perſonis ab eterno incommutabiliter ſunt. Nihil itaqꝫ de deo ẜmaccidēs dr̄. ſed q̄dam ẜm relationē. vt paternitas ⁊cͣ. quedam ꝟoẜm ſubſtantiam. vt potentia. ſapientia. clemētia.De potentia dei ⁊ ſapiētia.Eus quidē oīpotens eſtet tn̄ mori. vel falli. vel vinci non poteſt. quin potius ſihmōi paſſionibꝰ ſubijci poſſet oīpotens nō eſſet. eiusitaqꝫ oīpotentia in duobꝰ apparet .ſ. qꝛ nec aliquid ad patiendumei corruptionē valet inferre. nec ad faciendū qd̓ vult impedimentuꝫ afferre. itaqꝫ et nihil oīno pati pōt. ⁊ oīa facere poteſt. Preterea ſola quibꝰ eius dignitas lederet̉. ⁊ eius excellentie derogaretur.in quo tn̄ minus potens nō eſt. qꝛ hoc poſſe nō eſſet poſſe. ſed nonpoſſe. Un̄ augꝰ. Deus non pōt facere iniuſta. qꝛ ipſe ſumma iuſticia. ⁊ nō poſſe mentire. magna dei ē potentia. in eius autē ſapientia quaſi in theſauro quodā recondite ſunt oēs inuiſibiles ratiōeseoꝝ q̄ per eam fiūt vel facte ſunt. nec audeo dicere alio modo. hocei innotuiſſe cū ea feciſſet qͣꝫ illo qͦ ea nouerat vt faceret. apud queꝫnon ē tranſmutatio. nec vi. ob. Unde ſi dei ſcientiā vel p̄ſcīam tm̄ad noticiam referamus. dicimus eā non eē cām eoꝝ que fiunt. niſitalē ſine qua nō fiunt. Unde origenes. Nō ꝓpter hoc aliquid eritqꝛ deus id futuꝝ ſcit. ſed qꝛ futuꝝ eſt. ideo ſcit̉ a deo an̄qͣꝫ fiat. Sivero noīe ſcientie etiā diſpoſitio vel bn̄placitum includit̉. tūc rectepōt eoꝝ cauſa dici que deꝰ facit. Unde augꝰ. ideo ſunt qꝛ nouit .i.qꝛ ſcienti placuit. vel qꝛ ſciens diſpoſuit .ſ. vt eſſent. itaqꝫ preſcientia dei hoīeꝫ nō cogit vt tal̓ ſit qͣlē deꝰ eū p̄ſciuit. Oēs aūt hmōi locutōes duplices ſunt. alit̓ n̄ pt̄ fieri qͣꝫ deꝰ p̄ſciuit impoſſibile ē alit̓eē qͣꝫ deꝰ p̄ſciuit. ⁊ ꝯſil̓es. Si enī intelligat̉ ꝯiūctim vt ꝯditio ſit implicita. ſic ſcꝫ non pōt aliter fieri qͣꝫ deus p̄ſciuit .i. nō pōt ſimul eſſevtrunqꝫ .ſ. ꝙ deus p̄ſciuerit ita fieri. et aliter fieri verū ē. Si autemdiſiunctim. vt dicat̉ hͦ alit̓ euenire nō poſſe qͣꝫ euenit ſic̄ deꝰ futuꝝp̄ſciuit falſum eſt. p̄deſtinatio ꝟo eſt gratie preꝑatio que ſine preſcientia eſſe nō pōt. Sicut autē p̄deſtinationis effectꝰ eſt gratia inpn̄ti. et gloria in futuro. ſic reprobatio dei ẜm duo cōſiderat̉. quorum alteꝝ p̄ſcit ⁊ nō preꝑat .ſ. iniquitatem. alteꝝ preſcit et preꝑat.ſcꝫ penam eternam. Ueꝝ eſt autē vno modo qd̓ ait augꝰ. numerum electorū non poſſe augeri vel minui. qꝛ nō pōt vtrunqꝫ ſimulveꝝ eē .ſ. vt aliquis ſaluet̉ ⁊ non ſit p̄deſtinatus. vel etiam vt aliqͥspredeſtinatus ſit ⁊ damnet̉. intelligentia enī conditionis impliciteveritatē facit in dicto. Si autē ſimplicit̓ intelligatur falſum ē. namet predeſtinatus poteſt damnari et reprobꝰ poteſt ſaluari. non eſtautem ita populis predicenda predeſtinatio. vt dicatur ſiue dormiatis ſiue curratis. qd̓ vos fore preſciuit qui falli non poteſt hoceritis. Sed dicēdū ſic currite vt comprehēdatꝭ. atqꝫ vt hͦ ipſo curſu veſtro. ita vos precognitos eſſe noueritis vt legitime curretis.De voluntate dei ⁊ iuſticia et miſericordia..v.Oluntas dei ſumma etprima cauſa eſt oīm reꝝ. nihil enim fit qd̓ non de interiori et intelligibili aula ſummi imꝑatoris egrediatur.implet̉ autē femper voluntas dei. vel a nobis qn̄ benefacimus. veld̓ nobis qn̄ peccamus: multiqꝫ eā peragunt. vnde mutare contendunt. qꝛ hoc eius diſpoſitioni militat. ꝙ per humanū ſtudium reſultat. Uoluntas tn̄ dei dupliciter ſumit̉. ꝓprie quidem dicit̉ volūtas beneplaciti que in ipſo eſt. ⁊ eius eēntia eſt. hec quidē vna eſt⁊ inexpleta eſſe non pōt. vn̄ oīa quecunqꝫ voluit fecit. Improprieaūt ſignum beneplaciti. ⁊ hec multiplex eſt. ⁊ inexpleta ſemꝑ remanet. qꝛ fallere ſigna ſolent .