ad inferiorē ſed cuiſlibet ad quālibet. gͦmanſuetudo et clemēcia non ſunt penitꝰidem. Rn̄º dd̓. ꝙ ſicut d̓r in ij. eth̓. virtus moralis cōſiſtit circa paſſiōes et actionēs. paſſiōes aūt interioꝝ actionū ſuntexterioꝝ principia aut etiā impedimēta.et ideo v̓tutes que moderant̉ paſſionesqd̓ammō ꝯcurrūt in eundē effectū cum v̓tutibus que moderant̉ actiones licet ſpēcie ip̄a differāt. ſicut ad iuſticiā ꝓprie p̄tīet cohibere hoīem a furto ad qd̓ aliqͥsinclinat̉ per mordinatū amorē vel ꝯcupiſcenciā pecunie que moderant̉ per liberalitatē. et ideo liberalitas ꝯcurrit cū iuſticia in ſuo effectu qui ē abſtinere a furto.et hoc etiā ꝯſiderandū eſt in ꝓpoſito. nāex paſſione ire ꝓuocat̉ aliquis ad hoc ꝙgrauiorē inferat pena. ad clemeciāa aūt ꝑtinet directe qd̓ ſit diminutīā penaꝝ qd̓quidē impediri poſſit per exceſſum ire. etideo māſuetndo inquātum refrerat impetum ire ꝯcurrit in eūdem effectū cum cleniencia. differūt tn̄ ab inuice inqͣutum clenienciā ē moderatīa exterioris puniconismanſuetudo aūt ꝓprie diminuit paſſionēire. Ad. j. gº dd̓. ꝙ manſuetudo ꝓpriereſpicit ip̄m vindicte appetitū. ſed clemecia reſpicit ip̄as penas que exterius adhibent̉ ad vindicta Ad. ij. dd̓. ꝙ affectꝰhominis inclinat̉ ad minoraconem eoꝝ qhomini ꝑ ſe nō placent. ex hoc aūt ꝙ aliquis amat alique ꝯtingit ꝙ nō placet ei ꝑſe pena eius ſed ſolum in ordinē ad aliudputa ad iuſticiā vl̓ ad correctione eius qͥpunit̉ et ideo ex amore ꝓuenit ꝙ aliquiſſit ꝓmptus ad diminuendū penas qd̓ ꝑtinet ad clemencia. et ex odio impediturtalis diminucō. et ꝓpter hoc tullius dicq animus ꝯcitatus modū ſcꝫ ad Srauiuspuniendū ꝑ clemenciā retinet̉ ne ſcꝫ acriorem pena inferat nō ꝙ clemēcia ſit directe odij moderatiua ſed pene. Ad. iij.dd̓. ꝙ māſuetudini que eſt directe circairas ꝓprie opponit̉ viciū iracūdie qd̓ īportat exceſſum. ſed crudelitas importat exceſſum impuniēdo. vn̄ dic̄ ſeneca. in ij. declemēcia. ꝙ crudeles vocat̉ qui puniendicauſam habent modū nō habent. qui autem in penis hominū ꝓpter ſe delectant̉etiā ſine cauſa dici poſſunt ſeui vl̓ feri qͣſiaffectū humanum nō habētes ex quo naturaliter hō diligit hoīem.D. ij. ſic ꝓcedit̓ videt̉ ꝙ neqꝫ clemenciā neqꝫ manſuetudo ſit virtꝰnulla enī virtus alteri v̓tuti opponit̉. ſed vtraqꝫ videt̉ opponi ſeueritati qeſt quedā virtus. gͦ neqꝫ clemencia neqꝫmanſuetudo eſt virtus. P. virtus corrumpit̉ ꝑ ſuꝑfluū et diminutū. ſed tamclemencia qͣm māſuetudo in quadam diminūcone cōſiſtunt nam clemēciā eſt diminutiua penaꝝ. māſuetudo aūt eſt diminutiua ire. gͦ neqꝫ clemēcia neqꝫ māſuetūdo eſt virtus. Pͣ. māſuetudo ſiue mittitas. ponit̉ math̓. v. inter beatitudinēs.et inter fructꝰ. ad gall̓. v. ſꝫ virtutes differunt et a beatitudinibus et a fructibꝰ.gͦ nō continet̉ ſub virtutē. Sed cōtraeſt qd̓ ſeneca dic̄ in ij. de clemencia. clenienciā et manſuetudinē omnes boni viripſtabunt. ſed virtus eſt ꝓprie que ꝑtinetad bonos viros. nam virtꝰ eſt que bonūfacit habentē et opus eius bonū reddit.vt d̓r in ij. eth̓. gͦ clemeciā et māſuetudoſunt virtutes Rn̄º dd̓. ꝙ rō virtutis mōralis ꝯſiſtit in hoc ꝙ appetitus rōni ſubdat̉. vt patꝫ per ph̓m in. j. eth̓. hoc ſeruat̉tam in clemēciā qm̄ in manſuetudine namclemēcia ī diminuendo penas aſpicit adrōnem vt ſeneca. dic̄ in ij. de clemencia. ſimiliter etiā māſuetudo ẜm rōnem rectamoderat̉ iras vt Dr in iiij. eth̓. vn̄ manifeſtum eſt ꝙ tam demēciā ꝙͣ māſuetudo ēvirtus. Ad. j. gͦ dd̓. ꝙ māſuetudo directe opponit̉ ſeueritati. nam māſuetudoeſt circa iras ſeueritas aūt attendit̉ cūcaexteriorē inflictione penaꝝ. vnde ẜm hocvideret̉ magis opponi clemencie que etiam circa exteriore punicōem ꝯſiderat̉ vtdictū eſt. non tn̄ opponit̉ eo ꝙ eſt vtrūqꝫẜm rōnem recta. nam ſeueritas inflexibil̓eſt circa inflictionē penaꝝ qn̄ hͦ recta rōrequirit clemēcia aūt diminutiua eſt penaꝝ etiā ẜm rōnem recta. qn̄ ſcꝫ ōportetet in quibꝰ oportet et ideo nō ſunt oppoſita qꝛ nō ſunt circa idem. Ad ij. dd̓m.ꝙ ẜm ph̓m. in iiij. eth̓. habitꝰ qui mediūtenet in ira eſt innominatꝰ. ⁊ ideo virtusnominat̉ a diminūcone ire. que ſignificat̉nomine māſuetudinis eo ꝙ virtus ꝓpinqͥor ē diminūconi qͣm ſuꝑabundacie ꝓpterhoc ꝙ nat̉alius eſt homini appetere vnidicta iniuriaꝝ illataꝝ qm̄ ad hoc deficēre. quia vix alicui nimis ꝑue vident̉ miurie ſibi illate vt dic̄ ſaluſtius. clemēciā autem eſt diminutuīa penaꝝ nō quidē in reſpectū ad id qd̓ eſt ẜm rōem ꝯmune qͣmreſpicit iuſticia legalis. ſed ꝓpter aliquaꝑticularia conſiderata clemecia diminuitpenas quaſi nō decernes hoīem magis eēpuniendū. vn̄ ſeneca dic̄ in ij. de clemencia. hoc primū p̄ſtat vt quos dimittit nnihil aliud illos pati debuiſſe ꝑnuliciat. venia vero debite pene remiſſio eſt. ex quopatet ꝙ clemencia ꝯꝑat̉ ad ſeuerirate inſicut epicheia ad iuſticiā legalē cuiꝰ parsē ſeueritas qͣntū ad īflictione penaꝝ ẜmlegem. differt tn̄ clemencia ab epicheia