QuartusLiber
apparuit pͥnceps grecoveniens vt aduerſaret̉ principi ꝑſarumet mihi. ⁊ aliqͣntaꝫ fecirā. ⁊ nunc venio vt certificē te de redituppl̓i. ⁊ in his nemo ē mͥ adiutor niſi michael pͥnceps vr̄. hos duospͥncipes grecoꝝ ⁊ ꝑſaꝝ dic̄ hieromalos fuiſſe. ꝗ appoſiti ſunt regni illius in exercitiū. Laborabat itaqꝫ āgelus ꝑſaꝝ. nehebrei liberarent̉ a dn̄io ꝑſarum. tū quia delectabat̉ afflictionibꝰeoꝝ. tū vt ꝑſe diutius affligētes eo grauius peccarent. laborabatetiā angelus grecoꝝ ⁊ ꝑſe. vt captiuitas hebreoꝝ cum eis trāſirētin dominiū grecoꝝ. Gregorius em̄ vult eos fuiſſe angelos bonosqui ſatagebāt ne tācito liberarent̉ hebrei. vt ſi quid erat ī eis purgandū: purgaret̉ ⁊ decoque̓tur ad vnguē. Porro a pͥmo āno darij. orabat daniel ꝓ eo vt ſtaret ⁊ roboraret̉ regnū eius. ⁊ ſolicitꝰerat de ſucceſſoribꝰ regni ꝑſaꝝ. volens eos ſcire de quorum manifeſtatione. x. viſio ei oſtenſa ſit.De primo reditu ſub zorobabel duce..xv.Orro clariſſimi iudeorūhabitabāt in babilonia .i. ī terra babilonis euerſe. Int̓bene dixit ſalathiel in filio vocās euꝫ zorobabel. qd̓ interp̄tat̉ maeos zacharias natus in chaldea iam ꝓphetabat. Hicgiſter babilonis. q. d. hic erit magiſter captiuitatꝭ babilonice. Adcuius ꝓphete exhortatōem primi ſurrexerūt viri iuda vt aſcēderent in hierl̓m. poſtea ꝟo viri beniamin ⁊ leuite. Ideo in t̓cio anno cyri egreſſi ſunt ſub zorobabel duce ih̓u magno ſacerdote adhortantibꝰ eos zacharia ꝓpheta. ⁊ aggeo iuuene ſed nōdū ꝓpheta. Erant aūt circit̓. l. milia. fuerunt autē de iudeis. xlij. milia. cccxl.Reliqui ꝟo erant ſerui ⁊ ancille ⁊ hoīes generis ꝓmiſcui. Et remiſit cū eis cyrus ꝑtem vaſoꝝ domini. v. milia. ⁊. ccc. hic eſt annulxx. relaxande eaptiuitatis quē p̄dixerat hieremias. naꝫ ⁊ hieronimus pͥmū annū cyri dicit fuiſſe ſeptimū vltime decadis. Itaqꝫ tercius ānus cyri fuit. lxx. cui ꝯſonat ioſephus. ⁊ hec opīo magis certa eſt. ⁊ pluriū autoritatibꝰ ſancita. Cui tn̄ euſebius in cronicis obloqui videt̉. ſcd̓m annū darij filij itaſpis dicēs fuiſſe. lxxx. ſcd̓m autoritatē zacharie qui ſcd̓o anno darij ſcribēs audiuit viꝝ ſtanteꝫinter mirteta dicentē. Dn̄e exercituū vſqꝫ quo tu nō miſereberishierl̓m. ⁊ vrbiū iuda quibꝰ iratus es. iſte tn̄. lxx. annus eſt. Uidet̉aūt euſebiꝰ diſtingue̓ inter. lxx. ānos captiuitatis. ⁊. lxx. deſolatōistempli dicēs. lxx. anni captiuitatis. ẜm qͦſdam cōputant̉ ab annoioſie regis. xiij. ſub quo hieremias ꝓphetare cepit vſqꝫ ad primuꝫannū regis cyri. ſcd̓m alios ꝟo a tercio āno elyachim vſqꝫ ad. xx.annum cyri. Reſtauratōnis ꝟo templi ſub dario rege cōplenturanni. lxx. Clemēs quoqꝫ ꝯgruit in primo ſtromate ſcribens. ⁊ ꝑſeuerauit captiuitas annis. lxx. vſqꝫ ad ſcd̓m annū darij filij itaſpisſed prior opinio (vt dixit) magis certa eſt. Sola zacharie autoritas nos mouet que ita forte det̓minari poteſt vt iam accipiat̉ dep̄terito. q. d. lxx. ānus iſte eſt notꝰ .ſ. ⁊ famoſus. iam diu eſt. vel forte dictus eſt in zacharia. lxx. annus nō captiuitatis. ſed qͥnte etatꝭque ſcd̓m hebreos inchoauit anno. xxx. ante cyri monarchiam.De fundatione altaris ⁊ templi ⁊ int̓miſſione oꝑis. .xvj.Orro in anno regreſſiōisin iudeam congregatus eſt populus quaſi vir vnus inhieruſalē. ⁊ edificantes altare collocauerūtqꝫ illud ſuper baſes ſuas. ⁊ obtulerunt ſuꝑ illud olocauſta dn̄o mane ⁊ veſpere. fecerūtqꝫ ſolēnitatem tabernaculoꝝ. vnde vero habueruntignem neſcimus. niſi forte ex calculis veteris altaris excuſſerūt illūAnno aūt ſecundo mēſe ſcd̓o iecerunt fundamēta templi. Cunqꝫaūt apparuiſſent fundamēta ſuꝑ terrā. eleuauit ppl̓us vocē in iubilationē. Porro quidā ſeniores ꝗ viderāt templu prius eiulabantvoce magna. nec poterat quiſqͣꝫ cognoſce̓ clamorē letantiū ⁊ planctum eiulantiū. Porro ſamarite indignati impediebāt manꝰ eoꝝCunqꝫ ꝑſe impedire nō poſſent dederūt munera a pͥncipibꝰ regisqui pecunijs corrupti vendiderūt negligentiā edificatōis. cyro tn̄ignorāte. ⁊ adeo impedierūt eos ꝙ in. xxx. ānis quibꝰ cyrus regnauit nō erexerunt muros templi. niſi vſqꝫ ad appōdiatōnem. porrede daniele qͣntum ſuꝑuixerit poſt reditū populi in iudeā neſcimꝰdefunctus aūt ſepultꝰ eſt in ſpelūca regali ſolus cū gloria. h̓ eſt daniel qui dedit ſigna in montibꝰ ſuꝑ babiloniā dicens. qn̄ ꝑs montiuꝫ a borea fumigabit. venit finis babilonie. Qn̄ ꝟo velut ignisardebit. finis erit vniu̓ſe terre. Qn̄ vero a ꝑte nothi aque decurrerint. reuertet̉ ppl̓us ad terram ſuam. Ꝙ ſi ſanguine fluxerint erūthomicidia belial in vniuerſa terra.De creſo rege lidoꝝ ⁊ eius regno ꝑ cyrū deſtructo. .xvij.Euſebius in cilicis.Actor.Qno cyri. xiii. creſus a cyro captus ē. ⁊ lidoꝝ regnū deſtructū qd̓ ſtetit annis. cc.xxxj. Hec fuit vltima creſi captio. nā iam alt̓a vice legit̉ in hiſtorijs captꝰ fuiſſe a cyro. ⁊ ſemel ⁊ iteꝝ. vn̄ boeciꝰ. neſcie-
