Scd̓o vtꝝ duoꝝ vel triū teſtimoniū ſuffiʳciat. Terco vtꝝ alicuiꝰ teſtimonium repellat̉ abſqꝫ eius culpa. Quarto vtꝝ ꝑhibere falſū teſtimoniū ſit pctm̄ mortale.D. j. ſic ꝓcedit̉. vt̓ ꝙ homo non teneat̉ ad teſtimoniū ferendū. dicitenī augꝰ. in q̄ſtionibꝰ gen̄. ꝙ abraam dicens de vxore ſua ſoror mea eſt veritatem celari voluit nō mendaciū dici. ſedveritatē celando aliquis a teſtimonio abſtinet. gͦ nō tenet̉ aliquis ad teſtificādūB. nullus tenet̉ fraudulenter agere. ꝓuer. xj. dt̉ qui ambulat fraudulēter reuelat archana qui autē fidelis eſt celat amici ꝯmiſſum. gͦ nō tenet̉ homo ſemꝑ ad teſtificandū p̄ſertim ſuꝑ hijs que ſunt ſibi īſecret̉o ab amico ꝯmiſſa Pͣ. ad ea q̄ ſūtde neceſſitate ſalutis maxime tenent̉ clerici ⁊ ſacerdotes. ſꝫ clericis ⁊ ſacerdotibꝰꝓhibet̉ ferre teſtimoniū in ſanguīs cauſagͦ teſtificari nō eſt de neceſſitate ſalutisSed ꝯtra eſt ꝙ augꝰ. dic̄ qui veritatēoccultat et qͥ ꝓdit mendaciū vterqꝫ reꝰ ēille quia ꝓdeſſe nō vult. ille qꝛ nocere deſiderat Rn̄º dd̓. ꝙ in teſtimonio ferendo diſtinguendū eſt. qꝛ aliqn̄ requirit̉ teſtimoniū alicuiꝰ. aliqn̄ nō requirt̉. ſi requirit̉ teſtimoniū alicuiꝰ ſubditi autoritati ſuperioris cui in eis que ad iuſtitiā ꝑtinentobedire tenet̉ nō eſt dubiū quin teneat̉ teſtimoniū ferre in his in quibꝰ ẜm ordineꝫiuris teſtimoniū ab eo exigit̉. puta in manifeſtis ⁊ in his de quibꝰ infamia p̄ceſſitſi autē exigat̉ ab eo teſtimoniū in alijs puta de occultis ⁊ de quibꝰ infamia nō p̄ceſſit nō tenet̉ ad teſtificandū. ſi vero reqͥrat̉ eius teſtimouiū nō autoritate ſuperioris cui obedire tenet̉. tunc diſtinguendūeſt qꝛ ſi teſtimoniū requirat̉ ad liberādūhoīem vel ab iniuſta morte ſeu pena qͣcuqꝫ. vel a falſa infamia. vl̓ etiam ab iniquodamno tūc tenet̉ homo ad teſtificandū ⁊ſi eius teſtimoniū nō requirat̉ tenet̉ facere. qd̓ in ſe eſt vt veritatē denūciet alicui qͥad hoc poſſit ꝓdeſſe. dt enī in psͣº. eripite pauperē ⁊ egenum de manū pctōris libertate. ⁊ ꝓuer. xxiiij. erue eos qui ducūt̉ad mortem. ⁊ ro. i. di digni ſunt morte n̄ſolum qui faciūt ſꝫ qui ꝯſencūt faciētibus.vbi dic̄ glo. ꝯſentire eſt tacere cum poſſisredarguere. ſuꝑ hijs vero que ꝑtinent adꝯdemnacōēm alicuiꝰ nō tenet̉ aliquis ferre teſtimonioniū niſi cū a ſuperiori ꝯpellitur ẜm ordine iuris. qꝛ ſi circa hͦ veritasoccultet̉ nulli ex hoc ſpeciale damnū naſcit̉ vel ſi immineat ꝑiculū accuſatori nō ēcurandū. qꝛ ip̄e ſe in hoc ꝑiculum ſponteingeſſit. alia autē racō eſt de reo cui ꝑicūum imminet eo nolente