Druckschrift 
Speculum historiale
Einzelbild herunterladen
 

LiberTercius

et ideo remediū querēs ſilebat. vt aūt lex ſubintrauit et langudus vulnera ſua on̄dit. mox ruptū ē ſilētiū. et ceperūt egri poſceremediū. Sed oꝑa legis vbi ſalꝰ ē ſanari volebant. quodquerebant inuenire neq̄āt. Tandē igit̉ qͣi diuturno clamore fatigatꝰ et deſperās. ſecūdo ſiluit et tunc oīpotēs ſermo a regalibꝰ ſe. ve. Actor. Porro in ip̄a legis datōe. multa fct̄a ſunt terribilia ſꝫ ſine cauſa. primo quideꝫ vt corda iudeoꝝ ab eiustrāſgreſſiōe deterrerētur. in tāto terrore dabat̉. Item vt hecaſꝑa tanqͣꝫ cōtraria. gr̄e ſuauitas exprimeret̉. itē vt ſenſibilia ea ſpūal̓r circa lege erāt figurarēt̉. ignis ſignificat ſpm̄ ſct̄ꝫ quē data ē lex. ꝯſumit peccati rubiginē. turbo legis cōminatōnem. caligo eiꝰ obſcuritatē. ꝓcella eiꝰ vindictā ⁊cͣ. Data ē aūt perangelos in qͥbꝰ deꝰ loquebat̉. ita tn̄ vt eſſet poſita in manu mediatoris .i. in poteſtate chriſti .ſ. vt ſtaret qͣꝫdiu vellet. et vellet ceſſaret.De ceremonijs et iudicijs..xij.Ec tamen ceſſatio qͣntuꝫad ceremonialia intelligenda ē. ꝓprie in ſignū futūroꝝ data ſunt. et ideo adimpleta veritate ceſſare debuerunt. et̄ oīa vt ait ioh̓es criſoſtomꝰ ſuꝑ matheū .ſ. ſacrificiabaptiſmus ⁊cͣ. de ritu gentiū originē traxerūt. ſed deꝰ miſericorsob deceptoꝝ ſalutē. eaip̄a ſe coli paſſus ē. illi demones coluerunt. aliqͣꝫdiu in meliꝰ illa flectēs donec a cōſuetudīe ſua cuiꝰ amicicia ligati erāt. eos paulatim reuocaret. et ad ph̓iam altiorē ꝑduceret. Sic et magis cōdeſcēdens eos vocauit qḋ eis familiareꝯſuetudo fecerat .ſ. ſtellā. ſic et philiſteos diuinationē. Erantaūt etiā illa ſacrificia vetera ſemꝑ offerētibꝰ meritoria et iuſtificātia qͣꝫtū ad opus oꝑans .i. qͣꝫtū ad ip̄am actōnē offerendi quādofiebat ex charitate. vt ptꝫ in abel. noe. et abrahā. vnde in canonemiſſe dr̄. ſicuti accepta habe̓ dignatꝰ es mu. p. t. i. ⁊cͣ. ſed qͣꝫtuꝫ adopus oꝑatū nūqͣꝫ. ip̄m em̄ oblatū .ſ. caro vituli vel agni et hmōinemine vtiqꝫ iuſtificabāt. Sacramēta ꝟo legis noue iuſtificantqꝛ efficiūt qd̓ figurāt. inuiſibilē ſcꝫ gratiā. Sed obijcit̉ de eūchariſtia. qꝛ caro ꝓdeſt qͥcqͣꝫ. Rn̄ſio veꝝ ē ſe. ſed diuinitati cōiūcta duobꝰ modis iuſtificat. vno ſpūal̓r fidē .ſ. em̄ criſtusſub forma panis latere credit̉. credēs meret. et ip̄ius diuine carnis ꝟtute dilectio in eo auget̉ ei peccata dimittunt̉. iuxta illuddimittūtur ei peccata multa ⁊cͣ. Alio ꝟo modū ſacramēti. qꝛ .ſ.ip̄a eſt vas oīm gr̄aꝝ refertiſſimū. et ip̄am recepimꝰ qͣſi pixidē medicinalē oīm vulneꝝ noſtroꝝ. et nos a peccatis purgat. et in nobis virtutes augmētat. ſicqꝫ iuſtificat inquātū caro. ſed inqͣn ſacra caro ꝟbo dei vnita. Sacramētū em̄ noue legis ſolumeſt ſacre rei ſignū ſicut veteris legis. ſed ſacratū ſacre rei ſignū.iuſtificat et ſanctificat. qꝛ ſacꝝ eſt qͣꝫtū ad opus oꝑatū. Inter hecinſerūtur (vt dictū eſt) iudicia q̄dā ad cauſas determinandas. vtſeruitutis. homicidij. furti. fornicatōis. his aūt oībꝰ p̄ceptis ꝓmiſſio temporalis ānectit̉. et in aſperſione ſanguīs fedus dn̄i populo firmat̉.De tabernaculo faciēdo oībꝰ ad eiꝰ ritū ꝑtinētibꝰ. .xiij.Eniqꝫ moyſes ſenioribus vſqꝫ ad termīos mōtis. iuxta dn̄i p̄ceptū aſcēditfaciēdi. vtēſilibus ſuis oſtendit. moyſes ſolo ioſue terminosqui eis domū ſaphini coloris exemplar .