De arbitris.
ta ab homīe. vt ē tex. in. c. cū ī veteri p̄al̓. ſecꝰ dicit ī foma iuris. qꝛ illiꝰ trāſgreſſio nō inducit actꝰ nullitatē n̄ſi ius ꝓcedat vlteriꝰ retractādo actū ſicut facit in. c. qꝛꝯter. in. c. ne ꝓ defectu de elec. Et ꝓ differētia adduc̄git̉ cū lege qͣꝫ cū mīſtro legis. vt dic̄ tex. in. l.celſus. ff. de arbi. ⁊ ꝑ hͦ ſentit hoſt. ꝙ ſi ex diſpōe iurhr̄et aliqͥd face̓ cū ꝯſilio alteriꝰ teneret actꝰ ꝯſilioīreqͥſito niſi ius ſpecifice actū retractaret. et cū hͦ dictohoſt. trāſeūt h̓ cōiter doct. nil tn̄ boni allegāt nec allegare pn̄t. qꝛ dictū ſuū īdubitāter nō ē verū. ⁊ pͦ in ꝯͣriallego tibi tex. iūcta glo. fi. in. c. nouit de his q̄ fi. avbi glo. no. vult ꝙ ſi ep̄us nō requirit ꝯſiliū carōem. adrū nō valet qd̓ agit. qꝛ fecit ꝯͣ iurꝭ diꝯͣ legē nō valeticūt ꝙ acallegari ml̓ta iura q̄.C. de legi. ⁊ ī rl̓avt ī. l. nōlꝫ nō retracItē formaꝯͣ ius fiūt d̓ re. iur. li. vj. ⁊. x. di. in. c.at eē rei ex diſpoſitiōe iuris. xij. q. ij. ī ſūma. ⁊ in. c.exceptiōe. ꝓbat̉ etiā in. l. ſi vnꝰ. C. deagit̉ cū legead actꝰ nullitatē dis. vt no. voamplius. ff. rē ra.ha. all̓. bo. tex. in. l. libertꝰ. ff. de iin fraudē legꝭ ē ip̄o iuInno. in. c. rainaldus deidē vr̄ ſentinit reuocꝭiſtīcte ꝙ alienatio facta ꝯͣ legē ē nll̓teſta. vbiruit qn̄ ē facta ꝯͣ diſpoſitōeꝫ hoīs. ⁊ clariꝰidē ſentit ī. c. fi. de accu. vbi dic̄ ꝙ qͦ ad actꝰ nullitaā. ¶ Ultīo op. ꝯͣttē paria ſūt aliqͥd face̓ ꝯͣ legeat ꝑtinere ad frativr̄ em̄ ꝙ iſta electio rectorūhoſpitalis ⁊ nō ad pͥorē ſācti bartholomei. qꝛ collegec. ⁊ in. l. fi. C. de iur̄yꝯͣriū ꝓcedit inſpectodicūt cōiterrbitrij. forte arbitriiure cōi. ſꝫ hic ꝯtingit ex fodo pͥori. ⁊ vident̉ doquo iure fuerūt moti adiuital̓ ꝑpetua ⁊ reſentire. ꝙ iſte ꝓcedat ī farores hoſpitalis qͣgioſa. qͣſi velint ꝙ iſtimorant̉ ī hoſtp̄us ⁊ ſunt oīno laici nō habētꝫ ꝙ ſint frēs religioſi ⁊ ꝑpeelectionē recttuo ibi dedicati. no. bn̄ hͦ dictū. Ex quo collige ꝙ noncollegiū hn̄t ſibi elige̓ p̄latū ſꝫ etiaꝫſolū clericinullū ordine eccl̓iaſticū halaici religibēt. ⁊ ad hūc effectū allegauit Inno. iſtū tex. in. c. ij. ⁊gl. ī. c. ex eo. de elec. li. vj. ¶ Sꝫ adu̓te tu latiꝰ vī qn̄qꝫ in eccl̓ia ſunt clerici ⁊ laici ꝯuerſi. qn̄qꝫ ſt̓laici ꝯuerſi. qn̄qꝫ ſunt laici nō ꝯuerſi ſꝫ puri laici. pͦ cāuſi eccl̓ia collegiata ē ſecularis cōclude ꝙ laici ꝯuerſi n̄hn̄t vocē nec ī electiōe p̄lati nec ī alijs actibꝰ capl̓aribꝰrō qꝛ nō niſi ſoli canonici hn̄t vocē in capl̓o vt ī. c. nouit p̄al̓. ⁊ ius canonie nō cadit ī laicū. vt ī. c. ij. de inſti. gͦoportꝫ cōclude̓ ꝙ ꝯuerſi eccl̓ie ſecl̓aris nullā