Print 
Summa theologiae : P. 2,2
Place and Date of Creation
Turn right 90°Turn left 90°
  
  
  
  
  
 
 

Alioº inqͣtū iuſtitia eqͣlitatē ꝙͣdā ī rebꝰſiſtit et etiā fac̄ virtꝰ ueritatis. ad equatenī ſigna rebꝰ exiſtētibꝰ circa ipſū. deficitaūt a ꝓpͥa rōne iuſtitie qͣtū ad rōꝫ debiti.enim hec virtus attendit debitū legale qd̓attendit iuſtitia. ſed pociꝰ debitū morale. īꝙͣtum ſcꝫ ex honeſtate vnus homo alteribet veritatis manifeſtacionē. vnde veritaseſt pars iuſtitie inꝙͣtum annectit̉ ei ſic̄ virtus ſecundaria principali. Ad. j. ergo dd̓ quia homo eſt animal ſociale nat̉aliter.vnus homo d̓bet alteri id ſine que ſocietashūmana ſeruari poſſet. autē poſſenthomines adīuicem ꝯuiuere niſi ſibi inuicemcrederēt tanqͣ ſibi inuicē veritat ē manifeſtātibus. et ideo virtꝰ veritatis aliquoattendit rōem debiti. Ad ij. dd̓. veritas ſcd̓m eſt cogrita ꝑtinet ad ītellectūſed homo ꝓpriam volūtatē quā v tit̉ exhabitibus et mēbris ꝓfert exteriora ſi gn̓aad ueritatē manifeſtanda et ſcd̓m hoc manifeſtacō veritatis eſt actus volūtatis.Ad iij. dd̓. verit aſde qua nūc loquimuidiffert a veritate vite ut dicti eſt. veritasaūt iuſtitīe d̓r dupliciter. Vno ſcd̓mip̄a iuſtitia ē rectitudo quedā regulata ſecūdū regl̓am diuine legis. et ſcd̓m hoc differt veritas iuſtitie a veritate vite. qꝛ ueritas uite eſt ſcd̓m ꝙͣ aliqͥſ recte viuit ī ſeip̄ov̓itas aūt iuſtitie ē ſcd̓ꝫ aliqͥs rectitudīeꝫlegis ī iudicijs ſunt ad alteꝝ ſeruat et ſecundū hoc ueritas iuſtitie ꝑtinet ad ueritate de qua nūc loquimur ſic nec veritasvite. Alio ītelligi pōt veritas iuſtitie ſecūdū aliquis ex iuſtitia veritatē manifeſtat. puta aliquis ī iudicō veritatē ꝯfitetur. aūt ueꝝ teſtimoniū dic̄. et hec veritaseſt quidam ꝑticularis actus iuſtitie etpertinet directe ad hanc veritatem de quanunc loquimur qꝛ ſcꝫ ī hac manifeſtacioneveritatis principaliter intendit ius ſuūalteri reddere. vnde ph̓s in iiij. eth̓. hacuirtute determinans dicit de iudicō incōfeſſionibus diuinis neqꝫ quicunqꝫ ad iuſtitiā ꝯtendūt. veritas aūt doctrine cōſiſtitin quadam manifeſtacōe v̓boꝝ de quibuseſt ſcientia. unde nec iſta veritas directeꝑtinet ad hāc virtutē ſed ſolū veritas quaaliquis ex uita et ſermōe talē ſe demōſtratqualis eſt et alia circa ipſum ſunt necmaiora nec minora. verūtamē. quia moraliainqͣꝫtum ſunt a nobis ꝯgnita circa nos ſuntet ad nos ꝑtinent. ſecundū hoc veritas doctrine poteſt ad hanc virtutē ꝑtinere. etcunqꝫ alia veritas qua quis manifeſtat v̓bouel facto qd̓ cognoſcit.d. iiij. ſic ꝓcedit̉. videt̉ virtus veritatis non inclinet in minꝰ. ſic̄ enīaliquis dicendo maius incurrit falſitatē ita et dicēdo minus. non enī maiuseſt falſum quatuor eſſe quīqꝫ quātuor eſſe tria. ſed omne falſum eſt ſecūdū ſe malūet fugiēdum. ut ph̓s dicit in iiij. eth̓. ergo.veritatis virtus pluſ declinat in minusqua in maius.. una uirtus magis declinat ad unū extremum quā ad aliud. contingit ex hoc v̓tutis medium eſt ꝓpinquius vni extremo alteri. ſicut fortitudoeſt ꝓpinquior audacie timiditati. ſed ueritatis mediū non eſt ꝓpinquius vni extremo qua alteri. quia ueritas ſit equalitasquedā in medio punctuali cōſiſtit. ergo veritas magis declinat ī minus. P. ī minus videt̉ a ueritate recedere qui veritatēnegat veritati aliquid ſubtrahens. in maiꝰaūt qui ueritati aliquid ſuꝑaddit. ſed magiſ repugnat veritati qui veritatē negat ꝙͣqui ſuꝑaddit. quia veritas cōpatit̉ ſecumnegacōem veritatis. cōpatit̉ aūt ſecum ſuꝑaddicōem. ergo uidet̉ veritas magis debeat declinari in maius ꝙͣ in minus. Sꝫcōtra eſt ph̓s dic̄ in iiij eth̓. homo ſecūdū hāc virtutē magis a uero declinat inminus. Rn̄º dd̓. declinare ī minꝰ a ueritate cōtingit dupliciter. Vno affirmado puta cum aliquis non manifeſtat totūbonum qd̓ in ipſo eſt. puta ſcientiā uel ſanctitatem uel aliquid huiuſmodi qd̓ ſit ſinep̄iudicio veritatis. quia ī maiori eſt etiā minus. et ſcd̓m hoc hec virtus declinat ī minus. hoc enī ph̓s dicit ibidē. videt̉ eſſe prudentius ꝓpter honoroſas ſuꝑhabundatias homines enī qui maiora de ſeip̄is dicūtquā ſicut ſunt alijs honoroſi quaſi excellere alios volentes. homines aūt qui minorāde ſeip̄is dicunt gracioſi ſunt quaſi alijsdeſcentes quadam moderacionē. vndeapl̓s dicit ij. ad cor. xij. ſi uoluero gloriarinon ero inſipiens. veritatem enī dica. par autem ne quis me exiſtimet ſupra id qd̓videt in me aūt audit aliquid ex me. Alio poteſt aliquis declinare ī minus negando ſcꝫ ut neget ſibi ineſſe qd̓ ineſt. et ſicpertinet ad hanc virtutem declinare ī minus. quia per hoc incurret falſum et tamēhoc ipſum eſſet minus repugnans virtutiquidem ſecundum propria racionem veritatis ſed ſecundū rationem prudentie quāoportet ſaluari in omnibus virtut bus. magis enim repugnat prudentie. quia periculoſius eſt et inhoneſtiꝰ alijs quod aliquisexiſtimet uel iactet ſe habere quod non habet. qua quod non exiſtimet uel dicat ſehabere quod habet. et per hoc patet reſpōſio ad obiecta.