QuartusLiber
Quiſqͥs ergo malū tolerare nō poteſt. alioꝝ mala inſpiciat. Itemne quis de alienis bonis n̄nū ſe iactet exhortat̉. fingēs ꝙ gracilus pēnas pauonū que ceciderant ſuſtulit. ⁊ inde ſe ornauit ſuoſqꝫcontēnere cepit. ⁊ gregi ſe pauonū miſcuit. At illi ignoto ⁊ impudenti pēnas iniurioſe eripiunt. calcibꝰ eū ac morſibꝰ fatigant. Miſerqꝫ ſemiuiuꝰ ab eis relictus. ad ꝓpriū genus redire timuit. vbi cūeſſet ornatus multos iniurioſe terruit. tūc vnus ex eis ait illi. ſi veſtes tuas quas natura dedit amaſſes hec tibi ſufficerēt. nec ab illisiniuriā paſſus. nec a nobis pulſus fuiſſes. Item cōtra eos qui laudant ſibi inutilia ⁊ vituꝑant vtilia. Ctruꝰ de fonte bibens ſua cornua magna vt vidit nimiū laudare cepit. crura tenua vituperauitQuod cū faceret venatoꝝ voces ac repēte latrare canes audiēs.fuga ꝑ campū euaſit. At vbi eū ſilua ſuſcepit. magnitudo illa cornuū venantibꝰ eū retinuit. Tunc mortē ſuaꝫ videns ait. Que mihi vtilia erant vituꝑaui. ⁊ deceptuoſa laudaui. Item cōtra eosſe cōtentōſe laudant. Formica ⁊ muſca cōtendebant acriter q̄ ilior earum eſſet. muſca ait. Nunquid te noſtris potes compararelaudibꝰ. vbi immolant̉ exta. prima guſto. In capite regis ſedeo. etomnibꝰ matronis oſcula dulcia figo. de quibꝰ rebus tu nihil facis.Formica ait. ꝯtra te hoc tu dixeris improba peſtis laudas importunitatem tua. Nūquid optata venis. reges ⁊ matronas quos nominas tu importuna adis. ⁊ tua oīa eſſe dicis cū vbi accedis fugaris ⁊ vndiqꝫ quaſi iniurioſa abigeris. Eſtate vales bruiua nō appares. Ego vero delicioſa hieme ſum ſecura. meqꝫ ſequētur gaudia.Tu vero ventoſa flabella pelleris ſordida.¶ De eodem contra ſuperbos pauperes vel diuites. etiam contra infidos vel inſtabiles.Tem ꝯtra pauperē ſuperbum. in prato quodā rana vidit paſcentē boue. putabat ſe poſſe fieri talē ſi rugoſam imple̓t pellē ⁊ inflansſe natos ſuos int̓rogauit. ſum ip̄a quāta bos. dixerūt nō. iterū inflauit ſe potius. ⁊ dixit ſuis quid modo. rn̄derūt nihil ſimile. Tercio cū ſe inflaret rupta pelle mortua eſt. ideo vulgo dicit̉. noli te inflare ne crepes. Item vt qui felices ſe eſtimāt nulli iniuriā faciant.dubiāqꝫ meminerīt eſſe fortune rotam. Equꝰ quideꝫ ornatus freno ex argento ⁊ auro ſellaqꝫ decora occurrit azino in anguſto delōge veniēti ⁊ onuſto. ⁊ quia illi tranſeūte tardiꝰ dederat viā eo ꝙ itinere laſſus erat. dixit equꝰ. Niſi me ſatis ꝯtinerē. te calcibꝰ rumperem qui obuiāti mihi nō ceſſiſti. aut ſtetiſti vt tranſirē. Terroretur ⁊ ſuꝑbia illiꝰ tacuit ⁊ īgemuit miſer aſellꝰ nec multo poſt eqͣrcurrendo ruptꝰ ac macer effectꝰ iuſſu dn̄i ſui ad villam ductus eſtvt agris portaret ſtercus. acceptiſqꝫ ruſticis ornamētis ꝑ ſemitaꝫibat onuſtus quē tam infelicē in prato paſcens. ille cognouit aſellus. taliqꝫ ſono increpauit. quid tibi ꝓfuerūt illa p̄cioſa ornamenta vt talē haberes audaciā. nūc ⁊ tu noſtris vtere nobiſcū ruſticijsofficijs. Item contra illos qui a ſuis infideliter tranſeūt ad alienosQuadrupedes cū auibꝰ bellū gerebant. nullaqꝫ pars alij cedebatſed fortiter ac diu pugnabant. ac veſꝑtilio dubiꝰ ⁊ graues euētustimēs. qꝛ ſuꝑior erat ⁊ magna acies quadrupēdum. ⁊ cōtulit ſe adeoſdē quaſi cū vincentibꝰ. Subito veniēs aquila volucribꝰ ſe miſcuit. ⁊ cedentibꝰ qͣ drupedibꝰ. victoria auiū ſtetit. reuerſiqꝫ ſūt adpriſtina pacē aues ⁊ qͣdrupedes. Ueſꝑtilio igit̉ auiū ſentētia dānatus eo ꝙ ſuos reliꝗſſetnis ſuis expoliatꝰ eſt vt lucē fugiēsnoctibꝰ nudus volaret. ſic qui ſe duabꝰ partibꝰ obnoxium ꝯmiſit.hic ⁊ illic ingratus viuit. ⁊ ſibi potius reus erit.