Druckschrift 
Speculum historiale
Einzelbild herunterladen
 

ſo. xliiij. cubitos habebāt eſſent. xj. ſimul iūcta. vnūquodqꝫ eo qͣtuor cubitoꝝ erat lōgitudinē tabernacl̓i. xxx. cubitis tegebātet de. xiiij. qui ſuꝑerāt. vij. deſcēdebāt ad oriētem. vij. ꝟo ad occidentē. ꝑtes ꝟo ſagoꝝ ſuꝑerāt pēdentiū iuxta duo latera magͣvſqꝫ ad terrā ex vtraqꝫ ꝑte reducebant̉ ad tegendū introitū orietale. ſꝫ qꝛ. vij. cubiti ex vtraqꝫ ꝑte veniebāt. In ſpatio ꝟo introitꝰ. x. tm̄ erāt. ſuꝑſuebat̉ ſagū ſago. vl̓ forte ī ſumitate cuiuſqꝫ duocubiti retroplicati ꝯſuebāt̉. inſtar horaꝝ veſtimēti. tūc ex equoveniētia ſaga de lateribꝰ in medio introitꝰ copulabant̉ in eodē loco in cortine. et ſimil̓r in latere occidētis. vt impetū ventoꝝ poſſent ſuſtinere. ſcd̓m diſpoſitōem hāc tabernaculū ex ꝑte tegebat̉ ſagis vſqꝫ ad terrā et nihil ex eo videbat̉. et tentoriū qd̓ eratin introitu p̄cioſū inutilit̓ ibi erat. ſacerdotes intrabāt tabernaculū vel neceſſe erat attolle̓ ſaga cortinas vt ſubintrarēt. vel ſiin medio iūgebat̉ vncinis et anul̓ ad introitū eoꝝ diſſoluebanturAlia eſt ioſephi expoſitio cui ꝯſentit origenes et videt̉ ꝓbabiliorait em̄. x. cortinas ſibi mutuo iuctas (vt dictū ē.) a fronte tabernaculi ſuꝑ introitū extendi trāſuerſū et tegere totū tabernaculumet deſcēdere iuxta latus occidētis vſqꝫ ad terrā. Introitū ꝟotegi aliqͣ ꝑte cortinaꝝ ꝓpriū haberet velū. Simil̓r de ſagis totu dicit oꝑiri tabernaculū excepto introitū. ſꝫ qꝛ duo cubiti ſagoꝝſuꝑſunt cortinis ex vtraqꝫ ꝑte dicit eos replicari ſub cortīa. netus intrās inter ſaga et cortinas totū cōcuteret oꝑimētū. dictū putat ſextū ſagū in fronte fecti duplex eſſe. Sed ſcd̓m ſpecioſa et precioſa plurimū ꝑs extrinſeca. tabernacl̓i videbat̉ necillud cortinaꝝ qd̓ qͣi circa vel citra tabernaculū defluebat fruſtra tāti facta videbant̉. Quocirca forte ex ꝑte cortine et ſaga funibꝰ extendebant̉ circa tabernaculū. paxillis ereis colligebanturfunes in modū tecti depēdentis attollebant̉ vt tabernaculū vndiqꝫ videri poſſet. circuiri ab ingrediētibꝰ ſb̓ cortinis. Sane t̓cium erat oꝑimētū de pellibꝰ arietū rubricatis. ſuꝑiora tm̄ tegentes ad latera deſcēdebāt. funibꝰ et paxillis ereis affixis t̓re circūligate. Quartū qͦꝫ oꝑimētū in eūdē modū erat ſuꝑpoſitū pellibꝰ arietū iacinctinis. ſuppoſita ꝟo erāt ꝓpt̓ eſtū et imbriū effuſionē. Multos itaqꝫ (vt ait ioſephus) ſtupor habebat lōge aſpiciētes. colorē eius in nullo putabāt differre a celo.De arca et propiciatorio.Rat aūt ininte riori