Druckschrift 
Summa theologiae : P. 2,2
Einzelbild herunterladen
 

per cōiunctionē maris et femine. et ideocirca delectacōes ciboꝝ et potuū. et circa delectaciones venereoꝝ eſt ꝓpͥe tꝑancia. huiōi aūt delectacōes ꝯſequunt̉ ſenſum tactꝰ vn̄ relīquit̉ tꝑanciā ſit circadelectacōes tactꝰ Ad. j. dd̓. augꝰibi videt̉ acciꝑe tꝑantiā ẜm eſt ſpecialis virtus habes determinatā materiāſed ẜm ad eam ꝑtinet moderacō rōisin quacūqꝫ materia que ꝑtinet ad generālem ꝯdicōeꝫ virtutis ꝙͣuis etiā dici poſſit ille qui pōt refrenare maximas d̓lectacōes multo etiā magis pōt refrenare minores delectacōes et ideo ad tꝑanciamprincipaliter quidē et ꝓpͥe ꝑtinet moderari ꝯcupiſcēcias delectacōm tactꝰ ſecūdario aūt alias ꝯcupiſcēcias. Ad ij. dd̓ ph̓s ibi refert nomē tꝑancie ad moderacōem exterioꝝ reꝝ. dum ſcꝫ aliquis tendit in aliqua ſibi ꝯmenſurata aūt ꝓutrefertur ad moderacōem affectionū aīe ꝑtīet ad virtutē tꝑancie. Ad iij. dd̓. delectacōes alioꝝ ſenſuū aliter ſe hn̄tin hominibꝰ et aliter in alijs aīalibus. inalijs enī aīalibꝰ ex alijs ſenſibꝰ cauſantur delectacōes niſi in ordine ad ſenſibilia tactus. ſicut leo delectat̉ videns ceruum vel audiens vocē eius ꝓpter cibū.aūt delectat̉ ẜm alios ſenſus ſolū ꝓpterhoc ſꝫ etiā ꝓpter ꝯuenienciā ſenſibiliū. etſic circa delectacōes alioꝝ ſenſuū inꝙͣturreferunt̉ ad delectacōes tactꝰ eſt tꝑancia principaliter ſed ex ꝯſequēti. inquātum aūt ſenſibilia alioꝝ ſenſuū ſunt delectabilia ꝓpter ſui ꝯuenienciā ſicut delectat̉ homo in ſono bene armoniſato. iſtadelectacō ꝑtinet ad ꝯſeruacōem nat̉evn̄ habēt huiōī paſſiones illam principalitate vt circa eas anthonomati ce tꝑācia dicatur. Ad iiij. dd̓. delectacōesſpūales et ſi ẜm ſuā nat̉am ſint māioreslectaciōbꝰ corꝑalibꝰ tn̄ ita ꝑcipiunt̉ſenſū. et ꝯſequēs ita vehemēter afficiunt appetitū ꝯtra cuiꝰ impetū bonū racionis ꝯſeruat̉ per moralē virtutē. vel dd̓ delectacōes ſpūales ſe loquēdo ſuntẜm rōem vn̄ ſunt refrenande niſi accidens. inꝙͣtum ſcꝫ vna delectacō ſpūalisretrahit ab alia pociori et magis debita.Ad. v. dd̓. non omnes delectacōescactꝰ ꝑtinēt ad nature ꝯſeruacōem. et ionon oportet̉ circa oēs delectacōes tactus ſit tꝑancia.d. v. ſic ꝓcedit̉. vt̓ circa ꝓpͥaslectacōes guſtꝰ ſit tꝑancia. delectacōes enī guſtꝰ ſunt ī cibis potibꝰ qui magis ſunt neceſſarij ad hoīs vitam ꝙͣ delectacōes venereoꝝ que ꝑtinētad tactū. ſed ẜm p̄dicta tꝑancia eſt circadelectacōes eoꝝ que ſunt neceſſaria advitam hoīs. tēperācia eſt magis cūcaꝓpͥas delectacōes guſtꝰ ꝙͣ circa ꝓpͥas delectacōes tactus.. tꝑancia eſt circapaſſiones magis ꝙͣ circa virtutes ip̄as. ſꝫſicut dicit̉ in ij. de aīa. tactꝰ videt̉ eſſe ſenſus alimēti quātū ad ip̄am ſubſtanciā alimenti. ſapor aūt qui eſt ꝓpri ē obiectumguſtus eſt ſicut delectamētū alimētorū.ergo tꝑancia magis eſt circa guſtū ꝙͣ circa tactū.. ſicut d̓r in vij. eth̓. circa eadem ſunt tꝑancia et intꝑancia. ꝯtinēciaet inꝯtinētia. ꝑſeueracia et mollicies. adquā ꝑtinet delicie. ſed ad delicias videt̉ꝑtinere delectacō que eſt in ſaporibꝰ quiꝑtinent ad guſtū. tꝑancia eſt circa delectacōes ꝓpͥas guſtꝰ Sꝫ ꝯtra eſt ph̓sdicit tꝑanciā et intꝑancia vident̉ guſtū parū vel nihil vti. Rn̄º dd̓. ſicutdictū eſt temꝑancia ꝯſiſtit circa p̄cipuasdelectacōes que maxīe ꝑtinet ad ꝯſeruacōem humane vite. vel in ſpecie vel in īdiuiduo. in quibus ꝯſiderat̉ aliquid principaliter aliquid aūt ſcd̓ario. principaliterquidē ip̄e vſus rei neceſſarie. puta vel femine que ē neceſſariā ad ꝯſeruacōem ſpēivel cibi vel potꝰ que ſunt neceſſaria adſeruacōem indiuidui. et ip̄e vſus neceſſariorum hoꝝ habet quanda eſſencialē delectacōem adiuncta. ſcd̓ario aūt cōſiderat̉circa vtūqꝫ vſum aliquid qd̓ facit ad hoc vſus ſit magis delectabilis ſicut pulcrītudo et ornatꝰ femine. et ſapor delectabilis in cibo et etiā odor et ideo prīcipalitertꝑanciā eſt circa delectacōem tactꝰ queper ſe ꝯſequit̉ ip̄m vſum neceſſariaꝝ rerūquaꝝ oīs vſus eſt in tangendo. circā delectacōes aūt vel guſtꝰ vel olefactꝰ vel viſus eſt tꝑancia et intꝑancia ſcd̓ario inqͣtum ſenſibilia hoꝝ ſenſuū ꝯferūt ad delec̓tabilem vſum reꝝ neceſſariaꝝ qui ꝑtietad tactū. qꝛ guſtꝰ ꝓpinquior ē tactuiꝙͣ alij ſenſus ideo tꝑancia magis eſt circaguſtū in ꝙͣ circa alios ſenſus. Ad. j.ergo dd̓. etiā ip̄e vſus ciboꝝ et delectacio eſſencialiter ip̄m ꝯſequēs ad tactū pertinet vt ph̓s dic̄ in ijde aīa. tactus eſtſenſus alimēti. nutrimur enī calido et frigido huinido et ſicco. ſed ad guſtū ꝑtīetdiſcreco ſapoꝝ qui cōferūt ad delectacionem alimenti inqͣtum ſunt ſigna ꝯueniētis nutrimenti. Ad ij. dd̓. delectacōſaporis eſt quaſi ſuꝑueniēs. ſꝫ delectaciotactus per ſe ꝯſequit̉ vſum cibi et potus.Ad iij. dd̓. delicie principaliter quidem cōſiſtūt in ip̄a ſubſtācia alimenti. ſꝫſcd̓ario in exquiſito ſapore et preparacōeciborum.