Ad. j. 8ꝰ dd̓ ꝙaugꝰ. loquỉ de occultacōe veritatis ī caſuillo qͣndo aliquis nō ꝯpellit̓ ſuꝑioris autoritate veritate ꝓpalare. ⁊ qn̄ ꝯccultacō veritatitais damnoſa eſt nulli ſpecialiter.Ad. ij. dd̓. ꝙ de illis que homī ſūt ꝯmiſſain ſecreto ꝑ ꝯfeſſionem nullo mō debet teſtimoniū ferre. qꝛ hmōi nō ſcit vt homo ſꝫtanq̄m dei miniſter. ⁊ maius eſt vniculumſacramenti quolibꝫ homī p̄cepto. circa eavero que aliter homī ſub ſecreto ꝯmittūt̉diſtinguēdū eſt. qn̄ enī ſunt alia que ſtatim cū ad noticiā homīs venerint homo eamanifeſtare tenet̉. puta ſi ꝑtineret ad corruptionem multitudīs ſpūalem. vl̓ corporalem vl̓ in graue damnū alicuiꝰ ꝑſone.vl̓ ſi quid aliud eſt hmōi qd̓ quis ꝓpalaretenet̉. vl̓ teſtificando. vl̓ denunciando. etꝯtra hoc debitū obligari non p̄t ꝑ ſecretiꝯmiſſum. qꝛ in hoc frageret fidem quā alteri debet. qn̄qꝫ vero ſunt talia que q̓s ꝓdere nō tenet̉. vn̄ p̄t obligari ex hͦ ꝙ ſibiſub ſecreto ꝯmittit̉. et tunc nulloº tenet̉ea ꝓdere. etiam ex p̄cepto ſuꝑioris. quiaſeruare fidē eſt de iure naturali. nihil aūtp̄t p̄cipi homī ꝯtra id quod eſt de iure naturali Ad. iij. dd̓ ꝙ oꝑari ⁊ cooꝑari adoccaſionem homīs nō ꝯpetit miniſtris altaris vt sͣ dictū eſt. ⁊ ideo ẜm iuris ordīeꝫcompelli nō poſſunt ad ferendum teſtimoniū in cauſa ſanguinis.D. ij. ſic ꝓcedit̉. vt̓ ꝙ nō ſufficiatduoꝝ vel triū teſtimoniū. iudiciūenī certitudinē requirit. ſed nō habet̉ certitudo veritatis ꝑ dictū duoꝝ teſtiū. legit̉ enī. iij. re. xxj. ꝙ naboch. ad dictū duoꝝ teſtium falſo ꝯdemnatꝰ eſt. gduoꝝ vl̓ triū teſtimoniū nō ſufficit 15.teſtimoniū ad hoc ꝙ ſit credibile debeteſſe ꝯcors. ſꝫ plurimūqꝫ duoꝝ vl̓ trium teſtimoniū in aliquo diſcordat. gͦ nō eſt efficax ad veritatem in iudicō ꝓbandam.Hͣ. ij. q. v. dt̉ preſul nō damnet̉ niſi ſeptuaginta duobꝰ teſtibus preſbiter autemcardinalis niſi. xliiij. teſtibus nō damnat̉dyaconus cardinalis vrbis romē. niſi inxxviiij. teſtibus nō damnabit̉. ſubdyaconꝰacolitus. exorciſta. lector oſtiarius niſi inſeptē teſtibus nō ꝯdemnabit̉. ſꝫ maius eſtꝑiculoſum pctm̄ eius qui in maiori dignitate ꝯſtitutꝰ eſt ⁊ ita minus ē tollerandūgº nec in alioꝝ ꝯdemnacōne ſufficit duorū vel triū teſtimoniū. Sed ꝯtra eſt qd̓dt̉ deutº. xvij. in ore du̓oꝝ vel triū teſtiūꝑhibit qui interficiet̉. ⁊ infra. xix. in oreduoꝝ vl̓ triū teſtiū ſtabit omne verbū.Rn̄º dd̓. ꝙ ẜm ph̓m in. j. eth̓. certitudo n̄eſt ſimiliter querenda in omī materia. inactibus enī humanis ſuꝑ quibꝰ ꝯſtituūt̉iudicia exigunt̉ teſtimonia nō pōt haberi