¶ Item contra inſidioſos ⁊ imprudentes ⁊ libertatis ſue venditores.Tem ꝯtra inſidioſos. Innido lucinie cū accipiter ſede̓t. vt ſpecularet̉ aurās. paruos illic pullos inuenit. lucinia cito ſuꝑueīt. ⁊ rogabatꝑcere pullis ſuis. faciā inquit qd̓ vis ſi bene mihi cantaueris. at illa qͣꝫuis animꝰ exciderit tanto metu coacta pauens ⁊ dolore plenacantauit. Accipiter qui p̄dam inuenerat nō bene cātaſti inqͥt. prēdiditqꝫ vnū de pullis ſuis ⁊ deuorare cepit. e diuerſo aūt aucepsquidā venit ⁊ calamo lento leuās accipitrē viſco ꝯtractū in terraꝫſtrauit. ſic qui alij inſidiat̉ time̓ debet ne capiat̉. Item ne quis hoſti arma p̄ſtet. ſecuris cū facta eēt homo poſtulabat ab arboribusvt illi manubriū darēt de ligno qd̓ firmuꝫ eſſet. Quo facto homomanubriū ſumpſit. ⁊ aptata ſecuri. ramos ac robora magna ⁊ oīaque voluit incidit. Tūc fraxino quercꝰ ait. digne ⁊ bene patimur.qui rogāti hoſti noſtro vt ceci manubria dedimꝰ. ideo qͥs ante cōgitet ne hoſti aliqͥd̓ p̄ſtet. Item ad ꝯmendatōeꝫ libertatis fingit.ꝙ canis ⁊ lupꝰ in ſilua dū cōuenirēt. ait lupꝰ cani. vnde frater ſic nitidus ⁊ pinguis es. Qui rn̄dit. qꝛ domi cuſtos ſum ꝯtra latrones.Affert̉ mihi panis. dat dn̄s oſſa amat me tota familia. quiſqꝫ mihi cibū porrigit. aqua nō deeſt. ſub tectis cubo. ⁊ ſic ocioſus vitamgero. Cui lupꝰ. bene inquit frater vellē mihi iſta ꝯtingerēt vt ocio
ſus ſaturarer cibo. ⁊ melior viuerem ſub tecto. canis ait lupo. Sivis eſſe tibi bene. veni mecū noli timere. Cūqꝫ ſimul ambularēt vidit lupꝰ canis collū cathena tritū. ⁊ ait. qd̓ hoc ē frater qd̓ iugū at̄triuit collū tuū. ⁊ canis. qꝛ ſum inqͥt acrior. interdū ligor. nocte ſoluor. inter duos domos vagor. ⁊ vbi volo illic dormio. Cui lupus.Non eſt ait opus mihi iſtis frui q̄ laudaſti. viuere volo liber qd̓cūqꝫ venerit mihi rapio. liber vbi volo ꝑagro. In eo qd̓ placet nulla cathena me tenet. nulla me impedit cauſa vie mihi patent in cāpo. de grege prius guſto. canes ingenio deludo. viue vt conſueuiſti. ego vt conſueui ita viuo.¶ Iteꝫ contra inuidos. pigros. ⁊ auaros. ignaros. iactātes. ⁊ adulatorum fautores.Tem cōtra pigros qui laborare nolūt fingit. indignatas manꝰ ⁊ pedes ventri cibum dare noluiſſe. eo ꝙ ſine vllo labore repleat̉. illoqꝫſedente ocioſo contra eū indignātes laborare noluerūt ⁊ ei ſeruitium negauerūt. Uenter eſuries clamabat. At illi. per paucos diesnihil dare voluerūt. Ieiuno aūt ventre mēbra omnia laſſaueruntpoſtea vero cibum dare volentes. recuſat venter. qꝛ iam clauſeratvias ſicqꝫ mēbra ⁊ venter ſimul laſſa interierūt. Item ꝯtra inuidiā⁊ auariciā fingit. ꝙ ſimia vulpē rogauit. vt de magnitudine caudeſibi daret. vnde nates ſuas turpiſſimas tegeret. Quid em̄ inquitvtile. vt ſit pondꝰ ſine cauſa tantē longitudīs caude quā ꝑ terramtrahis. Cui vulpes ait. longior fiat ⁊ maior vt ꝑ terram illam traham. ſiue ꝑ petras ⁊ ſpinas ⁊ lutū. ne tu meo tegmine pulcrior videaris. locuples inquit ⁊ auare te nūc fabula increpat. ꝙ non dasqd̓ tibi