vocē habet in capl̓o. ⁊ hāc opi. in effectu ſenſit Inno. in. d. c. ij.Si aūt iſti ꝯuerſiſt̓ ī monaſterio monachoꝝ in qͦ aliſunt clerici ⁊ tūc ē magis dubiū. qꝛ ius monachatꝰ cadit ī laicū. nā olim monachi nō erat clerici. xvj. q. j. generalit̓. gͦ vr̄ ꝙ debēt hr̄e vocē vna cū clericꝭ. ⁊ d̓ hͦ dybitauit Inno. in. d. c. ij. Sꝫ tu ꝯclude ꝙ ī electiōe p̄laꝯuerſi n̄ hn̄t vocē cū clericꝭ. qꝛ iſtud ius ſpūaleli p̄latū ad diuina officia nō cadit ī laicū lꝫ ꝯuerex. ē hodie ſingularis in. c. ex eo. p̄al̓. vbi dic̄ ꝙ exꝯſuetudine pōt laicus ꝯuerſus h̓ acqͥrere. ⁊ orginalit̓fuit dictū Inn. in. d. c. ij. ſꝫ ille tex. nō explicat qͥd ī alijsactibꝰ. vn̄ Egi. vt refert Io. an. in. c. j. de ꝓcu. ſenſit ꝙhēant vocē vna cū clericꝭ. ſꝫ ſpe. dubitauit ī ti. d̓ ſindi.in. §. ꝙ ſicut d̓ ꝯuerẜ. ⁊ tādē relinqͥt hͦ ꝯſuetudini. ſedfede. de ſe. cōſi. ccvij. ſentit ꝙ non hēant vocē. ⁊ ꝓ hacopi. ego adduco tex. in. c. ⁊ ſi xp̄s de iureiurā. iūcto finecū ſupraſcriptiōe. vbi ꝓbat̉ no. iudicio meo ꝙ ꝯuerſilaici nō dicūt̉ de capl̓o monachoꝝ clericoꝝ ⁊ hodie inmultis locis h̓ approbat cōſuetudo ¶ Scd̓o caſu pͥncipali qn̄ in loco ſunt tm̄ cōuerſi laici. exemplū in iſtisfratribꝰ hoſpitalis ſancte marie de laſchala. ⁊ ī iſtis di-
cendū qꝛ de iure cōi hn̄t electionē rectoris ⁊ vna cū rectore debet elige̓ alios frēs. ar. eoꝝ q̄ no. h̓ ⁊ ꝑ Inno.d. c. ij. nā cū rector eoꝝ nō eligat̉ ad diuina exercēdapͥncipalit̓ ad tꝑalia miniſtrāda ius eligēdi rectorē nōpuri laici faciētes collegiū approbaē qͥd ſpūale.tū pn̄t ſibi elige̓ rectorē. vt in. d. l. fi. ita ⁊ iſti laici ꝯuerſit ſibi elige̓ rectorē ⁊ exercere oīa iura collegij. ⁊ hoclubitatū qn̄ oīno ſunt religioſi. nā ꝓprie ⁊ ſtricte illidicunt̉ religioſi qui ꝓfitent̉ tria ſubſtātialia religpprobate. Alij ꝟo qui ꝓfitent̉ aliqͥd ex tribꝰ ſedlā ſꝫ potius quēdā modummnia nō dicūtur hr̄e regcle. j. d̓ reli. domi. et glo. inviuēdi. ⁊ de hoc vide glocle. pe. de ſen. excō. dixi plenius ſuꝑ rubrica de reicte religioſi poſſet dubitaride iſtis ꝗnoſpitali poſſint eligere rectorē hoſi ſint in areꝫ ⁊ ꝑpettalis. ⁊ credo ꝙ ſi ſint ibi inſſi aūt ſint exercēad hoc dedicati ꝙ habebūtriſti eligunt ſibi retes aliquod opus tūc incriſte ē potiꝰ rectonaꝝ qͣꝫ loci. ſecus auteꝫvbi nō eent inſtituti ꝑ ſuiorē ī hoſpitali ita vt faciāure ē in diſpōne ep̄i. vt in. c.iū qꝛ hoſtlochijs de īdomi. ⁊ ideo nō debēt hr̄e electionērectoris niſi ſint ibi inſtituti collegialiter ꝑ ſuꝑiorem.puri laici dic̄ ꝙ iſti ſi exercēt ꝓ¶ Ultīo caſu qn̄ ſprobatā pn̄t elige̓ rectorē ꝑſonaꝝ. vt in. d. l.feſſionēī