ſ. tabernaculitrāſiuit. eoqꝫ in planicie qͣdā montis dimiſſo. ſolus mediū caliginis introiuit. vbi et. xl. diebꝰ ac noctibꝰ abſqꝫ cibo et potu dn̄oꝑmāſit. Audiēs .ſ. iubentē de tabernaculo ꝯſtruēdo. de arca etꝓpiciatorio. de mēſa et panibꝰ ꝓpoſitionis ac vaſis libaminū.delabro lucernis. de ꝑietibꝰ tabernaculi. et diſtinctōe eiuſdem.ac velis et cortinis. atqꝫ ſagis. de tegēdi tabernaculū. de altari olocauſtoꝝ. et ſitu eiꝰ. ac vaſis. de atrio tabernaculi. et oleo preparando lucernis. de veſtibꝰ ſacerdotū ꝯmunibꝰ. et ꝓprijs ſummipontificis. de modo cōſecrandi ſacerdotes. de altari aureo et ꝯpoſitiōe thimiamathis. et cōfectōe vnguēti ſacri. de labeo qͦꝫ eneo.et de redemptōe numeratoꝝ. et electōe artificū tabernaculi. iuxtaſil̓itudinē inqͥt tabernaculi qd̓ oſtendi tibi ita facies illd̓. ActorHinc ait apl̓us ad hebreos ſacerdotes munera ẜm leges offerētes. deſeruiūt exemplari et vmbre celeſtiū. Exemplar ibi dr̄ ordo celeſtis curie. quā on̄dit deus moyſi ẜm glo. qͣndo vocauitin mōtem .ſ. quō angeli deo deſeruiāt. obediāt eūqꝫ laudēt. et diligant. et quō inuicē ſe. et nos diligāt. et ꝓfectibꝰ noſtris ſtudeantet hmōi. in quibꝰ a nobis inuitandi ſunt. et qͦꝝ figure vl̓ vmbre iudeis tradite ſunt. quia carnalis ppl̓s veritatē caꝑe poſſet.cepit dn̄s moyſi vt ſub figuris traderet iudeis .i. traderet eis ceremonias obſeruādas. p̄dictā veritatē ſignātes in quibꝰ puerilisppl̓s tandiu enutriret̉. donec poſſet trāſire de puericia figurarumad maturitatē veritatis. deſeruiūt inquā ſicut reſponſū ē moyſi adn̄o inciꝑet. ſed cōſūmaret tabernaculū. Iaꝫ em̄ ẜm glo.

ml̓ta de veritate ſibi on̄ſa figuras exp̄ſſerat. ſed ſeip̄ꝫ inuētasſed ſe poſſet ꝯſummare. cōſuluit dn̄m. etiā de figuris ſic̄de veritate edocuit. vide inqͥt dn̄s facito oīa .i. oēs figuras .ſ. tabernaculi et oīm vtēſiliū eius .i. ſacrificioꝝ et hmōi. ẜm exemplar.i. veritatē. qd̓ .ſ. exemplar tibi oſtenſuꝫ ē aꝑte in mōte..xiiij.De ſcemate tabernaculi Comeſtor.Abernaculum autē eratdomus deo dicata quadrata. et oblonga tribꝰ clauſaꝑietibꝰ aquilonari. meridiano. occidētali. liber patebatintroitꝰ ab oriēte. vt oriēte ſole radijs eiꝰ illuſtret̉. longitudo eratxxx. cubitoꝝ. latitudo. x. altitudo. x. In meridiano latere erant tabule de lignis ſethim ſtātes. xx. iūgebant̉ aūt mutuo incaſtraturane rimula ibi eſſet. aut planicies ꝑietis in equalis. et erant inaurate ex vtraqꝫ ꝑte. ſuꝑpoſite ſingule duabꝰ baſibꝰ argēteis ꝑforatꝭin qͣꝝ foramībꝰ cardīes aurei immittebant̉. in vtroqꝫ angulo tabule eminētes. ſicut in ſcrineis fieri ſolet. Eodē ſcemate factꝰ eratꝑies aquiloīs. ab occidēte aūt erāt. vj. tabule oīa ſil̓es alijs. eodem modo ſtātes in baſibꝰ. ſꝫ implerēt niſi nouē cubitos. dimidiꝰ cubitus ex vtraqꝫ ꝑte vacuus patebat et ideo vno cubitulata tabula ſecta ē mediū. et facte ſunt due tabule ſemicubitalesque vtrinqꝫ appoſite ꝑietē occidētis alijs duobꝰ cōpeginauerunt etiā ſingule duabꝰ baſibus innitebant̉. Ne ꝟo ventoꝝ impulſu aūt aliqͣ alia ꝑietes ꝯcuterent̉. ſingule anulos aureos habebant ordinē velut quibuſdā