Druckschrift 
Summa theologiae : P. 2,2
Einzelbild herunterladen
 

qꝛ res materialiter eadē ē. tn̄ eſt eadēẜm formalem rōem quam reſpicit iuſtitiāqd̓ eſt eſſe ſuū alicuiꝰ. vn̄ nec ꝓprie reſtituco di Ad. ij. dd̓ nomen reſtitucōisinqͣꝫtū importat iteracōem qͣndā ſupponitrei idemptitatē. et ideo ẜm primā impoſicōnem nomīs reſtituco videt locū haberep̄cipue in rebus exterioribꝰ que manēteseadem ẜm ſubſtāciam ẜm ius diuinūab vno poſſunt ad alium deuenire. ſedſicut ab huiꝰ mōī rebus nomen commutaconis tranſlatum eſt ad actiones vel paſſiones ꝑtinent ad reuerentiā vl̓ iniuriāalicuiꝰ ꝑſone ſeu nocuniētū vl̓ ꝓfectumita etiam nomen reſtituconis ad hoc diriuat̉ que licet realiter maneant. tn̄ manent in effectu vl̓ corporali puta cum exꝑcuſſione ledit̉ corpus. vel eſt ī opinione hoīm. ſicut aliquis verbo imꝓbrioſoledit̉ remanet homo infamatus vl̓ etiamminoratus in ſuo honorē Ad. iii. dd̓.recompenſacō quā facit diſtribuēs ei cuidedit minꝰ qͣm debuit fit ẜm ꝯꝑacōeꝫ reiad rem vt ſi qͣnto minus habuit debuittanto plus ei det̉ et ideo iam ꝑtinet adiuſtitiam ꝯmutatiuam.D. ij. ſic ꝓcedit̉. vt̓ ſit neceſſariū ad ſalutē fiat reſtitucō eiꝰquod ablatū eſt. qd̓ enī eſt impoſſibile eſt de neceſſitate ſalutis. ſꝫ aliqn̄impoſſibile eſt reſtituere id qd̓ eſt ablatum. puta aliquis abſtulit alicui membrū vel vitam. videt̉ eſſe de neceſſitate ſalutis aliqͥs reſtituat qd̓ alteri abſtulit Pꝯ. ꝯmittere aliquod pctm̄ eſtde neceſſitate ſalutis qꝛ ſic homo eſſetplexus. ſed qn̄qꝫ illud quod aufert̓ p̄treſti tui ſine pctō. puta aliquis alicui famam abſtulit verū dicendo. reſtituereablatū eſt de neceſſitate ſalutis. Pꝯͣ.qd̓ factū eſt pōt fieri vt factū fuit.ſed aliquando alicui aufert̉ honor ſueſone ex hoc ip̄o paſſus eſt. ab aliquo nniuſte vituꝑante. p̄t ſibi reſtituiquod ablatū eſt et ita ē de neceſſitateſalutis reſtituere ablatū. ille qui impedit aliquem ab aliquo bono ꝯſequēdovidet̉ ei auferre qꝛ quod modicū deeſt qͣſinihil d̓eſſe videt̉. vt ph̓us dic̄ in. ij. ph̓. ſꝫ aliquis impedit aliquē ne ꝯſequāt̉ prebenda vel aliquid hmōi. videt̉ teneatur ei ad reſtitucōem p̄bende. qꝛ qn̄qꝫpoſſet. reſtituere ablatū eſt de neceſſitate ſalutis Sed ꝯtra eſt qd̓ augꝰ. dic īepl̓a ad maced̓. xiiij. q. v. ſi res aliena propter quā pctm̄ eſt reddi poſſit et reddit̉ penitētiā agit̉ ſed ſimulat̉. ſi autēveraciter agit̉ remittit̉ pctm̄ niſi reſtituat̉ ablatū ſi vt dixi reſtitui p̄t dimittitur pctm̄ niſi reſtituat̉ ablatū. Rn̄º dd̓ reſtituco ſicut dictū ē. eſt actꝰ iuſticieꝯmutatiue que in qͣdam equalitate ꝯſiſtit ideo reſtituere importat reddicōem illius rei que iniuſte ablata eſt. ſic enī iteratam eius exhibicōem equaliter reꝑaturſi v̓o iuſte ablatū ſit ineqͣlitas erit vt ei reſtituat̉. qꝛ iuſtitia in equalitate ꝯſiſtit. ſeruare iuſtitiam ſit de neceſſitate ſalutis ꝯſequens eſt reſtituere id quod iniuſte ablatū eſt alicui ſit de neceſſitate ſalutis Ad. j. dd̓. in quibꝰ p̄t recompenſari equiualēs ſufficit recompēſet̉ quod poſſibile eſt. ſicut patet de honoribus qui ſunt ad deū ad parētes. vtph̓us dicit in. viij. eth̓. ideo qn̄ id quodeſt ablatū eſt reſtituibile aliqͥd eqͣledebet fieri recompēſacio qualis ē poſſibilis. puta aliqͥs alicui abſtulit membrūdebet ei recompēſare vl̓ in pecunia vel inaliquo honore ꝯſiderata ꝯdicone vtriuſqꝫ ꝑſone ẜm arbitriū probi viri. Ad. ij.dd̓. aliquis p̄t alicui famā tripliciter auferre. vno modo verū dicēdo iuſte. puta aliquis crimen alicuiꝰ prodit ordinedebito ſeruato. tūc tenet̉ ad reſtitucōnem fame. alioº falſum dicēdo īiuſte tunc tenet̉ reſtituere famā confitēdo ſefalſum dixiſſe. tercio veꝝ dicēdo ſꝫ iniuſte. puta aliquis prodit crimen alterius ꝯtra ordinē debitum. tunc teneturad reſtitucōnem fame qͣntū p̄t ſine mēdacio tamen. vtpote dicat ſe male dixiſſevel iniuſte diffamauerat vl̓ ſi poſſit famā reſtituere debꝫ ei aliter recompēſare. ſicut in alijs dictū ē. Ad. iij. dd̓. actio ꝯtumeliā inferētis pōt fieri vt fuerit. pōt tn̄ fieri vt eius effectus. ſcꝫdiminucio dignitatis ꝑſone in opinionehoīm reꝑiret̉ exhibiconem reuerētieAd. iiij. dd̓. aliquis p̄t impedire aliquēne habeat p̄bendā multipliciter. vnoiuſte puta ſi intendēs honorē dei vl̓ vtilitatē eccleſie ꝓcuret detur alicui ꝑſonedigniori. tunc nullo tenet̉ ad reſtitucionē vl̓ ad aliquā recompēſacōem faciendam. alioº iniuſte. puta ſi intēdat eiuscumētum quē impedit ꝓpter odium vl̓ vindictā aūt aliquid hꝰ modi. tunc ſi impedit ne p̄benda detur digno ꝯſulēsdetur anteqͣm ſit firmatum ei det̓ tenetur quidē ad aliquā recompēſacōem pēſatis ꝯdicōibus ꝑſonaꝝ negocij ẜm arbitrium ſapiētis. non tn̄ tenet̉ ad equale. qꝛille nondū fuerat adeptus poterat multipliciter impediri. ſi v̓o iam firmatū ſitalicui det̉ p̄benda aliquis ꝓpter indebitam cauſam ꝓcuret reuocet̉. idem ē acſi iam habitam ei auferrat. id eo tenetur