ſan-ctuario arca his in ea repoſita erant. et que ei ſuꝑPpoſita. In āte̓iori ꝟo cādelabꝝ ad auſtꝝ. mēſa ad aqͣlonē. In medio aūt velū longe ab adito altare aureū. Erat at̄arca de lignis ſethim cuiꝰ longitudo habebat duos cubitos et ſemiſſem. latitudo cub vnū dimidiū. altitudo ſil̓r cubitū et dimidiū et intelligit̉ cubitꝰ hūanꝰ gemeotricus. qd̓ apparet in altari lateranēſi. infra qd̓ dicit̉ arca. dicit̉ habuiſſe pedes. etdeaurata ſcꝫ intus foris factaqꝫ ſupͣ corona ē aurea ad moduꝫſcꝫ labij. qd̓ in mēſis in ſcacarijs fieri ſolet. vtrūqꝫ latus longitudinis bini erant circuli aurei totū lignū penetrātes. eos vectes de lignis ſethim deaurati mittebātur qͥbꝰ arca ferebat̉ et nuqͣꝫ extrahebant̉. in poſtpoſita ē teſtificatio .i. tabule in qͥbꝰ ſcriptū erat teſtamētū. tn̄ q̄qꝫ ibi repoſita teſtīonia dici poſſunt. Poſita ē ibi et vrna aurea. plena mana. in teſtificatōeꝫ panē dediſſet eis de celo. Tabule in teſtificatōem legē naturalē ſopitaꝫ incordibꝰ ſuſcitaue̓at in ſcripto. virga aaron. in teſtimoniū omīspt̄as a deo. deutronomiꝰ in teſtimoniū pacti qd̓ dixerāt. Quecūqꝫ nobis dixerit dn̄s faciemꝰ. ob dicta ē arca teſtamēti. Simil̓ret ob tabernaculū teſtimonij dictū ē. etiā cauſe foribꝰ eiꝰagebāt̉. Factū ē et̄ ꝓpiciatoriū ſr̄ arcā .i. tabl̓a aurea eiuſdē lōgitudis latitudīs. cꝰ et arca vt tege̓ ſuffice̓t. dicebat̉ oraculū qͥadn̄s de loco illo dabat rn̄ſa orātibꝰ. Propiciatoriū qꝛ exinde loquēs dn̄s ꝓpiciabat̉ ppl̓o. vel qꝛ die ꝓpiciatōis dicebāt ibi ſempergloriā dn̄i deſcendere. vtraqꝫ ꝟo ꝑte oraculi .ſ. in duobꝰ angulisanterioribꝰ poſiti ſunt duo cherubin aurei et ꝓductiles. Sunt at̄(vt dicit ioſephꝰ) aīalia volatilia hn̄tia figurā a nullo hoīe ē inſpecta. hec dixit moyſes ſe in ſede dei cōſpexiſſe figurata. cherubvnus reſpiciebat alteꝝ. verſis tn̄ vultibꝰ in ꝓpiciatoriū. duobꝰ qͦꝫalis expanſis mutuo ſe tāgētibꝰ velabāt oraculū. alas ex oppoſito extendebant.De mēſa et cādelabro..xviij.Enſa quoqꝫ eſt de lignisſethim hn̄s duos cubit os lōgitudīs. in latitudīe cubitū. et in altitudīe cubitū ſe. et inaurata ex omni ꝑteErat aūt (vt dicit ioſephus) ꝓxime velut delphica .i. rotūda. habēs .iiij. pedes dicūt̉ eiꝰ altitudo. Erātqꝫ ex medietate ꝑtis inferioris rotūdi et tornatiles. ꝑs ſuꝑior oꝑis qͣdrāgula erat. In ſingulis ꝟo pedibꝰ anulus immiſſus erat. In anulis ꝟo vectes aurati qͥbꝰ ferebat̉ mēſa. erat in ea labiū circūitū ſicut in arca et la-