loco religioſo nō hn̄t electionē rectoris. exfi. ſꝫ ſi ſuiquo ip̄iſunt puri laici ⁊ nō religioſi.rebꝰ ſpūalibꝰ ī laicūOntingitmitti nō p̄t. ¶ Fpͦ ꝙ laicꝰ nedū ſuꝑ iure ſpūali ꝓhibet̉re. vt in. c. ij. jͣ. de iudi. ſꝫ etiā arbitrari non pōt vt h̓. vn̄laicꝰ nō p̄t eē delegatꝰ ī cā ſpūali niſi delegatio ſibi fieret ꝑ papā. vt no. in. d. c. ij. nec ꝑ viā recōuētōis de ſpio. in. c. j. d̓ mu. pe. nec. vt arbiritualibꝰ cogͦſere p̄t. vt noter iudicare p̄t vt h̓. An aūt poſſit ꝯpromitti ī laicū iaqͣꝫ īarbitratorē et amicabilē ꝯpoſitorē ſuꝑ iure ſpūalicredo ꝙ nō. qꝛ iſte tex. loquit̉ gnaͣl̓r. ⁊ facit. c. ij. d̓ iudi.vbi dr̄ ꝙ laici nō debēt tractare negocia eccl̓ie. ¶ Ultimo noͣ ibi nō decet. ꝙ id qd̓ nō decet nō licet vt h̓. qtn̄ qd̓ nō decet licet. vt le. ⁊ no. in. c. magne d̓ votoc. j. d̓ deſpō. īpu. Sꝫ q̄ro nūqͥd ſuꝑ qōne vſurariaſit ꝯpromitti p̄ſerti in laicū. So. canoniſte nō tarqd̓ nemini ſꝫ bal. formauit qōnē ī. c. j. §. ſil̓r de ꝯtroiti. col̓. x. et ibi ꝯcludit ꝙ ſuꝑ vſuris futuris nō pōtomitti ſꝫ ſuꝑ p̄teritꝭ. ſic intelligo pͥmū dictū qn̄ exlaudo daret̉ modꝰ fenerādi. nā ſicut nō valet arbitriūſimoniacū. vt ī. c. ij. sͣ. eo. ita nec vale̓ dꝫ arbitriū feneraticiū. nā vtroqꝫ caſu inducit̉ peccatū. ſecꝰ vbi laudūnō induce̓t vſurā. Quo ad ſecūdū .ſ. d̓ vſurꝭ p̄teritꝭ limito ꝙ valet ꝯpromiſſū qd̓ ſpōte fuit ſcm̄. ſecꝰ aūt ſi ꝑfraudē vſurarij ꝑs fuit īducta ad ꝯpromittēdū vt ſic īdirecte ꝯſeq̄ret̉ remiſſionē vſuraꝝ. nā tūc laudo n̄ obſtāte pot̓it iudicio meo repete̓ vſuras. ſic̄ n̄ valet trāſactio vl̓ remiſſio vſuraꝝ ſpōte n̄ fcā. vt no. Io. an. ī ad.ſpe. in ti. d̓ vſu. ī. iij. colū. ⁊ fac̄ qd̓ no. in rl̓a peccatūre. iu. li. vj. ⁊ ꝑ fede. ꝯſi. xviij. ita vale̓ nō dꝫ ꝯͣſū ſpōte nō factū. ⁊ puto ꝙ ī caſu ī qͦ valet ꝯpret ꝯpromitti ī laicū. qꝛ exqͣ ſolū agit̉ d̓ repetitiōe vſiꝝ. hͨ qō nō p̄t dici ſpūalis. ꝓ hͦ vide gl. in. c. ex lr̄is dereiur. ⁊ qd̓ ibi dixi. facit qd̓ no. glo. in cle. diſpēdioſāde iudi. ¶ In gl. j. ibi ſꝫ ī laicū tm̄. no. hāc ꝑticulā. gl. ſimpl̓r ex qͣ collige ꝙ nullꝰ citra papā p̄t ꝯmitte̓ cām ſpiritualē laico. vt plene no. in. d. c. ij. d̓ iudi. ita nullꝰ citrapapā p̄t auctorizare vt ī ſolū laicū poſſit ꝯpromitti d̓iure ſpūali. quidā tn̄ vt Uin. ⁊ Io. tenuerūt ꝯͣriū hicvltīo cāu. ⁊ ſēſit Inn. reſtrīgēs ſe tn̄ qn̄ lis erat īceptaī ſolū laicū aucͣte ſuꝑiorꝭ. ſꝫ hoſt. approbat dcm̄ gl. ⁊ hͦvr̄ veriꝰ. ꝓ qͦ induco iſtū tex. vbi papa gnaͣl̓r ꝓhibꝫ nefiat ī laicū ꝯpromiſſuꝫ de iure ſpūali. ergo nullus citrepapā p̄t hac qōneꝫ ī aliqͦ trahe̓ qōni ſuꝑioris. vt ī cle.