ſ. preceptū. prohibitio. ꝑmiſſio. cōſiliumoꝑatio. vn̄ verſus. Precipit et prohibet. ꝑmittit. conſulit. implet.Porro miſericordia ⁊ iuſticia in ipſo ꝯueniunt abſqꝫ vlla diſſonātia. nam et cū malos punit iuſtum ē. qꝛ illoꝝ meritis conuenit. et cūmalis parcit iuſtum ē. qꝛ bonitati ſue condecens eſt. parcendo igit̉malis iuſtus ē. non ẜm nos ſed ẜm ſe .i. non qꝛ nobis reddat debitum. ſed qꝛ facit qd̓ decet ſummū bonū. miſericors aūt ẜm nos nōẜm ſe. quia ſcꝫ non ſentit compaſſionis affectū. ſed nos effectuꝫ. ſicitaqꝫ ſine repugnantia. et iuſte punit ⁊ miſericorditer parcit.¶ Ꝙ deus malorum nō ſit actor ſed ordinator omniumqꝫ rerumgea⁊gubernator.Ali quidem actor deusnon eſt. a quo in nullo deficere bonū. deficere vero malum eſt. nec vllo modo ī regno ſuo mala fieri ſineret. niſi adeo potens ⁊ bonus eēt. vt etiam de malo benefaceret. nam qd̓fit ab homīe ꝓpria volūtate ꝑ culpam. ordinat̉ illius equitate perpenam. recteqꝫ vtit̉ et voluntatibꝰ malis cuꝫ ille abutunt̉ naturisbonis. p̄terea et mala volūtas grande teſtimoniuꝫ eſt nature bonenō enī eſſet viciū recedere a deo niſi nature. cuius id vicium eſt. potius competeret eſſe cū deo. et iteꝝ vicium contra naturam ē. quianature nocet. nec noceret niſi bonum eius minueret. Hinc etiam
maxime cōmendat̉. quale bonum deus eſt. qn̄ nulli ab eo recedenti bene ē. Itē mala que ab iniquis fideles perferunt ipſis vtiqꝫ ꝓſunt. vel ad demenda peccata. vel ad exercendā probandamqꝫ iuſticiam. vel ad demonſtrādam huius vite miſeriam. adeo qͦꝫ deuselectis ſuis oīa cooꝑatur in bonū. vt ſi qui eoꝝ peccando deuiant.hocipſum eis cedere faciat ad ꝓfectum. dum ſcilicꝫ humiliores redeunt et feruētiores. timoratiores. prudentiores. ⁊ cautiores fiuntItem ꝯtrarioꝝ oppoſitione ſeculi pulcritudo decēter contexitur.iuxta illud. contra malū bonum ⁊cͣ. Nam ſicut in pictura color albus pulcritudinem reddit picture. cuꝫ colore nigro loco ſuo beneordinato. ſic vniuerſitas reꝝ (ſi quis intueri poſſit) etiā cum peccatoribꝰ pulcra ē. licet ꝑ ſe conſideratos ſua deformitas turpet. omniū autē que ſunt ſolus deus creatorē ⁊ omniū gubernator. Namin ſuꝑna celeſti curia dei volūtas in ſpiritibꝰ ſumma pace cōpulatꝭ⁊ in vnā voluntatem quodā caritatis igne conflatis. tanqͣꝫ in ſecreta ſede p̄ſidet. ⁊ inde ſe quibuſdam ordinatiſſimis creature motibꝰprimo ſpūalibꝰ. deinde corꝑalibꝰ ꝑ cuncta diffundit̉. et vtitur oībꝰad incōmutabile arbitriū ſnīe ſue. et ſicut craſſiora et inferiora corꝑa per ſubtiliora ⁊ ſuperiora quodā ordine regūt̉. ſic oīa corporaper ſpiritū vite rōnalem piū et iuſtū et ille ꝑ ipſum deū. ſicqꝫ vniu̓ſa creatura per creatorem ſuū. nihil enī fit viſibiliter ac ſenſibiliter.qd̓ nō d̓ interiori ⁊ inuiſibili aula ſummi imꝑatoris. aut iubeat̉. autꝑmittat̉ ẜm ineffabilem iuſticiam p̄mioꝝ. aut penaꝝ. gratiaꝝ. autretributionū. Mouet itaqꝫ creator ſpiritus ſeipſum ſine temꝑe etloco. mouet ⁊ ſpiritum conditum per tp̄us ſine loco. mouet et corpus per tempus ⁊ locum ſtabiliſqꝫ manens dat cūcta moueri.Qualiter deus ſit in rebus.On enī deus loco continetur. nec tꝑe variatur. nec alicubi ē. qꝛ corpus non eſtſed oīa in ipſo. et ipſe in oībꝰ nō partialiter diuiſus. ſedvbiqꝫ totus. intra om̄ia non incluſus. extra oīa nō excluſus. ſupraoīa nō elatus. infra oīa nō depreſſus. vbiqꝫ nempe ē per diuinitatis pn̄tiam. in ſanctis aūt familiariter per inhabitationis gratiam.