Druckschrift 
Summa theologiae : P. 2,2
Einzelbild herunterladen
 

D iij. ſic procedit̉. videt̉ ſuperbia ſit in iraſcibili ſic̄ in ſubiecto. dic̄enim grego. xxiij. moral̓. obſtaculūveritatis tumor mētis eſt quia dum inflatobnubilat. ſed cognitio veritatis ꝑtinꝫad iraſcibilem ſed ad vim rationalem ergoſuꝑbia eſt in iraſcibili. Pͣͣ. gregꝰ dicitxxiiij. moral̓. ſuꝑbin eoꝝ vitam ꝯſiderātquibus ſe humiliado poſtponat ſed quibꝰſuꝑbiendo ſe p̄ferant. ſic videt̉ ſuꝑbiaex indebita conſideratōne ꝓcedit. ſed cōſideratio ꝑtinet ad iraſcibilem ſed potiusad rationalē. ergo ſuꝑbia eſt in iraſcibiliſed potius in rationali.. ſuꝑbia non ſolum querit excellētiam in rebus ſenſibilibꝰſed etiā ī rebꝰ ſpiritualibus et intelligibilibus ipſa principaliter cōſiſtit etiā in contēptū dei ẜim illud eccl̓. x. miciū ſuꝑbi homīseſt apoſtatare a deo. ſed iraſcibilis cum ſitpars appetitus ſenſitiui poteſt ſe extēderiin deū in intelligibilia. ſuperbia pōteſſe in iraſcibili. Pꝯͣ. vt d̓r in li. ſente.ſperi ſuperbia eſt amor ꝓprie excellētie ſedamor eſt in iraſcibili ſed in cōcupiſcibili.ergo ſuꝑbia eſt in iraſcibili. Sed ꝯtraeſt gregꝰ in ii. moral̓. ponit cōtra ſuꝑbiādonū timoris. timor aūt ꝑtinet ad iraſcibilem. ergo ſuꝑbia eſt in iraſcibili. Rn̄ºdd̓ ſubiectū cuiuſlibet virtutis vel vicijoportet inquirere ex ꝓprio obiecto. em̄poteſt eſſe aliud obiectū habitus vel actꝰniſi qd̓ eſt obiectum potētie que vtriqꝫ ſubijcit̉. ꝓprium autem obiectū ſuꝑbie eſt. arduum. eſt em̄ appetitus ꝓprie excellētie vtdictū eſt. vn̄ oportet ſuꝑbia aliquo modo ad vim iraſcibilem ꝑtineat. ſed iraſcibil̓dupliciter accipi poteſt. vno ꝓprie ſiceſt pars appetitus ſenſitiui. ſic̄ et ira ꝓprieſumpta eſt q̄dam paſſio appetitus ſenſitiuialio pōt accipi iraſcibilis largius vt ſcꝫꝑtineat etiā ad appetitū ītellectiuū. cui etiaqn̄qꝫ attribuitur. ꝓut ſcꝫ attribuimꝰ iramdeo angelis. quidē ẜm paſſionē ſꝫ ẜmiudiciū iuſtitie iudicātis tn̄ iraſcibilis ſiccōmuniter dicta eſt potētia diſtincta acupiſcibili vt patet ex hijs que in primo dicta ſunt. ſi ergo arduū quod eſt obiectū ſuperbi ē eſſet ſolū aliquid ſenſibile in qd̓ poſſet tēdere appetitus ſenſitiuꝰ oporteretſuꝑbia eſſet in iraſcibili que eſt pars appetitus ſenſitiui. ſed quia arduū qd̓ reſpicit ſuperbia cōmuniter inuenit̉ et in ſenſibilibuset in ſpūalibus rebus neceſſe eſt dicereſubiectuꝫ ſuꝑbie ſit iraſcibilis ſolū ꝓprieſumpta ꝓut eſt pars appetitus ſenſitiui ſꝫetiā cōmunius accepta ꝓut inuenit̉ in appetitū intellectiuo. vn̄ in demonibꝰ ſuperbia ponit̉. Ad ī. dd̓ cognitio