Druckschrift 
Summa theologiae : P. 2,2
Einzelbild herunterladen
 

cōmendat̉ moderacō. effuſio vero culpat̉ita etiam in diſtribucōne ꝯmuniū bonorūeſt moderacō ſeruanda in quo dirigit iuſtitia diſtributiua Ad. ij. dd̓. ſic ꝑs ettotū quodāmō ſunt idem. ita id quod eſttocius quodāmō eſt ꝑtis. ita cum ex bonis ꝯmunibꝰ aliqͥd n ſingulos diſtribuit̉quilibet aliquo recipit qd̓ ſuum eſt.Ad. iij. dd̓. actus diſtribucōis qui eſtꝯmuniū bonoꝝ ꝑtinet ſolū ad p̄ſidentēꝯmūibus bonis. ſed tn̄ iuſtitia diſtributīaeſt et in ſubditis quibꝰ diſtribunt̉ inqͣtūſcꝫ ſunt ꝯtenti iuſta diſtribucone. quauisetiam diſtribucō qn̄qꝫ fiat bonoꝝ ꝯūium quidem ciuitati. ſꝫ vni familie quoꝝ diſtribucō fieri pōt autoritate alicuiꝰ priuate ꝑſone Ad. iiij. dd̓. ꝙͣ motus accipiūtſpem a termino ad quē. ideo ad iuſticiālegalem ꝑtinet ordinare ea que ſunt priuataꝝ ꝑſonarū ī bonum ꝯmue. ſꝫ ordinare econuerſo bonū ꝯmune ad ꝑſonas ꝑticulares diſtribucōem eſt iuſtitie ꝑticūlaris Ad. v. dd̓. iuſtitia diſtributīa etꝯmutatiua ſolum diſtingunt̉ ẜm vnūmulta. ſꝫ ẜm racōem debiti diuerſam. alioenim debet̉ alicui id quod eſt ꝯmunealioº id qd̓ eſt ꝓprium.D. ij. ſic ꝓcedit̉. vl̓ mediū eodēmodo accipiat̉ in iuſtitia diſtributīa ꝯmutatīa. vtraqꝫ enī ſub iuſtitia ꝑticulari ꝯtinet̉ vt dictū eſt. ſed inbus temꝑantie vel fortitudinis ꝑtibus accipit̉ vno medium in iuſtitiā diſtributiua et ꝯmutatiua. forma virtutisralis in medio ꝯſiſtit. ẜm racōeꝫ determinat̉. ergo vniꝰ v̓tutis ſit vna formavidet̉ in vtraqꝫ ſit eodem mediū accipiendū. in iuſtitia diſtributīa accipit̉ mediū attendendo diuerſam dignitatem ꝑſonaꝝ. ſeo dignitas ꝑſonaꝝ attēdietiam in ꝯmutatiua iuſtitta. ſic in punicōibus. plus enī punit̉ qui ꝑcuſſit principeꝙͣ qui ꝑcuſſit priuata ꝑſonam. ergo eodēmodo accipit̉ mediū in vtraqꝫ iuſtitia.Sed ꝯtra eſt qd̓ ph̓s dicit in. v. eth̓. iniuſtitia diſtributiā accipit̉ mediū ẜm geometricam ꝓporcionalitate. in ꝯmutatīā au ẜm ariſmetricam Rn̄º dd̓. ſic̄ dictūeſt in diſtributiua iuſtitia dat̉ aliquid alicui priuate ꝑſone inꝙͣtum id qd̓ eſt tociꝰeſt debitū ꝑti. qd̓ qͥdem tanto manis eſtqͣnto ip̄a ꝑs maiorem ꝓporcionalitatē habet in toto et iſta in diſtributiua iuſtitiatanto plus alicui de bonis ꝯmunibꝰ dat̉qͣnto illa ꝑſona maiorē principalitatē habet in ꝯmunitate. que qͥdem principalitasin ariſtocratica ꝯmunitate attendit̉ ẜmtutē in oligarchica. ẜm diuicias ī demoſratica ẜm libertatem et in alijs