ꝓpter qd̓ non dicimus pater noſter qͥ vbiqꝫ es. licet et hoc verumſit. ſed qui es in celis .i. in ſanctis quodam .ſ. excellētiori modo. Celum aūt qd̓ dr̄ trinitatis. non eſt aliquis locus corporeꝰ extra mūdum. vel intra. ſcꝫ vbi habitet trinitas. ſicut angeli in empireo. ſedē ipſa trinitatis excellēs maieſtas que vbiqꝫ ē. et oīa implet. et continet. et excedit. ac ſuꝑat oīa. nō loci poſitione ſed nature dignitate. et oīpotentie ſb̓limitate. Un̄ lucifer ait. in celū conſcendam .i. adequalitatem dei aſcendam. Sciendū ē igitur ꝙ deus incōmutabiliter in ſe exn̄s. pn̄tialiter. eēntialiter. potentialiter. ē in om̄i naturaſine ſui diffinitione. ⁊ in om̄i loco ſine circūſcriptione. ⁊ in omni tꝑeſine ſui mutabilitate. ⁊ preterea in ſanctis ſpiritibꝰ ⁊ aīabꝰ ē excellētius .ſ. per gratiā inhabitans. ⁊ in homīe criſto excellētiſſime .ſ. nonꝑ gratiā adoptionis. ſed per gratiam vnionis. In ſumma notaquinqꝫ modis dr̄ deus eē in rebꝰ .ſ. per naturā. ꝑ gratiam. per gloriam. ꝑ vnionē. ⁊ ꝑ loci circumſcriptionē. Per naturaꝫ tripliciterſcꝫ potentialit̓ p̄ſidēdo. pn̄tialiter cognoſcendo. eſſentialit̓ ſuſtentando. Per gratiā triplicit̓. inhabitatione vt in iuſtis. efficacia vtin ſacr̄is. myſterio vt in colūba. Per gloriam tripliciter .ſ. in vi rōnabili. inquantū eſt veritas. per cognitionem. in concupiſcibili. inquantum ē bonitas. per delectationem. in iraſcibili. inquantum eſtptās vel maieſtas ꝑ reuerentiaꝫ. Per vnionem triplicit̓ .ſ. ad humanam naturam in criſto. ad carnem tm̄ in ſepulcro. ad animā tm̄in inferno. Per loci circūſcriptionem ſiue per preſentiā corporalētripliciter .ſ. in vtero virginis per conceptionē. in mūdo per eruditionem. in celo per dextre patris confeſſionē.Epilogus de mundi creatione..viij.Ic deus cuꝫ ſit. naturainuiſiblis vt etiaꝫ a viſibilibꝰ ſciri poſſet. opus fecit qd̓IIopificē ſua viſibilitate manifeſtaret. mundum ſcꝫ vnicum. vt exemplari cuius emulationē intuebat̉ in numero ſil̓is eſſetfecit aūt eum vt potens maximū. vt ſapiens pulcerrimū. vt bonusvtilē. et ī ſuo genere optimū. diuerſis reꝝ gradibꝰ ordine congruodiſtinctu. ſi enī oīa feciſſet eqͣlia vnicū eēt genus bonorū non om̄iabona. Nūc aūt ideo ſingula bona ſunt. et oīa ſimul valde bona. qꝛſunt alia alijs meliora. et bonitas inferioꝝ addit laudibus ſuꝑiorūEa ꝟo que peccando ꝓpriū decus amittūt. vt non ſiut etiam ipſarecte ordinata cū vniuerſo bona. nullo modo efficiūt. Nihil etiamvniu̓ſaliter ē nature ꝯtrariū. qꝛ qd̓ vni p̄ter naturam alij naturaleē. itaqꝫ laudabilis quidē ē mūdus ꝓ ſuis quibuſqꝫ ſpeciebꝰ. ſꝫ multo laudabilior ex armonia oīm ⁊ comꝑage vniuerſoꝝ. in qͦ ſummeeſt ſtupenda ex ꝯtrarietate ꝯcordia. dū inter ſeinuice diuerſa ſuntet ad vniꝰ mūdi ꝑfectionē cum ſingulis cūcta ꝯueniunt. Cunqꝫ ibiſunt vbi eē ꝑ nature ordinē debent. quantū acceperūt ſuum eē cuſtodiunt. pax enim omniū reꝝ eſt tranquillitas ordinis. ordo aūt ē