bas creſuꝫ regē lidoꝝ cyro paulo ante formidabilē. mox deinde miſerādū flamis traditū. miſſo celitꝰ imbre defenſū. qd̓ de ſcd̓a eiꝰ captionē intelligendū ē. pͥmo eī eū captū narrant iuſtinus ⁊ oroſiusſed vita ⁊ pr̄imonio donatū. deinde dicit eum iuſtinus rebellaſſe.¶ Oroſius. ij. libro. Cū cyrꝰ babilonē impugnaret. ibi tūc creſusrex lidoꝝ famoſis oꝑbꝰ cū ad auxiliandū babilonijs veniſſꝫ. victꝰſolicite in regnū refugit. Cyrus aūt poſtqͣꝫ babilonē vt hoſtis inuaſit ⁊ victor eu̓tit. vt rex diſpoſuit. bellū trāſtulit in lidiaꝫ. vbi cōtritū iam ſuꝑiore p̄lio exercitū nullo negocio fudit. creſuꝫ cepit. captum vita ⁊ matrimonio donauit. ¶ Actor. Qd̓ aūt euſebius incronicis ſcribit. viij. āno cyri creſum ꝯtra eum inijſſe bellū. De illobello accipit̉ qͦ poſt captā babiloniā iā ab illo captꝰ. ⁊ vita ⁊ patrimonio donatus. poſtea rebellauit. De qua cyri clemētia iuſtinusait. ꝙ nō minus victori qͣꝫ victo vtilis fuerit. nā ex vniuerſa greciaꝯgnito ꝙ illatū creſo bellū eſſet. auxilia velut ad ꝯmune extinguēdum incendiū ꝯfluebāt. Tantꝰ creſi amor apud om̄s vrbes erat.paſſuruſqꝫ cyrꝰ graue bellū grecie fuit. ſi quid in creſo crudeliꝰ cōſuluiſſet. Alij hiſtoriographi narrāt ꝙ in ſcd̓a captōne iuſſit eumcyrus rogo ſuꝑponi ⁊ aſſari. ⁊ ſubito tāta pluuia facta ē. vt eiꝰ immēſitate ignis extingue̓t̉. vn̄ occaſionē repꝑit euadēdi. Cūqꝫ poſtea hͦ ſibi ꝓſpere eueniſſe gloriaret̉. ⁊ opū copia nimiū ſe iactaretdictū eſt ei a ſalonino qͦdam ſapiētiſſimo. nō debe̓ quenqͣꝫ in diuitijs ⁊ ꝓſperitate gl̓iari. Eadē nocte vidit in ſomnis qḋ iouis eumaqua ꝑfunde̓t. ⁊ ſol exterge̓t. Quod cum filie ſue mane indicaſſetilla vt res ſe hēbat prudent̓ abſoluit dicēs ꝙ cruci eēt affigēduset aqua ꝑfundendus ⁊ ſole ſiccandus. Quod ita demum cōtigitnam poſtea a cyro crucifixus eſt. ¶ Solinus. Cuꝫ olimpiade. lviij. victor cyrus intraſſꝫ ſardis vbi tūc creſus latebat. Athis filiuscreſi qui ad id vſqꝫ temporis mutus erat exclamaſſe dicit̉. parcepatri meo cyre. ⁊ hoīem te in caſibꝰ diſce noſtris. Idem ſolinus dicit ꝙ oſſa horeſtis olimpiade. lviij. inuenta ſunt tegee a ſpartanisoraculo monitis. que implebāt longitudinē cubitorum. vij..xviij.De tarquinio ſuꝑbo ⁊ piſiſtrato tyranno.Euſebius in cronicis.Ano quoqꝫ prenotato .