ſimiliter. etid eo in iuſtitia diſtributiua accipl̓ ẜmequalitatem mediū rei ad rem. ſꝫ ẜm ꝓporcōem reꝝ ad ꝑſonas. vt ſcꝫ ſicut vna ꝑſona excedit aliam. ita etiam res dat̉ vniꝑſone excedit rem dat̉ alij. ideo dicitph̓us. tale mediū eſt ẜm geomētricamꝓporcōnalitatem in qua attendit̉ equale ẜm qͣntitate. ſꝫ ẜm ꝓporcōem. ſic̄ ſi dicamus ſicut ſe habent ſex ad quātuor itaſe habent tria ad duo quia vtrobiqꝫ ē ſexquaaltera ꝓporco in qua maius habet totu minus et mediā et ꝑtem eius. aute eſt equalis exceſſus ẜm quātitatem. qꝛſex excedūt quatuor in duobꝰ. tria v̓o excedunt duo in vno. ſed in ꝯmutacōibꝰ reddit̉ aliquid alicui ſingulari ꝑſone ꝓpter recius accepta eſt. vt maxime patet in emp̄cone et vendicōe in quibꝰ primo inuenit̉racō ꝯmutacōis ideo oportet adequarerem rei vt qͣnto iſte plꝰ habet ꝙͣ ſuum ſitde eo qd̓ eſt alterius tantudem reſtituatei cuiꝰ eſt. et ſic fit equalitas ẜm ariſmetricam mediētatem attendit̉ ẜm ꝑte qͣntitatis exceſſum. ſic̄ quinqꝫ eſt mediū inter.vj. iiij. in vnitate enī excedit et excedit̉.ſi a principio vterqꝫ habehat. v. et vnꝰeoꝝ habebat. v. et vnus eorū accepit vnūde eo quod eſt alteriꝰ. vnus ſcꝫ accipienshabebit. vj. et alij relinquent̓. iiij. erit giuſtitia ſi vterqꝫ reducat̉ ad mediū vt accipiat vnū ab eo qui habet. vj. et detur eiqui habet iiij. ſic enī vterqꝫ habebit. v. qd̓eſt mediū Ad. j. dd̓. in alijs v̓tutibus moralibꝰ accipit̉ mediū ẜm racōem ẜm rem. ſꝫ in iuſtitia accipit̉ mediū rei.et ideo ẜm diuerſitatem reꝝ diuerſimodemediū accipit̉. Ad. ij. dd̓. generalisforma iuſtitie eſt equalitas in quā ꝯuenitiuſtitia diſtributiua ꝯmutatiua. in vnatn̄ inuenit̉ equalitas ẜm ꝓporconalitatemgeometrica ī alia ẜm ariſmetrica Ad iij.dd̓ in actionibꝰ et paſſionibus cōdicoꝑſone facit ad qͣntitatem rei. maior emī ēiniuria ſi ꝑcutiat̉ prīceps ꝙͣ ſi ꝑcuciat̉ priuata ꝑſona et ita ꝯdico ꝑſone in diſtributiua iuſtitiā attendit̉ ẜm ſe. in ꝯmutatiuaaūt ẜm hoc diuerſificat̉ res.D. iij. ſic ꝓcedt̉. vt̓ materia vtriuſqꝫ iuſtitie ſit diuerſa. diuerſitas emī materie facit diuerſitatemv̓tutis. vt patet in temꝑantia et fortitudine. ſi diſtributiue iuſtitie et ꝯmutatiusſit diuerſa materia. videt̉ ꝯtineant̉ſub vna v̓tute ſcꝫ ſub iuſtitia. P. diſtributio que ꝑtinet ad iuſtitiam diſtributiuam eſt pecunie vel honoris vel alioriquecūqꝫ diſpertiri poſſunt inter eosmunitate ꝯmunicat: vt dỉ in. v. eth̓ quoꝝētiam ē ꝯmutacō inter ꝑſonas ad inuicē.