Druckschrift 
Summa theologiae : P. 2,2
Einzelbild herunterladen
 

Q 6 4facere poſſunt. ꝑſonarū autē acceptio inequalitatem quandā habet inqͣntum attriEuit̉ alicui ꝑſone p̄ter ꝓporcōeꝫ ſuā in quaꝯſiſtit equalitas iuſtitie. et ideo manifeſtum eſt ꝑſonarū accepcōem iudiciūcorrumpit̉. Ad. j. dd̓. iudiciū dupliciter p̄t ꝯſiderari. vno qͣntū ad ipſam rem iudicatā. et ſic iudiciū ſe habꝫmuniter ad ꝯmutatiua et ad diſtributiuaiuſtitiam. pōt enim iudicio diffiniri qualiter aliqd̓ ꝯmune ſit diſtribuendū in multos et qͣliter vnꝰ alteri reſtituat quod abeo accepit. alio pōt ꝯſiderari quatumad ip̄am formā iudicij. ꝓut ſcꝫ iudex etiāin ip̄a ꝯmutatiua iuſtitiā ab vno accipit etalteri dat. et hoc ꝑtinet ad diſtributiuaiuſtitiam. et ẜm hoc in quolibet iudico locum habere p̄t ꝑſonaꝝ acceptio Ad. ij.dd̓. punit̉ aliquis grauius ꝓpter iniuriam in maiorē ꝑſonam ꝯmiſſam ēſonaꝝ acceptio. qꝛ ip̄a diuerſitas ꝑſone facit qͣntum ad hoc diuerſitatem rei vt s dictū eſt Ad. iij. dd̓. homo in iudico debet pauꝑi ſubuenire qͣntū fieri p̄t. tn̄ ſineleſione iuſtitie alioqui habet locū illd̓ qd̓dicit̉ exodi. xxiij. pauperiſqꝫ quoqꝫ miſereberis in iudicio.Einde ꝯſiderandum eſt de vicijs oppoſitis ꝯmutatiue iuſtitie. Primo ꝯſiderandū ē depctīs que ꝯmittūtur circa inuoluntarias ꝯmutacōes Secūdo de pctīs que ꝯmittunt̉ circa ꝯmutacōes volūtarias. ꝯmittūtur autē pcta ẜminuoluntarias ꝯmutacōes hoc aliqd̓nocumentū ꝓximo infert̉ ꝯtra eius voluntatem. qd̓ qͥdē pōt fieri dupliciter ſcꝫ fcōet verbo. facto qͥdem ꝓximus ledit̓ vl̓in ꝑſona ꝓpria vel in ꝑſona ꝯiuncta. vl̓ inpprijs rebus. de his ordinē ꝯſideradum eſt. Et Primo de homīcidioꝑ qd̓maxime nocet̉ ꝓximo Et circa hoc q̄rūt̉viij. Primo vtꝝ occidere aīalia bruta vl̓etiam plantas ſit pctm̄. Scd̓o vtrū occidere pctōrem ſit licitū Terco vtꝝ hoc liciat priuate ꝑſone vl̓ ſolū publice Quarto vtrū hoc liceat clerico Quinto vtrū liceat alicui occidere ſeipſum Sexto vtrūliceat occidere hominē iuſtum Septimovtrū liceat alicui occidere hominē ſe ip̄mdefendendo Octauo vtrū homīcidiumcaſuale ſit pctm̄ mortale.D. .i. ſic ꝓcedit̉. vl̓ occidere quecūqꝫ viuētia ſit illicitū. dic̄ enī apl̓sxiij. ad ro. qui ordinaconi dei reſiſtit ip̄e ſibi damnacōem acquirit. ſed ordinacōem diuine ꝓuidentie omīa viuētīāꝯſeruant̉ ẜm illud psͣ. qui ꝓducit in montibus fenū et dat iumētis eſca ip̄oꝝ. ergomortificare q̄cūqꝫ viuentia vt̓ eſſe illicitū.. homicidiū eſt pctm̄ ex eo homopriuat̉ vira. ſꝫ vita ꝯminis eſt omībꝰ aīalibus plantis. eadem rōe videt̉ peccatū occidere bruta animalia et plaritas.P. in lege diuina determinat̉ ſpēaliſpena niſi pctō. ſed occidenti bouem vl̓oue alterius ſtatuit pena determinata inlege diuina. vt patet. exo. xxij. ergo occiſiobrutoꝝ animaliū eſt pctm̄ Sed ꝯtra eſtqd̓ augꝰ. dicit in. j. de ci. dei. audimus occides accipimꝰ hoc dictū eſſe defructetēcis. quia nullꝰ eis eſt ſenſus necde irracōnabilibus aīalibꝰ quia nulla nobis racōne ſociant̉. reſtat vt ītelligamꝰde homīe quod dictum eſt occides.Rnº dd̓. nullus peccat ex hoc vtiturre aliquā ad hoc ad qd̓ eſt. in reꝝ autemordine imꝑfectiora ſunt ꝓpter ꝑfectioraſicut etiā in generaconis viā natura ab imꝑfectis ad ꝑfecta ꝓcedit. et inde ē ſic̄in generacōne homīs prius eſt viuum deinde aīal. vltimo autē homo. ita etiam vtea que tm̄ viuūt vt plante ſunt ꝯmuniterꝓpter omnia animalia aīalia ſunt ꝓpterhomine. et ideo ſi homo vtat̉ plantis advtilitatem aīalium aīalibus ad vtilitatēhomīs eſt illicitū vt etiā ph̓m pateti. pollitice. inter alios aūt vſus maxime neceſſarius eſſe videt̉ vt aīalia plantis vtat̉in cibū et homīes animalibꝰ qd̓ ſine mortificatōne eoꝝ fieri pōt. et ideo licitūeſt et platas mortificare in vſum aīalium animalia in vſum hominū ex ip̄a ordinācone diuina dt̉ enī gen̄. j. ecce dedi vobisomnē herbam et vniuerſa ligna vt ſint vobis in eſcam et cūctis animatibus. et gen̄.ix. di omē quod mouet̉ et viuit erit vobisincibū Ad. j. dd̓ ex ord inacōne diuinā ꝯſeruat̉ vitā animaliū et plantaꝝꝓpter ſeip̄am ſꝫ ꝓpter homine. vn̄ vt augͥ.dicit.. de ci. dei. iuſtiſſima ordinacōe creatoris vitā et mors eoꝝ noſtris vſibus ſubdit̉ Ad. ij. dd̓. animalia bruta plante habent vitam racōnalē qͣm a ſeipſis agant̉ ſꝫ ſemꝑ agūtur quaſi ab alio naturali quodā impulſu. et hoc eſt ſignūſunt naturaliter ſernata et alioꝝ vſibꝰ acomodata Ad iij. dd̓. ille qui occidit bouem alteriꝰ peccat qͥdem quia occiditbouem. ſed qꝛ damnificat homine iure ſuovnde ꝯtinet̉ ſub pctō homidicij. ſed ſubpctō furti vel rapine.D. ij. ſic ꝓcedit̉. vl̓ ſit licitūoccidere homīes pctōres. dn̄s enīmath. xij. in ꝑabola ꝓhibuit extirpare zīzaniam qui ſunt filij neꝙͣ vt ibidemdt̉. ſed omne quod eſt ꝓhibitū a deo eſtpctm̄. occidere pctōrem eſt peccatū.