ſ.cyri. xiij. romanoꝝ. vij. tarqͥnius ſuꝑbꝰ. occiſo ſeruio ſocero. romanū arripuit imꝑium. ⁊ regnauit annis .xxxv.Hic excogitauit vincl̓a. thaureas. fuſtes. lautumias carce̓s. exiliamētalla. ꝯpedes. ⁊ cathenas. Cunqꝫ oppugnaret ardeā cauſa tarquinij minoris filij ſui qui lucreciā corruꝑat. r̄gno expulſus ē. Eoquoqꝫ tꝑe pyſiſtratus ſcd̓a vice regnauit athenis. ¶ Iuſtinus li.ij. Pyſiſtratus quaſi ſibi nō patrie viciſſet tyrannide ꝑ dolum occupat. Quippe volūtarijs ferueribꝰ .i. ꝟberibꝰ ſiue feruoribꝰ domiaffectus laceratoqꝫ corꝑe in publicum egreditur. aduocata concion. vulnera populo oſtendit de crudelitatē principū a quibꝰ hicſe paſſum ſimulabat conquerit̉. addūtur vocibus lacrime. ⁊ inuidioſa oratione multitudo credula accenditur amore plebis inuiſuꝫ ſe ſenatui ſimulat. obtinet ad cuſtodiā corporis ſui ſatellitū auxiliū. ꝑ quos occupata tyrannide ꝑ annos. xxxiij. regnauit. ¶ Ualerius in li. viij. Pyſiſtratus tātū valuiſſe dicendo dicit̉ vt ei atheniēſes regni imꝑium or̄one eius capti ꝑmitterēt. p̄ſertim cum ecōtraria ꝑte amātiſſimus patrie ſolon niteret̉. ¶ Ideꝫ in li. v. Pyſiſtratus atheniēſis tyrannꝰ cū adoleſcēs quidē amore filie eius virginis accēſus. ī publico obuiā ſibi factā oſculatꝰ eēt. hortāte vxore vt ab eo capitale ſuppliciū ſume̓t. rn̄dit ſi eos ꝗ nos amāt int̓ficimus. qͥd illis faciemꝰ quibꝰ odio ſumꝰ. Hec vox ex ore tyranni dehūanitate manauit. In hūc itaqꝫ modū filie tulit iniuriā. ac multolaudabiliꝰ ſuā. Idē a traſippo amico inter cenā ꝯuicio laceratus.ita aīm ⁊ voceꝫ ab ira cohibuit. vt putares ſatellitē a tyrāno maleaudire. deniqꝫ traſi ꝓpus ꝯcite temulētie impetu euectꝰ. os eiꝰ ſputo reſperſit. nec tn̄ illū ad ſui vindictā accende̓ valuit. Qui etiā filios ſuos violate pr̄is ſubuenire maieſtati cupiētes retraxit. poſtero aūt die traſippo ſuppliciū a ſe volūtaria morte volenti exige̓ adeū venit. dataqꝫ fide in eiꝰ amiciciā. eodē amicicie gͣdū ſe manſurūab incepto reuocauit. ¶ Euſebiꝰ. Temꝑibꝰ qͦꝫ cyri anaximenesphiſicꝰ agnoſcit̉. Symonides clarꝰ habet̉. ⁊ chilon ꝗ de. vij. ſapientibꝰ fuit. tales ꝟo morit̉.De nece cyri ⁊ ſucceſſiōe cābiſis qͥ ⁊ nabuch̓. d̓r Comeſtor. xix.Orro cyrꝰ cū percuſſiſſetcreſum iuxͣ fluuiū alientē lidoꝝ bellicoſiſſimā aſtutecipiēs vt luſibꝰ. ꝯmeſatōibꝰ. ⁊ āplexibꝰ vacarēt. qͣſi beniuolētiā eisredegit ī ꝯcordiā. Tradidit eī ei ſolēnitates ⁊ ludos. p̄on̄dēs ī hūc modū eos īuitauit. ⁊ qͦs bello n̄ pot̓at. ꝑ libidinē expugͣuit. poſtea ꝟo tͣnſgreſſus araxe. a regina maſſagetaꝝ thamariꝫ victꝰ ⁊ occiſus eſt. qͥ caput illius p̄ciſum. in vtrē plenū ſanguīehumano ꝓijciēs inſultando dixit. ſatia te ſanguīe quem ſitiſti.Ex cronicis. Cro ſucceſſit filius eius cambiſes anno qͥnte eta