radicibꝰ cōfixos. quos vectestranſuerſum ꝑietis immiſſi. tabulata firmiter cōtinebāt. Erāt au vectes de lignis ſethim inaurati. ſinguli quinqꝫ cubitoꝝ. immitebat̉qͣꝫ caput vniꝰ vectis in caput alteriꝰ coacti. vt ex pluribꝰ ſicinnexis qͣſi vnus vectis immēſe longitudinis videret̉. ſicut in baculo cambuce pōtificalis eburneo fieri ſolet. Erat aūt iuxta ſūmitatē ꝑietis ſup̄mā. vnus ordo vectiū extenſus in longū totū ꝑieteꝫ. et iuxta ſūmitatē inferiorē alius ordo in eūdē modū. et in media planicie tres ordīes. Et dictū ē quinqꝫ vectes fuiſſe in vnolatere. potius ad numeꝝ ordinū. qͣꝫ vectiū referat̉. Erant itaqꝫ invnaquaqꝫ tabula. v. anuli et in quolibet duoꝝ ꝑietū. vectes. xxx.qꝛ quinqꝫ ordinū qͥlibet ſex vectes habebat. In latere occidentalix. vectes. bini ſingulos ordines..xv.diſtīctōe inter ſanctuariū et ſanctaſanctoꝝ.Abernaculū hoc in duasꝑtes diſtinctū. poſterior ꝑs ad occidētē. x. cubitis ꝓtēlebat̉. et ita quadra erat in longū .ſ. et in latū. in altūx. cubitoꝝ. hec ꝑs aditū dicebat̉ vel ſanctaſct̄oꝝ. anterior ꝑs adoriētē. xx. cubitis ꝓtendebat̉. cōis erat ſacerdotibꝰ. et dicebatur ſancta vel ſanctuariū. Ad alterutras ꝟo ꝑtes ſeꝑandas. poſite erāt in medio qͣtuor colune de lignis ſethim d̓aurate. capita habentes aurea et baſes argēteas. Suꝑ capita ꝟo colūnaruꝫ erantduo vectēs. x. cubitoꝝ a ꝑiete in pariētē ꝓtenſi in qͥbus circulosaureos immiſſū depēdebat velū ante qͣtuor colūnas extenſū. fct̄ꝫde byſſo retorta. de filis ſericis iacinctini purpurei coccineiloris. oꝑe. acu. picto pulcra varietate. cōtextū ex vniuerſis (vt dic̄ioſephus) floribꝰ quos gignit humꝰ. alijs picturis quas poterant interſerere pictores p̄ter aīaliū formas. In ingreſſu ꝟo tabernaculi. v. colūne erant de lignis ſethim deaurate capita habētes aurea. baſes ꝟo eneas. ſuꝑ quas duo vectēs. vel vnus. x. cubitoꝝ ꝓtendebat̉ a ꝑiete in ꝑietem. vtroqꝫ ſui capite vtriqꝫ ꝑieti inſertus. ad modū trabis in domo. a depēdebat aliud velū circulos aureos inſertū. ad modū prioris oꝑatū. ſꝫ ẜm ioſephū vſqꝫad medietatē colūnaꝝ de pendebat tegēs eas. v. cubitos. reliqͥꝟo vſqꝫ ad terrā ad ingreſſū ſacerdotū patebat. ſuꝑ dicit aliaꝫcortinā laneā ſuꝑpoſita vſqꝫ ad terrā ꝑtingētē. funibꝰ angulos ducētibꝰ et retrahētibꝰ vt in diebꝰ feſtis reducta p̄beret aſpectū tabernaculi.De tecto tabernaculi et modo..xvj.Ectūtabernaculicameratū tāgēdi ratū ſꝫ planū ad modū paleſtīe fuit.qͣtuor oꝑimētis aptatū. ẜm bedā ꝓtēdebant̉. x. cortine ſibi copulate tranſuerſu totū oꝑientes tabernaculū. deſcēdētes latera vno cubito diſtabat ex ꝑte a terra. et qꝛ ſil̓ iunctexl. cubitos implebāt longitudinē tabernaculi erat. xxx. cubitoꝝet. v. cubiti depēdebāt iuxta latus occidētale. alij quīqꝫ deſcēdebāt ante aꝑturā erat ad oriētē. tn̄ ne incōpoſite pēderēt. vtrobiqꝫ cortine trāſgrediētes. duo magna latera tabernacl̓i vſqꝫ inmediū oꝑture trahebant̉ ibiqꝫ mutuo iūgebant̉. et ſimil̓r in latēoccidētis. et ita ex ꝑte tabernaculū tectu erat cortinis. vno cubitu tm̄ circa terrā ex ꝑte velato. ſupponebāt̉ ſaga ſil̓r tranſuerſū. Sed qꝛ erāt. xxx. cubitoꝝ latera deſcēdebāt vſqꝫ ad ter. ita cubitū cortinis velatum ip̄a velabāt. qꝛ ex tranſuer-