De arbitris.
ꝯͣriū d̓. §. ſtari. rn̄det gl. no. ꝙ ꝓpter ſymoniā nō valuitarbitriū. Ex qͦ ſingl̓r no. ꝙ arbitriū inducēs ſymoniā eſtp̄o iure nullū. Idē dic ſi inducit vſurariā prauitatē eaē rōne. ideꝫ ſenſit goff. hic dicēs ꝙ dolꝰ in ꝯpromiſſo ⁊ſymonia ī laudo ſoluūt ꝯͣriū de. §. ſtari. Idē ſeqͥt̉ hoſtitradēs in hͦ notabilē regulā que qͦtidie allegat̉ dicēs ꝙvbi arbitriū ꝯtinet euidentē iniqͥtatē debꝫ ꝑ ſutractari. ⁊ eoip̄o ꝙ enormit̓ ledit partē ꝯtinet p̄ẜm eū. dicit tn̄ ꝙ ē declarādū infra. x. dies. ar. l. cū anteaC. e. ⁊ dicit hoc debe̓ practicari etiā in foro ciuili. tū qꝛ īmateria peccati ſtāduꝫ ē canoni. vt no. ī regl̓a poſſeſſoriādat peccade re. iur̄. li. vj. tū qꝛ hoc vr̄ de mēte legſt. vr̄ origīarte qꝛ hͨ opi. q̄ attributa puniri.toꝝ in. d. c. a iudicibꝰ. vbi ꝓ hͦ dicto aene mēti illā gl. tn̄ in hͦ paſſu latiꝰ ſic diſdū ꝯtinet pactuꝫ ꝑ ꝑtes irremiſſiguerē ꝙ ſiip̄o iure nullū ſiue ꝓnūciās ſuū arbitriū fuit arbiter ſiuearbitrator. ⁊ ꝓ hͦ facit iſte tex. ẜm expoſitōem gl. in eo ꝙpponit abſoluas .i. abſolutū oſtēdas. ad idē. c. fi. de remū. ⁊ hͦ caſu nō eſt opꝰ vt fiat reductio ad arbitriū boni viri. qꝛ qn̄ arbitriū eſt nullū pōt iudex ſimpl̓r ꝓnūcre ip̄m fore nullū. vt eſt tex. in. d. c. fi. ⁊ in. c. examīataꝯfir. vti. vel inuti. nulla em̄ lex nec aliqͥs ſuꝑior pōt ſunere actū cū peccato. vt ī. c. fi. de p̄ſcrip. ⁊. xj. q. iij. in. c. ꝗreſiſtit. ⁊ in. c. iulianꝰ. ⁊. xl. di. c. j. ⁊ hͦ caſu indubie n̄ hꝫ lo§. ſtari. nec hͦ caſu ꝓcedit reſtrictio hoſtiē. vt infra. x.s reclamēt̉. qꝛ pōt reclamari qn̄cūqꝫ ſicut ſnīa iudicꝭnō trāſit in rē iudicatā rōe peccati īminētis. vt ī. c. lator⁊ qd̓ ibi no. d̓ re in. ⁊ bo. gl. ī. c. inter monaſteriū. e. ti. autlaudū ꝯtinet peccatū remiſſibile ꝑ ꝑtes. puta qꝛ ſolū tāgit p̄iudiciū partiū burſale ſeu pecuniariū. ⁊ tūc ſi iniqͥtas laudi ē notoriā indubitāter tene ꝙ nō ſolū ex officiiudicis pōt retractari. ſed etiā ꝯͣ executōeꝫ cōpetit parti exceptio doli. qꝛ oīs iniqͥtas notoria habet dolū p̄ſumptū. vt ī. c. j. ⁊ qd̓ ibi no. de p̄ſump. ⁊ ī. l. creditor. §. lutiꝰff. māda. ſed vbi laudū ē doloſuꝫ ꝯpetit exceptio doli alteri ꝑti. vt ī. l. iij. C. e. ⁊ ī. l. nō diſtinguemꝰ ī. §. cū qͥdāe. ⁊ dixi. sͣ. poſt gl. ꝓ hͦ facit. qꝛ ſnīa lata hͦ caſu a iudeſt ip̄o iure nulla. vt plene dixi ī. c. int̓ ceteras de re iunec etiā curo hͦ caſu de lapſu. x. dieꝝ reſpectu exceptōisqꝛ exceptio doli ſemꝑ pōt opponi. aut nō ꝯtinet euidentē iniqͥtatē ⁊ tūc dꝫ diſtingui int̓ arbitriū ⁊ arbitramētūnam arbitramētū nō pōt reduci ad arbitriū boni viri exꝑs ē parata ꝓbare leſionē. vt ī. c. veniēs de iureiur..