueooculorum ſuorum in me. De hyppia policrate tyrannis. de cambiſe obtinuerit egiEuſebius in cronicis.VEmporibꝰ cambiſis quēſcd̓m nabucho. vocari aiūt. apud athenas hyparcꝰ ethyppias tyrannidē exercuerūt. apud ſamum vero tresfratres .ſ. polycrates. ſylus. pantagnoſtꝰ. Iuſtinus li. ij. Poſtpyſiſtratū dyocles filius eiꝰ vim ſtuprata ꝟgine. a fratre puelleint̓ficit̉. hyppias aūt frat̓ dyoclis paternū tenes imꝑium. ꝯp̄hēdiiubet int̓fectorē fr̄is noīare cogit oēs ꝯſocios cedis. Quo ꝯſulto noīauit om̄s aīcos tyrāni. Quibꝰ oībꝰ int̓fectis. int̓rogatꝰ illevtꝝ aliqͥs ꝯſocijs ſuꝑeſſet. rn̄dit neminē quē mori vellet p̄terip̄m tyrannū. voce eiuſdē tyrāni ſe victorē pꝰ vindictaꝫ ſororispudicicie oſtēdit. huiꝰ virtute admonita ciuitas libertatis hyppiāexpulit regno egit in exiliū. Ualerius. Ad inuidiā vſqꝫ policratis ſamioꝝ tyranni abūdantiſſimis bonis cōſpicuꝰ vite fulgorexceſſit. nec ſine cauſa om̄s eius conatus placido excipiebat̉ itine.ſpes circū cupite rei fructū apprehēdebāt. ſemel dūtaxat vultummutauit breui triſticie ſalebra ſucceſſum. cum anulū admodumſibi gratuꝫ. in ꝓfundum de induſtria ne oīs incōmodi expers eſſetabiecit. quē tn̄ ꝯtinuo recuꝑauit. capto piſce qui euꝫ deuoraueratſed hūc cuiꝰ felicitas ſemꝑ plenis velis ꝓſpeꝝ curſum tenuit. orūtes darij regis p̄fectus in excelſiſſimo michalenſis montis verticecruci affixit. Ex putres eius artꝰ thabido cruore manātiabra. ſamos amara ẜuitute aliqͣꝫdiu p̄ſſa liberis ac letis ocul̓ aſpexit. Euſebius in cronicis. Eo qͦꝫ tꝑe .ſ. anno cambiſis. vj. in. xxviij. dinaſtia ꝑſe obtinuerūt egiptuꝫ. ſicqꝫ ceſſauit ad tp̄us regnūillius regionis. obtinuit quippe cambiſes in āno. vj. regni ſui. etſucceſſores eius vſqꝫ ad dariū filiū xerxis annis. cxj. Helinandus .xv. libro. hic abominatus religiones egipti cerimonias. templa eius deſtruxit edificauit babilonem in egipto.De pitagora ph̓o crothoniēſiū p̄lio. Euſebiꝰ ī croni. xxiij. Ano cambiſis. viii. pitazoras ph̓icus philoſophus habet̉ clarus. Solir In ſamo nihil nobilius qͣꝫ pitagoras ciuis. mox offſus faſtu tyrānico bruto ꝯſule relicta pr̄ia ytaliā aduectus eſt. Augꝰ. de ciui. dei li. viij. Ytalicū genus ph̓oruꝫ .i. illius ꝑtis ytalie. que qͦndam magna grecia dicebat̉. actoreꝫ habuit pitagoramſamiū. A etiā ferūt ip̄m philoſophie nomē exortū. cuꝫ anteaſapiētes appellarent̉ qui quodā vite laudabil̓ alijs p̄ſtare videbant̉ ille int̓rogatꝰ quid ꝓfiteret̉. ph̓m ſe eſſe rn̄dit .i. ſtudioſuꝫvel amatorē ſapīe. qm̄ ꝓfiteri ſapientē arrogātiſſimuꝫ videbatur. Iuſtinꝰ. xx. li. In pͥncipio metapontini cet̓os grecos ytalia pellere ſtatuerūt. qͥbꝰ ſe iūxerūt crothoniēſes ſybaritani. pͥmo vrbem ſyrū ceperūt. In cuiꝰ expugnatōeꝫ. l. iuuenes āplexos minerue ſimulacrū ſacerdotē dee velatū ornamētis int̓ ipſa altaria trucidarūt. Ob hoc peſte ſeditionibꝰ vexarent̉ pͥores crothoniēſes delphicū adirēt oraculū. Quibꝰ rn̄ſum eſt finem mali fore. Siviolatū minerue numen interfectoꝝ manes placaſſent. Quo facto ceſſauit ab eis peſtilētia. nam iuuenibꝰ ſtatuas iuſte magnitudinis poſuerūt in primis minerue. poſtea crothoniēſes indignātes in expugnationē ſyris ꝯtra ſe tuliſſent auxiliū. bellum eis inferūt. Qui ad ſpartanos ꝯfugerūt auxiliū dep̄cantes. illi aūt longinqua malicia grauati. auxiliū a caſtore polluce pete̓ eos iubētQuibꝰ cum ſacrificaſſēt bellum inierūt. xv. milia locrenſium ꝯtracentū milia crothonienſiuꝫ. paucitatē ſuam hoſtium multitudinem ꝯſiderantes?: ex deſperatione ſumpſerūt animū. putauerūtqꝫ ſe victores fore ſi non multi morerent̉. Itaqꝫ dum mori honeſte querunt feliciter vicerunt. Pugnantibꝰ auteꝫ locris aquila abacie nunqͣꝫ receſſit. eoſqꝫ tandiū circumuolauit quoad vincerent.In cornibus quoqꝫ duo iuuenes diuerſo a ceteris armorū habitu eximia magnitudine. albis equis coccineis paludamētis pugnare viſi ſunt. nec vltra ꝯparuerunt qͣꝫ pugnatuꝫ eſt. hanc admirationē auxit incredibilis fame velocitas. in eadē die qua in ytalia pugnatum eſt. corintho lacedomone nunciata eſt victoria.poſt crothonienſibꝰ nulla virtutis exercitatio. nulla armorum cura fuit. Oderant em̄ que infeliciter ſumpſerant. mutaſſentqꝫ vitāluxuria. ni pitagoras ph̓us fuiſſet..xxiiij.De geſtis pitagore eiꝰ ſtudijs aca doctrin.Ic ſamius de marato locuplete negociatore natꝰ. magniſqꝫ ſapīe incremtꝭ forIImatꝰ. egiptū pͥmo mox babiloniā ad ꝑdiſcēdos ſydeꝝmotꝰ originēqꝫ mūdi ſpectandā ꝓfectus? ſummā ſcīam ꝯſecutuserat. Inde regreſſus cretam lacedomoniā ad cognoſcendas mi-