Druckschrift 
Summa theologiae : P. 2,2
Einzelbild herunterladen
 

mēdaciū aūt ꝑnitōſuꝫ ē qd̓ fit nocum̄timēdaciū aūt officioſum eſt qd̓ fit vtilitatis. īcōueniter diuidit̓ mēdaciū.P. augꝰ ī li. cōtra mēdacium diuiditdacium in octo partes. quoꝝ primū eſt doctrina religōis. ſcd̓m eſt quod nulli ꝓſit etobſit alicii. terciū autem quod ꝓdeſt vniita alteri obſit. quartū quod fit ſolaciendi fallēdiqꝫ libidine. quintū eſt quodfit placēdi cupiditate. ſextum eſt qd̓ nulliobeſt et ꝓdeſt alicui ad cōſeruandam pecuniā. ſeptimū eſt qd̓ nulli obeſt et ꝓdeſtalicnī ad vitādam mortem. octauū qd̓ nulliobeſt et ꝓdeſt alicui ad vitādam immūdiciaꝫ corꝑalem. ergo videt̉ prima diuiſiomedacij ſit inſufficiēs. ph̓s in iiij. eth̓.diuidit mēdacium in iactatiam que verumexcedit in dicendo. et ironiā que deficit avero in minus que duo ſub nullo p̄dictoꝝmemhroꝝ continent̓. ergo videt̉ diuiſiop̄dicta mēdacij ſit inconpetēs. Sed cotra eſt qd̓ ſuꝑ psͣ. ꝑdes omēs qui loquunt̉medacium. dicit glo. ſunt tria generadacioꝝ. quedā em̄ ſunt ſalute et cōmodo alicuius. eſt et aliud genꝰ mēdacij qd̓fit ioco. tertiū vero mēdacij genus eſt qd̓fit ex malignitate. primū aūt hoꝝ triū officioſum ſecundū iocoſum. tertiū p̄nicioſumergo mēdacium in tria p̄dicta diuidit̉.Rnº dd̓ mēdacium tripliciter poteſt diuidi. vno ſcd̓m ip̄am medacij rationē.que eſt ꝓpria ſe medacij diuiſio. et ſꝫmmēdacium in duo diuidit̉ ſcꝫ in medaciumquod traſcendit veritatem in maius quodꝑtinet ad iactātiam. et in mēdacium qd̓ deficit a veritate in minus qd̓ ꝑtinet ad ironiam. vt patet ph̓m in iiij. eth̓. hec autēdiuiſio ſe eſt ipſius mēdacij. qꝛ mēdacium inquatum hmoi opponit̉ veritati vtdictum eſt. veritas aūt equalitas quedā ēcui per ſe opponit̉ maius et minus. Alio poteſt diuidi mēdacium inquatum habet ratione culpe ſꝫm ea que aggrauāt veldiminuūt culpam mēdacij ex ꝑte finis intēti aggrauat aūt culpā mendacij ſi aliquismēdacium intēdat alteriꝰ nocuniētum qd̓vocat̉ mēdacium ꝑnicioſum. diminuit̉ aūtculpa mendacij ſi ordinēt̉ ad aliqd̓ bonumvel delectabile. et ſic mendaciū eſt iocoſuꝫvel vtile et ſic eſt mēdacium officioſumintendit̉ iuuamētum alterius vel remotionocumiēti. et ſꝫm illa diuidit̉ mēdacium intria p̄dicta. Tertio diuidit̉ mēdaciū vniuerſalius ſꝫmordine ad finem ſiue ex addat̉ vel diminuat̉ ad culpā mēdacij ſine.et ſꝫm diuiſio eſt octo membroꝝ que dicta eſt. in qua quidē trīa prima mēbra continent̉ ſub medacio ꝑnicōſo. quod quidemfit vel cōtra deū. et ad hoc ꝑtinet primummēdacium qd̓ eſt in doctiuā religōis. veleſt cōtra homine ſine ſola intētione nocedialicui. et ſic eſt cōtra mēdacium ſꝫm qd̓ ſcꝫnulli ꝓdeſt et obeſt alicui. ſiue etiā intendat̉ in nocunito vnius vtilitas alterius. ethoc eſt tertiū medacium vni ꝓdeſt et alteri obeſt. inter que tria primū eſt grauiſſimum. quia ſemꝑ peccata cōtra deū ſut grauiora vt ſupra dictū eſt. ſcd̓m aūt eſt grauius tertio quod diminuit̉ ex intentōe vtilitatis alterius. poſt hec ant tria que ſuꝑaddunt ad grauitatem culpe mēdacij ponit̉quartū qd̓ habet ꝓpriam quātītatē ſine additione vel diminutōe. et hoc eſt medaciūqd̓ fit ex ſola mētiendi libidine quod ꝓcedit ex habitu. vn̄ et ph̓us dicit in iiij. eth̓. mēdax eo talis eſt ſꝫm habitū ip̄odacio gaudet. quatuor vero ſubſequentesmodi diminuūt de culpa mēdacij na quintum eſt mēdacium iocōſum quod fit placēdi cupiditate. alia vero tria continent̉ ſubmēdacio officioſo in quo intendit̉ qd̓ eſt alteri vtile. vel quatum ad res exteriores. etſic eſt ſextū medacium qd̓ ꝓdeſt alicui adpecunia cōſeruandam. vel eſt vtile corporiet hoc eſt ſeptimū mēdacium quo impedit̉mors hominis. vel etiā vtile ad honeſtatēvirtutis. et hoc eſt octauū mēdacium quoimpedit̉ illicita pollutio corꝑalis patꝫ aūt quāto bonū intetuꝫ eſt melius tāto magis minuit̉ culpa mendacij. et ideo ſi quisdiligēter cōſideret ſꝫm ordinē p̄dicte enuinerationis eſt ordo grauitatis culpe in iſtis mēdacijs. nam bonū et vtile preferturdelectabili. et vitā corꝑalis prefert̉ pecunie honeſtas etiā ipſi corꝑali vite. Ethoc patet reſpōſio ad obiecta.D iij. ſic proceditur. videtur nonomne medacium ſit peccatū. manifeſtum eſt em̄ euāgeliſte ſcribēdoeuāgelium peccauerunt. vident̓ t̓n̄ aliquid falſum dixiſſe. qꝛ verba chriſti et etiāalioꝝ frequēter aliter vnus et aliter retulitalius. vnde videt̉ alter eoꝝ dixerit fl̓m ergo omne mēdaciū eſt peccatū. P.nullꝰ remunerat̉ a deo peccato. ſed obſtitrices egipti remunerate ſunt a deopter mēdacium. d̓r em̄ exodi i. edificauit illis deus domos. ergo mēdaciū eſtpeccatū. P. geſta ſanctoꝝ narrant̉ in ſacra ſcriptura ad informatōeꝫ vite hūane. ſꝫde quibuſdā ſanctiſſimis viris legit̉ ſuntmētiti. ſic̄ legit̉ gen xij. xx. abrahā dixit de vxore ſua ſoror ſua eſſet. et iacobetiā mētitꝰ ē dicēs ſe eſau tn̄ benedictioneadeptꝰ eſt. vt habet̉ gen. xxvij. iudith. etiācōmendat̉ tn̄ holoferni mētita eſt.omē mēdaciū eſt peccatū.. minꝰ malūē eligēdū vt vitet̉ maiꝰ malū. ſic̄ medicus