bio affixa erat aurea corona. alta digitis. iiij. ita medietas eiꝰ ſuper mēſaꝫ emīebat. ne ſuꝑpoſita caderēt ex ea. altera medietas inferiꝰ pēdebat ad decorē. Et erat corona in t̓raſil̓ .i. int̓polata celaturis et plano. Erāt aūt (vt aiūt hebrei) celature ille quaſi imagines ꝓphetice. Tot ſunt ibi imagines facte qͦt reges futuri erantin hierl̓m a dauid vſqꝫ ad ſedechiā. tn̄ ioſephꝰ videt̉ velle fuiſſe in ea aliud labiū. niſi hāc coronā interraſilē .i. reticulatā. Huic ꝟo ſuꝑpoſita erat alia corona mīor iſta .ſ. aureola. hebrei dicūt hāc ꝓphetice additā. ad p̄ſignādā diuiſionē regni in duo regnafuit em̄ regnū iſrl̓ populoſius regno iuda. ſꝫ tn̄ minꝰ dignū. ideoaureola ſuppoſita erat et tn̄ mīor. mēſa ponit̉ in tabernacl̓o adaqͥlonē longe ab adito. et ponebant̉ ſuꝑ. xij. panes azimi deimila mo̓i valde. et ponebant̉ ſeni altrinſecꝰ. et ꝯſtabant ſingulide duabus decimis ephi. qͣs ioſephꝰ duos aſſarios vocat. et ſingul̓ ſupponebat̉ patena aurea ſuꝑ patenā pugillꝰ thuris. hi diluculo ſabbati calidi et recētes imponebant̉ mēſe. erāt ibi immoti vſqꝫ ad ſabbatū ſeq̄ns. Tūc illis ſb̓latꝭ et toto thure incēſo ſuꝑaltare. noui alio thure ſb̓ſtituebāt̉. Sublatos ꝟo ſoli ſacerdotes cōmedebant. vn̄ ſacerdotes dicebant̉. etiā qꝛ (vt ait ioſephꝰdn̄s p̄ceꝑat ſoli ſacerdotes panes illos formarēt et coq̄rent.ponerēt in mēſa et tollerēt. ip̄i tn̄ obſeruauerūt. dicebāt̉ etiāpanes ꝓpoſitōis. qꝛ poſiti erāt corā dn̄o in memoriā ſempiternaꝫxij. tribuū. Precepit dn̄s ꝑari ex auro puriſſimo qͣtuor gene̓a vaſoꝝ ad offerēda libamīa. et poni ſuꝑ mēſam .ſ. acetabula in quibꝰacetū p̄uidebat̉. vtꝝ dignū eēt offerri an̄. phialas in qͥbꝰ vinū.thuribula in qͥbꝰ thus. ſimila. et granū. et ſal et ſciathos. in qͥbꝰoleū. Candelabꝝ ex auro puriſſimo ductile erat. cꝰ haſtile baſi infixū erat. et ferreū ſuꝑueſtituꝫ calamis aureis quinqꝫ geniculatisad modū cāne vbi aūt capita calamoꝝ int̓ ſe iūgebant̉ capitabāt tumētia. et inuicē ad modū ciphi (quē cuppā dicimꝰ) iūgēqͥātur tanqͣꝫ duo ciphi in modū nūcis. et ex fundo cuiuſqꝫ ciphi ꝓcedebāt flores recurui qͣi lilia. et in ip̄o fūdo inter ciphū et lilia eratſperula volubil̓. ſic̄ in capitibꝰ cathedaꝝ. tn̄ videt̉ qͥbuſdā ſperulas fuiſſe in fūdo ciphoꝝ vt dictū ē. ſꝫ in media planicie cuiuſqꝫ.Calami. vij. habebat capita ēqͣlia ſuꝑ pōebant̉. vij. lucerne auree. Infuſoria etiā. vij. ex auro erāt qͥbꝰ oleū lucernis infūdebat̉.Erāt ibi forcipes ex auro dicti emūctoria ad emūgēda vel extinguēda lichinia. Itē ex auro vaſcula erāt. ad extinguēdū in aqͣ queemūgebāt̉. ne