ſuꝑat. Item ꝯtra illos qui tēdio victi ⁊ labore mortē deſiderāt. Quidā negociator fuit in via qui onuſtū aſellum flagello ⁊fuſte cedebat vt veniret citius ad nundinas. lucri cauſa. Aſellꝰ aūtmortē optabat. putans ſe poſt eſſe ſecurū laſſatus ⁊ quaſſatus. deillius pelle fiunt tympana ⁊ cribra que ſemꝑ baculātur. ⁊ qui putabat ſe fore ſecurū. poſt mortē cedit̉. Item cōtra illos qui facere nōpoſſunt. verbis tamē ſe poſſe ⁊ velle oſtendūt. fame coacta vulpesvuā ſurſum aſpexit pendentē ⁊ alto gradu ſe excutiens. quotienshoc voluit attinge̓ ſurſum nō potuit. Tandē irata nolo te acerbā⁊ īmaturā inquit. ⁊ quaſi eā tange nolens abijt. Item ꝯtra adulatores ⁊ eoꝝ fautores. Duo homīes vnꝰ fallax ⁊ alter verax. cū ambularēt venerūt in ꝓuinciā ſimioꝝ. quos vt vidit vnꝰ eoꝝ qui ſe pͥorem alijs ꝯſtituerat. iuſſit homīes illos teneri. ⁊ qd̓ de ip̄o dixiſſent interrogari. Iuſſit quoqꝫ oēs ſimios ſibi ſimiles ante ſe ⁊ dextra ⁊ leuaqꝫ aſtare ſibiqꝫ ſedē contra ꝑari. ſicut viderat imꝑatorēaliquādo facere. Iubent̉ ergo homīes illi in mediū adduci. Dixitqꝫ maior ille ſimiꝰ. Quid ſuꝫ ego. fallax ait. tu es imꝑator. Et iteꝝille. Et qͥ iſti quos ante me vides ſtare. Qui rn̄dit. hi ſūt comitestui pͥmicerij. milites ⁊ ceteri officiales. Ille ergo in mendacō laudatus eſt ⁊ munerari iuſſus. qꝛ adulatꝰ eſt. ⁊ oēs illos fefellit. Ille aūtverax homo hoc apud ſe aiebat. Si iſte qui mēdax eſt ſic eſt acceptus ⁊ muneratꝰ. ego quid ſi verū dixero. Int̓rogatꝰ ergo ab illoſimio. dic tu quid ſum ego. ⁊ hi quos ante me vides. ille qui veritatem amabat reſpondit. Cū ſimiꝰ es ⁊ omnes hi ſimij ſunt ſimiles tibi. Continuo iubet̉ lacerari dentibꝰ ⁊ vnguibꝰ. qꝛ qd̓ verū ē dixithoc modo fieri ſolet a malis homībꝰ vt fallacia ⁊ malicia amet̉. ethoneſtas ⁊ veritas laceret̉.¶ Item contra arrogantes ⁊ pigros. ⁊ qualiter huiuſmodi fabulis vtendum ſit..viij.Tem ꝯtra illos qui virtute nihil facere valent ⁊ verbis inanibꝰ alios terrēt. AſiHnus ē diuerſo leoni occurrit. ⁊ ſic ait. aſcendamꝰ in cacumen montis ⁊ oſtendā tibi. quia ⁊ multi me timent. leo ridens ait.Eamus. Cunqꝫ venirent ad locū. ſtans aſellus in edito loco vocedimiſſa clamare cepit. quē audientes vulpes ⁊ lepores currere ceperunt. cui leo ait. poterat ⁊ me terrere vox tua. ſi non te ſcirē quiseſſes. Item contra illos qui domos potentū facile intrant. Leo iādeficiens languorem fingebat. ⁊ ꝑ hanc fallaciā cum cetere beſtiead viſitandū eum introirent mox eas comedebat. Uulpes auteꝫante ſpelūcam veniens ſtetit ⁊ ſalutauit eum. interrogata auteꝫ aleone. Quare nō intraſti. Reſpondit quoniā introeuntiū veſtigiavideo. exeuntiū autem nō video. Item contra pigros formica hieme frumentū ex cauerna trahens ſiccabat qd̓ eſtate colligens coagulauerat. Cycada aūt eā rogabat eſuriens vt daret aliquid illide cibo vt viueret. Cui formica. Quid faciebas inquit in eſtate.At illa. nō mihi vacabat. ꝑ ſepes oberrabam cantando. Formicaigitur ridens ⁊ frumentuꝫ includens ait. Si eſtate cantaſti. hiemeſalta. hec fabula pigrum docet vt certo tempore laboret. nedumminus habuerit nō accipiat. cum petierit. ¶ Actor. Hec de fabulis eſopi exerꝑe volui quas ⁊ ſi forte pluriuꝫ liceat in ſermonibuspublicis recitare. quod ⁊ nōnulli prudentiū faciunt ꝓpter audien-