§. arbitroꝝ. ſecꝰ in arbitro vt ī. d. §. ſtari. qꝛ exqͦ nōꝯſtat de euidēti iniqͥtate nō p̄ſumit̉ dolꝰ ⁊ ſic nullū remeū cōpetit. imputet .n. ſibi qͥ omiſſo iudice voluit adiren. ¶ Abbas.Arbit̓ ſua aucͣte ſpūalia layCrUENll̓. cōadiudicare nō pōt. ita ſummat Io. an̄. ſꝫ nimis reſtringit lr̄am ⁊ ꝓcedit ẜmvnū intellectu ſꝫ ẜm aliū multū noͣbiliorē ſūmo ſic. Arbiter aſſumptꝰ in pr̄imoniali cā clerici n̄ pōt adiudicare reeccl̓ie poſſidēdā etiā ad vitā clerici ⁊ ē caſus no. pͥmonit factū ſcd̓o corrigēdū ꝯmittit ibi vn̄. ¶ Nota prinibi ꝑuenit ad nos qͣtenꝰ nō dicit ꝑ quē. ꝙ papa ex officio ſuo dꝫ ꝯſule̓ indēnitati eccl̓ie. vt ī. c. cū veniſſent ī fi.de inſti. qͥd aūt ī alio iudice inferiori vide Innoc. ī. c. adnr̄am el. ij. de iureiur. ⁊ meliꝰ in. c. qm̄ vt lit. nō ꝯte. ⁊ vtrobiqꝫ dixi. ¶ Nota ſcd̓o argumētū ẜm do. an̄. ꝙ frat̓ etiam clericꝰ tenet̉ dotare ſororē ſuā ſi nō hꝫ vn̄ ſe dotet.tn̄ dictū nō ꝓbat̉ h̓. tū qꝛ h̓ nō dr̄ ꝙ ꝓmiſit ꝓ dote. tuqꝛ iſte clericꝰ nō fuit h̓ ꝯpulſus ſꝫ ſpōte fecit. dictū tn̄ inſe puto veꝝ. vn̄ in layco coīter tenēt gl. ⁊ doc. iuris ciuil̓ꝙ frat̓ tenet̉ dotare ſororē natā ex eodē pr̄e. vt no. in. l.cū in plures. §. pe. ff. de admi. tu. ⁊ in. l. nō om̄i. C. e. ti. etdixit Ci. ꝙ cā dotis ē fauorabilior qͣꝫ cā alimētoꝝ. vn̄ ſitenet̉ ī caſu neceſſitatis ale̓ ſororē ita ⁊ dotare. Idē ⁊ fortiꝰ ī clerico qꝛ clericꝰ tenet̉ magis exxece̓ actū hūanitatꝭ ⁊charitatis qͣꝫ laycꝰ. vt ī. c. j. ⁊ qd̓ ibi no. de emp. ⁊ vē. ⁊ cre
do ꝙ cū bona ꝯſcīa ſi nō hꝫ bona pr̄imonialia pōt dotare ſororē vel aliā ꝯſanguineā inopē de redditibꝰ eccleſied̓ probo ꝑ. c. j. de cohabi. cle. et ꝑ. c. oīa. iūcta glo. xxxi. in quibꝰ iuribꝰ ꝓbat̉ ꝙ clericꝰ pōt alere hſanguineos pauꝑes de redditibꝰ eccl̓ie ergo ⁊ dotare cū cauſa dotis nō ſit minꝰ fauorabilis vt p̄dixi. ad idem vide bo tex.in. c. nō ſatis. lxxxvj. di. vbi ꝯcludit̉ ꝙ pͥus tenet̉.uenire ſuis ꝯſanguineis qͣꝫ extraneis. ¶ Nota termiſſum factū in numero pari. ad qd̓ facit qd̓ltimo nota ꝙ ꝓ debito pr̄imoniali ip̄itadēda aliqua poſſeſſio eccl̓ie etiā poſſioclerici nōdā dūtaxat in vita clerici. ratio ponit̉ in glo. qͣꝫqͣꝫ aūt inmomētanea ſatiſfactione multi tenuerūt ꝙ clericus cōpellat̉ ſatiſfacere ſuis creditoribꝰ de bonis eccl̓ie. vt no.in. c. ꝑuenit de fideiuſ. ⁊ in. c. olim el. ij. de reſti. ſpō. tn̄ nōdebet fieri ſatiſfactio ꝓut h̓ dicit̉ ꝓpter p̄iudiciū quonegat. vn̄ teneſa grauari ⁊in futurū poſſetedictū multi tenuerūt ꝯͣmēti in hͦ iſtū texriū. vt plene dixi ī. d. c.reſcrip. ⁊ archi. ī. c. ſtnaꝝ nō aicarūt fructergo gl. ꝙ iſti arbitrp̄m ius decimādi. ⁊ hͦ ideo ſicut exponit glo. qn̄ laycuꝫ. vecimādi ē ꝗdcauſaꝫ de p̄ſcrip. ⁊¶ Sꝫ tūc op.