veritatis eſt duplex. vna pure ſpeculatiua et hacſuꝑbia indirecte īpedit ſubtrahēdo cāmſuꝑbus em̄ neqꝫ deo intellectū ſuū ſubijcitvt ab eo v̓itatis cogͥtione p̄cipiat. ſꝫm illudmat. xj. abſcōdiſti hec a ſapiētibꝰ et prudētibus id ē a ſuꝑbis qui ſibi ſapiētes priidētes vident̓. et neuelaſti ea ꝑuul̓ idē hūilibus. neqꝫ etiā ab hoībus addiſcere digͣnt̉ tn̄ dicat eccl̓. vi. ſi inclinaueris aurē tuaſcꝫ hūiliter audiēdo excipiēs doctrinā. aliaaut ē cogͥtio v̓itatis ſcꝫ affectiua. et talē coonitione v̓itatis directe īpedit ſuꝑbia. qꝛſuꝑbi delectant̉ in ꝓpria excellētia excellentiā v̓itatis faſtidiūt vt greg. dic̄ xxiij.moral̓. ſuꝑbi et ſecreta q̄dā ītelligēdacipiūt et eoꝝ dulcedine experiri pn̄t etſi nouerint qūo ſunt. ignorat quō ſapiūt. vn̄et ꝓuer. xi. dicit̉ vbi humilitas ibi ſapiētiaAd ij. dd̓ ſic̄. dictūē huilitas attēdit ad regulā rōis recte ſm quā quis veraꝫexiſtimatōeꝫ ſe hꝫ. hāc aūt regula recte rationis attedit ſuꝑbia ſed de ſe maiorā exiſtimat ꝙͣ ſint. qd̓ cōtingit ex īordinato appetitū ꝓprie excellētie. qꝛ qd̓ qͥs vehem̄terdeſiderat facile credit. ex etiā eiꝰ appetitꝰ ī altiora fert̉ quā ſibi cōueniat. etq̄cūqꝫ ꝯferūt ad hoc aliqͥs exiſtimet ſe ſupra id qd̓ ē inducūt hoīeꝫ ad ſuꝑbiā. quoꝝviiū ē aliq̓s ꝯſideret defectꝰ alioꝝ. ſicutecōtrario gregꝰ ibidē dic̄. ſctī viri v̓tutūꝯſideratōe viciſſim ſibi alios p̄ferūt. ex hoc habet̉ ſuꝑbia ſit in rōnali. ſed aliqua eiꝰ in ratōne exiſtat. Ad iii. dd̓ſuꝑbia eſt ſolū in iraſcibili ẜm eſt parſappetitus ſenſitiui ſed ꝓut cōmuniꝰ iraſcībilis accipit̉ vt dictū eſt. Ad iiij. dd̓ ſicut augꝰ dicit xiiij. de ciui. dei. amor p̄ceditomnes alias anime affectiones et eſt eiꝰet ideo pōt poni qualibet aſiaꝝ affectio. et ẜm hoc ſuꝑbia dicit̉ eſſe amor ꝓprieexcellētie. inquatum ex amore cauſat̉ mordinata preſumptio alios ſuperādi quod proprie pertinet ad ſuꝑbiam.D iiij. ſic procedit̉. videt̉ incōuenienter aſſignent̓ quatuor ſuperbieſpecies quas gregꝰ aſſigͣt. xxiij. mo.ralium dicēs. quatuor quippe ſunt ſpeciēsquibus omnis tumor arrogantium demonſtratur. cum bonum aūt a ſemetipſis ſe habere eſtimant. aūt ſi ſibi datum deſuꝑͣ credunt pro ſuis hoc accepiſſe meritis putāt.aūt cum iactant ſe habere quod non habētaut deſpectiſ ceteris ſingulariter videri appetunt habere quod habent. ſuperbia em̄eſt vicium diſtinctum ab infidelitate. ſicutetiam humilitas eſt virtus diſtincta a fideſed quod aliquis eſtimet bonum ſe non habere a deo vel bonum gratie habeat exmeritis proprijs ad infidelitatem pertinetergo nondebet poni ſpecies ſuperbie.