tētꝝ redderēt odorē dicta extinctoria. pondꝰcādelabri ſuis vaſis habuit talētū auri ad pōdꝰ ſct̄uarij. triahabebāt talēta. mīꝰ. l. libraꝝ. qd̓ erat inſtitoꝝ mediū. lxx. qd̓ erat ciuiū. maxīm. cxx. qd̓ erat ſct̄uarij. poſita aūt erat ꝯͣ mēſā ad auſtrū. recte quidē ſed oblique.De vtroqꝫ alt̓ ari..xixE lignis ſethim altare. dicebat̉ olocauſti vel olocauſtoꝝ. poſſꝫ dici et ſacrificioꝝ. ſꝫ a digniori nomē accepit. Erat aūt in lōgitudine in altitudīe. v. cubitoꝝ .ſ. quadrū et ī latitudīe triū. Cui tanͣꝫnimis alto. ad horā mīſtratōis aliqͥd apponebat̉. in ſtaret miniſter. qd̓ impleta mīſtratōe tollebat̉. altare em̄ hr̄e gͣdꝰ alibi ꝑhibet̉. Eratqꝫ ꝯcauū ī modū arce ſine oꝑimēto. ꝑietes lignei ſꝫ oꝑtierāt ere intꝰ extra licet vr̄i poſſent. ſic̄ nec amicō vl̓ lignū ꝑadiſi qd̓libet. qd̓ vrēdo fit mūdiꝰ. ara eiꝰ ſiue arula erea erat tanqͣꝫfūdꝰ arce. ſuꝑ quā fiebat ignis feneſtrā erat a late̓ oriētali imponebat̉ in qͣtuor angl̓is ſuꝑioribꝰ erāt extra qͣtuor cornua recurua. in qͥbꝰ qͣtuor cathene anulis inſerebant̉. in qͥbꝰ depēdēs craticula erea in modū rethis facta vſqꝫ ad medin̄ altaris deſcēdebat.ſuꝑ quā cremāda ī odorē dn̄o onebāt̉. ignis ocl̓os craticulēaſcēdēs arula ꝯſūebāt. circa ꝟo angulos inferiores qͣtuor erātanuli erei. ī qͥbꝰ imponebāt̉ de lignis ſethī vectes oꝑti ere ad portādū altare. Poſitū erat altare an̄ tabernacl̓m ſub diuo dirctean̄ introitū ſꝫ aliquāto ad meridiē d̓ſcēdēs ita vt an̄ ip̄m īmolātesſtātes ad aqͥlonē. ī ip̄m tabernacl̓ꝫ vſqꝫ ad ſct̄a ſct̄oꝝ inſpice̓ poſſent. qꝛ ſtabāt ad aqͥlonē ꝯͣ meridiē qn̄qꝫ legit̉ eos ſacrificaſſead aquilonē. qn̄qꝫ ad meridiē. Erantqꝫ in vſus eiꝰ lebetes. ad colligēdos cineres cum abundabant. et deportandos qui in locū ſecretum et mūdum reponebantur. et forcipes ad emudandū ignealtaris. et fiſcinule quas greci creagras dicimus. qd̓ inde de caldarijs cocte carnes extrahebant̉ vel proferebātur. et batilla. q. vatilla a vehendo. quibus prune ab hoc altari thimiamathis. deferebātur preter cocabos et ollas ad carnes coquēdas. que tamē noniuxta altare coquebātur. oīa ꝟo enea erāt. Erat aūt aliud altarede lignis ſethim quadrum veſtitum auro puriſſimo. cornua habens craticulā aureā et cathenas et anulos et vectes aureos inſtar prioris. Utrum ꝟo arulā haberet an cineres exciperet terraambiguū ē. Ioſephus addit quod per angulos ſingulos coronas ſex habebat ex auro puriſſimo quod ſingulariter forte in exodo dictum eſt. ita facieſqꝫ coronā aureaꝫ giꝝ. altare dicebat