Druckschrift 
Summa theologiae : P. 2,2
Einzelbild herunterladen
 

D j. ſic ꝓceditur. vt̓ illi qui ꝯſequebantur donū linguaꝝ non loquebantur oībꝰ lignis. illud enimqd̓ diuina virtute aliquibus concedit̉ optimū ē in ſuo genere. ſic̄ dn̄s aquā conuertit in vinū bonū ſic̄ d̓r ioh̓. ij. ſed illi qui habuerunt donū līguarū melius loquebant̉in ꝓpria lingua. dicit enī glo. ad hebre. j. eſſe mirandū epl̓a ad hebreos maiore elucet facūdia ꝙͣ alie. cum naturale ſitvnicuiqꝫ plus in ſua quā in aliena linguavalere. ceteras enī epl̓as apl̓us peregrīoid eſt greco ſermone cōpoſuit hanc auteꝫſcripſit hebraica lingua. non per gratiani gratis datā apl̓i acceperunt ſcientiamomniū linguaꝝ P natura facit permulta qd̓ poteſt fieri per vnū. et multominus deꝰ qui ordinatius ꝙͣ natura oꝑatur. ſed poterat deus facere vnam lingͣuam loquentes eiꝰ diſcipuli ab oībus intelligerentur. vnde ſuper illud actuū. ij.audiebat vnuſquiſqꝫ lingīa ſuā loquenteſglo. dic̄ quia linguis oībꝰ loquebantur vl̓ſua id ē hebraica lingua loquentes abintelligebantur ac ſi ꝓprijs ſinguloꝝ loq̄rentur. videtur non habuerunt ſciētiā loquendi omībꝰ linguis. P omnesgratie deriuatur a xp̄o in corpus eius qd̓eſt eccīa ẜm illud ioh̓. j. de plenitud ineeius omnes accepimus. ſed xp̄s fuiſſelegitur locutus niſi vna lingīia. nec etiamnunc fideles ſinguli niſi vna lingua loquūtur. videtur diſcipuli xp̄i non acceperunt ad hoc gratia vt oībꝰ linguis loq̄rentur. Sed cōtra ē qd̓ d̓r actuū. ij.repleti ſunt omnes ſpirituſancto et ceperunt loqui varijs linguis ꝓut ſpiritus dabat eloqui illis. vbi dic̄ glo. grego. ſpiritus ſanctus ſuper diſcipulos in igneislinguīs apparuit. et eis omniū linguarumſcientiam dedit Rn̄º dd̓. primi diſcipuli xp̄i ad hoc fuerunt ab ip̄o electi vtper vniuerſum orbem diſcurrentes fidemeius vbiqꝫ p̄dicarent ẜm illud math̓. vl.euntes docēte omnes gentes aūt eratꝯueniens vt qui mittebatur ad alios inſtruendos indigerent ab alijs inſtrui qualiter alijs loquerentur vel qualiter alijloquebatur intelligerēt. p̄ſertim quia quiiſti mittebātur erat vniꝰ gentis ſcꝫ iudeeẜin illud yſa. xxvij. qui egrediētur impetūa iacob implebunt faciē orbis ſemine. illietiā qui mittebātur pauꝑes et impotentes erāt nec de facili a principio reꝑiſſētqui eoꝝ verba alijs fideliter interp̄tarēt̉vel verba alioꝝ eis exponeret. maxime qꝛad infideles mittebantur. et ideo neceſſariū fuit vt ſuper hoc diuinitus ꝓuideret̉per donū linguarum. vt ſic̄ gentibus adydolatriā declinantibus introducta ē diuerſitas linguaꝝ ſic̄ d̓r gen̄. xj. ita etiamqn̄ erant gentes ad cultū vniꝰ dei reuocade contra hꝰmōi diuerſitatē remediū adhiberetur per donū linguaꝝ. Ad j.dd̓. ſic̄ dr̄ j. ad corin. xij. manifeſtatioſpiritus datur ad vtilitatem. et ideo ſufficienter et paulus et alij apoſtoli fueruntinſtructi diuinitus in linguis omniū gentiū ꝙͣtū requirebatur ad fidei doctrinamſed ꝙͣtū ad quedā que ſuꝑadduntur hūana arte ad ornatu et elegantia locutionisapl̓s inſtructus erat in ꝓpria lingua nonaūt in aliena. ſic̄ etiā et in ſapientia et inſcientia fuerunt ſufficienter inſtructi ꝙͣ requirebat doctrina fidei. non aūt ꝙͣͣtum ad omnia per ſcientiā acquiſitagnoſcuntur puta de concluſionibus ariſmetrice vel geometrie Ad ij. dd̓. ꝙͣuis vtrūqꝫ fieri potuiſſet ſcꝫ per vnamlinguā loquentes ab oībus intelligerent̓aut oībꝰ loquerentur. tn̄ ꝯuenientiusfuit ip̄i oībꝰ linguis loquerentur. quiahoc ꝑtinebat ad perfectionē ſciētie ip̄oꝝper quā ſolū loqui ſed intelligere poterant ab alijs dicebatur. ſi aūt omnesvnā eoꝝ linguā intellexiſſent. vel fuiſſet per ſcientia illoꝝ qui eos loquentesintelligerent. vel fuiſſet quaſi quedā illuſio dn alioꝝ verba aliter ad eoꝝ auresferrentur quā ip̄i ea ꝓferrent. et ideo gloſa dic̄ actuū ij. maiori miraculo factū ē ip̄i omniū linguaꝝ generibus laquerētur et paulus dicit. j. ad corni. xiiij. gratias ago deo omniū veſtrū lingua loquor Ad iij. dd̓. xp̄us in ꝓpria perſona vni ſoli genti p̄dicaturus erat ſcꝫ iudeis. et ideo ꝙͣuis ip̄e abſqꝫ dubio perfectiſſime haberet ſciētiā omniū linguaꝝ. tn̄oportuit oībꝰ linguis loqueret̉. ideoaūt vt augꝰ dic̄ ſuꝑ iohānē. ſpirituſſanctus accipiatur nemo loquit̉ lin̉guis omniū gentiū. quia iam ip̄a eccleſialinguis omniū gentiū loquit̉. in qua quinon eſt accipit ſpiritūſanctum.d ij. ſi cꝓcedit̉. vt̓ donū līguaꝝſit excellentius ꝙͣ gratia ꝓphecieque em̄ ſunt melioribus ꝓpria videntur eſſe meliorā ẜm ph̓m in iij. thopic.ſed donū linguaꝝ eſt ꝓpriū noui teſtamēti. vnde cantatur in ſequentia penthecoſtes. ip̄e hodie apl̓os xp̄i donans munerein ſolito et cunctis in audito ſecul̓ ꝓphecia aūt magis cōpetit veteri te ſtamentoẜm illud ad hebre. j. multiuariā multiſqꝫmodis olim deus loquens patribꝰ inphetis videtur donū linguaꝝ ſit excellentius ꝙͣ donū ꝓphecie H illud perqd̓ ordinamur ad deū videtur excellētiꝰ