Print 
Summa theologiae : P. 2,2
Place and Date of Creation
Turn right 90°Turn left 90°
  
  
  
  
  
 
 

ad viꝝ maxime diabolus poterat viꝝſeducere. non tn̄ eſt eadem ratio principal̓agentis et inſtrumēti. principale agesoportet eſſe potiꝰ quod requirit̉ in agete īſtrum̄tali. Ad ii. dd̓ ſuggeſtio quaprincipaliter diabolus aliquid homini ſuggerit oſtēdit diabolū plus habere poteſtatis in homine ſuggeſtio exterior. quialuggeſtione interiorem immutat̉ a dyabolo ſaltem hominis fantaſia. ſed ſuggeſtionem exteriorē immutat̉ ſola exterior creatura. diabolus em̄ mīmū poteſtatis habebat in homine ante peccatū. et ideo potuit eum interiori ſuggeſtione ſed ſolū exteriori temptare. Ad iij. dd̓ ſicut augꝰdicit xi. ſuꝑ gen̄. ad littera. non debemusopinari ꝙͣ ſerpentem ſibi quē temptaretdiabolus eligeret. ſed cum eſſet in illo decipiendi cupiditas niſi illud animaltuit quod poſſe ꝑmiſſus eſt. Ad iiij.dd̓ ſicut augͥ. dicit xi. ſuꝑ gen̄. ad litteraſerpens dictus eſt ſapiēs vel callidus ſiueprudens ꝓpter aſtutiaꝫ dīaboli qui in illoagebat dolum. ſicut dicit̉ prudēs vel aſtuta lingua quā prudēs vel aſtutꝰ mouet adaliquid prudēter vel aſtute ſuadēdum.etiā ſerpēs verboꝝ ſonos intelligebat quiex illo fiebāt ad mulierē. neqꝫ em̄ conuerſacrededa eſt anima eius in natura rationalem qn̄ quidem nec ipſi homīes quoꝝ rationalis natura eſt cum demon in eis loquit̉ſciūt quid loquant̉ ſic ergo locutus eſt ſerpens homini ſicut aſina in qua ſedebat balaam ꝓpheta locuta eſt homī niſi id fuitopus diabolicū. hoc angelicū vnde ſerpēs eſt interrogatus cur hoc fecerat qꝛin ſua natura ipſe hoc fecerat ſed diabolꝰin illo qui iam ex peccato ſuo igni deſtinatus fuerat ſempiterno. quod autem ſerpētidicit̉ ad eum qui ſerpētem eſt oꝑatus refert̉ vt augꝰ dicit in li. ſuꝑ gen̄. cōtra manicheos. nūc quidem eius pena ſcꝫ diabolidicit̉ quā nobis cauēdum eſt ea que vltimo iudicio reſeruat̉ hoc em̄ ei dicitinmaledictus es inter omnia animatīa et beſtias terre. pecora illi preponunt̉ in poteſtate ſed in cōſeruatione nature ſue. quiapecora amiſerūt beatitudinē aliquā celeſteꝫ quā nunquā habuerūt. ſed in ſua natura quā acceperūt ꝑagunt vitam. d̓r etiāci. pectore et vētre repes ẜm aliam litteraꝫvbi nomine pectoris ſignificat̉ ſuꝑbia. qꝛibi dn̄atur impetus anime. nomine autemventris ſignificat̉ carnale d̓ſideriū. qꝛ hecpars mollior ſentit̉ in corꝑe. hiis autē rebus ſerpit ad eos quos vult decipere. autem dicit̉ terrā comedēs cūctis diebus vite tue duobus modis poteſt intelligi. velad te ꝑtinebunt quos terrena cupiditateG A xiiceperis id eſt peccatores qui terreno miſericordie ſignificant̓. vel tertiū gerius temptationis his verbis figurat̉ quod eſt curioſitas. terrā em̄ qui māducat profūda tenebroſa penetrat. aūt īimicicie ponunt̉ inter ipſū et muliere oſtendit̉ nospoſſe a diabolo temptari niſi illaꝫ animalem partē que quaſi mulieris imagine ī homine gerit ſiue oſtēdit. ſemen aūt diaboliē peruerſa ſuggeſtio ſeme mulieris ē fructus boni operis quod peruerſe ſuggeſtioni reſiſtit et ideo obſeruat/ ſerpes plantāmulieris vt ſi qn̄ in illicita labit̓ delectatioillam capiat et illa obſeruat caput eius vt in ipſo inicio male ſuaſionis excludat.Einde cōſiderandum eſt ſtudioſitate et curioſitate ſibi oppoſita. Circa ſtudioſitatemautē querūt̉ duo. Prio quidſit materia ſtudioſitatis. Secūdo vtꝝ ſit pars temperantie.D i. ſic procedit̓. videt̉ inateriaſtudioſitatis ſit ꝓprie cognitio.ſtudioſus enim dicit̉ aliquiſ ex eoadhibet ſtudiū aliquibus rebus. ſed ī qualibet materia debet homo ſtudiū adhibere ad hoc recte faciat quod eſt faciēdū.ergo videt̉ ſit ſpecialis materia ſtudioſitatis cognitio. Preterea ſtudioſitascurioſitati opponit̉ ſed curioſitas que a cura dicitur. poteſt eſſe circa ornatū veſtiumet circa alia hmōi que pertinēt ad corpusvnde apl̓s dicit ad Ro. xiij. carnis cura nefeceritis in deſideriis. ergo ſtudioſitaseſt ſolum circa cognitionem.. iere. vi.dicit̉ a minore vſqꝫ ad maiorē omēs auaricie ſtudēt. ſed auaricia eſt ꝓprie circagnitionē ſed magis circa poſſeſſionē diuitiarum vt ſupra dictū eſt. ergo ſtudioſitasque a ſtudio dicit̉ eſt ꝓprie circa cognitionem. Sed ꝯtra eſt quod dicit̉ prouerexviii. ſtude ſapīe fili mi et letifica cor ineuꝫvt poſſis reſpōdere ſermonē. ſed eadē ſtudioſitas eſt que laudat̉ vt virtꝰ et ad quālex inuitat. ergo ſtudioſitas eſt ꝓprie circacognitionem. Rn̄º dd̓ ſtudiū precipueim portat vehemētem applicatione mentisad aliquid. mēs aūt applicat̉ ad aliquidniſi cognoſcēdo illud. vn̄ priꝰ mēs applicat̉ ad cognitionē. ſecūdario autē applicatur ad ea in quibus homo cognitionē dirigit̉. et ideo ſtudiū prius reſpicit cognitionem et poſterius quēcūqꝫ alia ad queoꝑanda directione cognitōis indigemus.virtutes aūt ꝓprie ſibi attribuūt illam materiam circa quā primo et principaliter ſūtſicut fortitudo ꝑicula mortis. et temperātia delectatione tactus. et id̓o ſtudioſitasꝓprie dicit̉ circa cognitionē. Ad i. dd̓Y cid alcad