Druckschrift 
Summa theologiae : P. 2,2
Einzelbild herunterladen
 

. iuſtitia hūana ꝯformat̉ iuſtitie diuineſed ẜm diuinam iuſtitiā pctōres ad penitentiā reſeruatur. ẜm illud ezech̓. xviij.lo mortem pctōris ſed vt ꝯuertat̉ viuat videt̉ omnmo eſſe iniu̓ſtū peccatoreſoccidant̉.. illud qd̓ eſt ẜm ſe malumnullo bono fini fieri licet. vt patꝫ peraugͥ. in liº ꝯtra mendaciū. ph̓m in. ij.eth̓. ſed occidere hominē ẜm ſe malum ē.qꝛ ad omās homīes tenemur caritate habere. amicos aūt volumꝰ viuere et eſſe. vtdỉ in. ix. eth̓. nullo licet hoīem pctōrem interficere Sed ꝯtra eſt qd̓ dỉ exo.xxij. maleficos pacieris viuere. in psͣin matutino interficiebam omēs pctōreſterre. Rn̄º dd̓. ſicut dictū eſt licitumeſt occidere animalia bruta inquatum ordinantur naturaliter ad hoīm vſum. ſicutimꝑfectū ordinat̉ ad ꝑfectū. omnis autēꝑs ordinat̉ ad totum vt imꝑfectū ad ꝑfectum. et ideo omīs ꝑs naturaliter eſt propter totū. ꝓpter hoc videmus ſi ſaluti tocius corꝑis humani expediat preciſioalicuiꝰ membri. puta eſt putridum velcorruptiuū aliorum mēbroꝝ laudabiliteret ſalubriter abſcindit̉. quelibꝫ aūt ꝑſonaſingularis ꝯꝑatur ad totam ꝯmunitatemſicut ꝑs ad totū. et ideo ſi aliquis ſitꝑiculoſus ꝯmunitati. et corruptiuus ip̄iꝰꝓpter aliquod pctm̄ laudabiliter et ſalubriter occidit̉ vt bonū ꝯmune ꝯſeruetur.modicū emī fermentū tota maſſam corrupit. vt dỉ. j. ad coꝝ. v. Ad. j. dd̓.dn̄s abſtinendū mandauit ab eradiconezizanioꝝ vt tritico ꝑceret̉. id̓ eſt bonis qd̓qͥdem fit qn̄ non poſſunt occidi mali quinſimul occidantur et boni vel quia latenter inter bonos. vel qꝛ habent multosſequaces. ita ſine bonoꝝ ꝑiculo interfici poſſunt. vt augꝰ. dic̄ ꝯtra ꝑmenianūvn̄ dn̄s dicit. decet eſſe magis ſinendummalos viuere et vlcioni reſeruandum vſqꝫad extremū iudiciū qͣm boni ſimul occidant̉. qn̄ vero ex occiſione maloꝝ iminet ꝑiculum bonis. ſed magis tutela et ſalus. tunc licite poſſunt mali occidi. Adij. dd̓. deus ẜm ordine ſue ſapīētie qn̄qꝫſtatim pctōres occidit ad liberacōem bonoꝝ. qn̄qꝫ aūt̓ eis penitētie tēpus ꝯceditẜm ip̄e nouit ſuis electis expedire.etiam humana iuſtitia imitatur ꝓpoſſe. illos enī qui ſūt ꝑincioſi ī alios occidit. eosvero qui peccat alijs grauiter nocentes ad penitentia reſeruat. Ad. iij. dd̓. homo peccando ab ordine raconis recedit. et ideo decidit a dignitate humana.ꝓut ſcꝫ homo eſt naturaliter liber ꝓpterſe ip̄m exiſtens. et incidit quodamo in ſeruitutem beſtiaꝝ. vt ſcꝫ de ip̄o ordinet̉ ẜm eſt vtile alijs ẜm illd̓ psͣ. homo in honorē eſſet intellexit comꝑatus eſt iumetis inſipientibus et ſimilis factus eſt illiset ꝓuer. xj. dỉ qui ſtultus eſt ſeruiet ſapienti. et ideo ꝙͣuis in ſua dignitate manetem occidere ſit ẜm ſe malū. tn̄ hominempeccatorem occidere pōt eſſe bonū ſic̄ occidere beſtiam. peior enī eſt malus homoqm̄ beſtia et plus nocet. vt ph̓us dicit inj. politice et in. vij. eth̓.D. iij. ſic ꝓcedit̉. vt̓ occidere hominem pctōrem liceat priuate ꝑſone. in lege enī diuina nihil illicitūmandat̉. ſꝫ exo. xxxij. p̄cepit moyſes. occidat vnuſquiſqꝫ ꝓximū ſuū fratre in amicum ſuū pctō vituli ꝯflatilis. etiampriuatis ꝑſonis licet occidere pctōrem. homo ꝓpter pctm̄ cōꝑat̉ beſtijs vt dictū eſt. ſꝫ occidere beſtiam ſilueſtrē maxime nocentē cuilibet priuate ꝑſone licꝫ.pari racōne occidere hominem pctōremPo. laudabile eſt etiam ſi ſit priuataꝑſona oꝑet̉ quod ē vtile bono ꝯmui. ſꝫ occiſio maleficoꝝ ē vtilis bono ꝯūi. vtdictūē. laudabile eſt. ſi etiam priuate ꝑſonemalefactores occidant. Sed ꝯtra ē qd̓augꝰ. dicit in. j. de ci. d̓i. qui ſine aliqͣ publicā admīſtrecone maleficū interfeceritvelud homicida iudicabit̉ tanto ampliꝰqͣnto ſibi poteſtatem a deo ꝯceſſam vſurpare timuit Rn̄º dd̓. ſic̄ dictum eſtoccidere malefactorē licitū eſt inqͣntū ordinat̉ ad ſalutē tocius ꝯmunitatis. ideoad illum ſolū ꝑtinet cui ꝯmittit̉ cura cominuitatis ꝯſeruande. ſicut ad medicū ꝑtinet p̄cidere membrū putridū qn̄ ei ꝯmiſſafuerit cura ſalutis tocius corꝑis. cura au ꝯmunis boni ꝯmiſſa eſt principibꝰ hn̄tibus publicam autoritatem. id eo eis ſolum licet malefactores occidere non autēpriuatis ꝑſonis. Ad. j. dd̓. ille aliquid facit cuiꝰ autoritate fit vt patet perdyo. xij. caº. ce. ierar. et ideo vt augꝰ. dic̄ ī. de ciui. d̓i. ip̄e occidit qui miſteriumdat iubenti. ſic adminiculū gladijs vtētiita illi qui occiderūt ꝓximos et amicos exmandato dn̄i hoc feciſſe ip̄i vident̉. ſꝫpocius ille cuiꝰ autoritate fecerunt ſicutet miles interficit hoſtem autoritate principis et miniſter latronē autoritate iudiciſAd. ij. dd̓. beſtia naturaliter eſt diſtincta ab homine. vn̄ ſuꝑ hoc requirt̉aliquod iudicium an ſit occidenda ſi ſit ſilueſtris. ſi vero ſit domeſticā requireret̉ iudiciū ꝓpter ipām ſed ꝓpter damnū dn̄iſed homo pctōr eſt naturaliter diſtinctus ab homībus iuſtis. et ideo indigꝫ iudicio publico vt diſcernat̉ an ſit occidendus ꝓpter ſalutem ꝯmunē Ad. iij. dd̓.