ꝯͣ glo. ⁊ tex. nā fructꝰ decimaꝝ pn̄t vēdi ⁊ locari. vt ē tex.in. c. vr̄a. jͣ. de loca. ergo poterāt huic layco ꝯcedi. Sol.dicit Inno. ꝙ h̓ arbitriū nō tenuit nō ex defectu capcitatis ſed qꝛ potuit eē in futurū dānoſum eccl̓ie ꝓratōeꝫ q̄ ſubijcit̉ in gl. ſe. vel ẜm eū lꝫ poſſint fructꝰari nō tn̄ pn̄t in dote ꝯcēdi vt h̓. Io. an.marū vēdi ⁊ ledicit ꝙ vt ceſſet omne ꝯͣriū pōt tex. intelligi de ip̄odecimādi ⁊ ẜm hūc intellectu ip̄e ſūmauit. ſed certelectus ſuꝰ nō ꝯgruit huic lr̄e. qꝛ tex. nō fundat ſe ſuꝑ nulitate arbitrij ſed ſuꝑ incapacitate layci .ſ. qꝛ in futurumarbitriū pōt eſſe ꝑnicioſuꝫ eccl̓ie ſaltē d̓ facto ſi nō de iure vt dicit̉ in gl. ¶ Et ex hoc ⁊ ex gl. ij. nota bn̄ ꝙ eccl̓iedebet ſuccurri nō ſolū qn̄ timet̉ p̄iudiciū de iure ſꝫ etiaꝫde facto. Itē nō ſolū qn̄ dānū eſt de pn̄ti ſꝫ etiā qn̄ timetur in futurū. Et ex hͦ pōt decidi q̄ſtio eccl̓ia locauit adtp̄s modicū fundū ſuū alicui poteti iuſto tn̄ p̄cio dubitatur ne in futurū dānificet̉ eccl̓ia ꝓpter potētiā ip̄iusputa qꝛ nō eſt facilis in ꝯueniēdo ⁊ ſic timet̉ ꝙ nō poſſitin futurū recuꝑare vel exigere penſionē nūqͥd poſſit eccleſia petere nūc reſtitutōeꝫ in integrū aduerſus illū ꝯͣctum: credo ꝑ p̄dicta ꝙ ſic. ¶ In gl. fi. ibi nec alienarepotuit. nota ex hac gl. iucto tex. ꝙ ſolꝰ ſacerdos nō pōtꝯcedere rē eccl̓ie etiā iuſto titulo alicui ad vitā ſuā. naꝫgo mō vr̄ alienatio. ⁊ ſic debuit int̓uenire auctoritasꝑioris. de quo vide bo. gl. iūcto tex. x. q. ij. in. §. ꝑpetua⁊ qd̓ le. ⁊ no. in. c. nulli. jͣ. de re. eccl̓. nō alie. ⁊ in aucͣ. de nōalienādis in. §. alienatōis verbū. Et ex hac glo. iūcto tex.colligit̉ ꝙ rector eccl̓ie nō pōt ſine ꝯſenſu dioceſam cōpromittere ſi ꝑ ꝯpromiſſuꝫ obligaret̉ eccl̓ia in futuruꝫ.ar. x. q. j. regenda. ⁊ in. c. decetero de tranſac. vide ꝑ ſpe.eo. ti. §. reſtat. ꝟ. ſed nūquid clericꝰ ī. §. ſimplicit̓ ibi ſednūquid p̄latus. Ego hāc materiā pleniſſime dicaꝫ in. c.cum tempore. jͣ. e. ⁊ dic vt ibi. ¶ Ultimo extra glo. attingunt doc. h̓ vnā queſtionē imꝑtinenter ſi ꝓmiſi tibiſoluere an tenear ſoluere ī pͥncipio analiquidpm ꝯmunē opi. gloſarū iuris ciū̄? ⁊ ſolueuilis. nā dixerūt glo. ꝙ ſi ꝓmitto ſoluere aliqͥd ānuatimteneor in pͥncipio anni ſoluere. ſecus ſi ꝓmiſi ſoluere inquolibet āno qꝛ tunc in fine anni fiet ſolutio. vnde dantur verſus. Annua ſi debes tūc incipes caput anni .i. fietſolutio. Anno ſi debes in fine teneberis anni. de hͦ inſti.de muti. ſtipu. §. pe. ⁊ in. l. ij. C. quando dies le. ced. ſꝫ pleniſſime bar. examinauit materiam in. l. qui hͦ anno. ff. dever. ob. ⁊ aliquid in. l. j. ff. de va. ⁊ extraor. cog. ⁊ dicendūvt ibi. ⁊ aliquid vide per Inno. in. c. quia propter de loca. ⁊cͣ.Abbas.