Druckschrift 
Summa theologiae : P. 2,2
Einzelbild herunterladen
 

& 6 j.fert legis dictū quodāmō interp̄tat̓ applicādo ip̄m ad ꝑticulare negociū. aūt.eiuſdē autoritatis ſit legem interp̄tari etlegem ꝯdere. ſic̄ lex condi pōt niſi publica autoritate ita nec iudiciū ferri p̄t niſipublica autoritatē que qͥdē ſe extendit adeos qui ꝯmunitati ſubdūtur. ideo ſic̄ iniuſtum eſſet vt aliquis ꝯſtringeret aliumad legem ſeruanda que non eſſet publicaautoritate ſanccita. ita etiā iniuſtū eſt ſi aliquis compellat aliquē ferre iudiciū qd̓publica autoritate fert̉ Ad. j. dd̓ ꝓnūciacio veritatis importat ꝯpulſione ad hoc ſuſcipiat̉. ſed libeꝝ eſt vnicuiqꝫ eam reciꝑe vel recipere ꝓut vultſed iudiciū importat qͣndam impulſionēet ideo iniu̓ſtū ē aliquis iudicet̉ ab eoqui publicam autoritatē habet. Adij. dd̓. moyſes videt̉ egipcium occidiſſequaſi ex inſpiracōe diuinā autoritatē adeptus vt videt̉ hoc dt̉ actuū. vij.ꝑcuſſo egipcio extimabat moyſes intellegere fratres ſuos quam dn̄s manū ip̄iꝰ.daret ſalutē iſrael. vel pōt dici moyſesoccidit egipcium defendēdo qui iniuriā paciebat̉ moderamine inculpate tutele. vt ambroꝰ. dic̄ ī. li. de offi. repellit iniuriam a ſocio pōt. tam eſt ī vicio qͣm ille qui facit et inducit exemplummoyſi. vel p̄t dici ſicut dicit augꝰ. in q̄ſtionihus exo. ſicut terra ante vtilia ſeminaherbaꝝ inutilium fertilitate laudatur ſicillud moyſi factū q̓dem vicioſum fuit. ſedmagne fertilitatis ſignū gerebat inꝙͣtumſcꝫ erat ſignū v̓tutis eius quā ppl̓m liberaturꝰ erat. de phinee autē dd̓. eſt ex inſpiracōe diuinna zelo dei ꝯmotus hoc fecit. vel qꝛ licet nōdū eſſet ſūmus ſacerdoserat tn̄ filius ſum i ſacerdotis et adiudiciū ꝑtinebat ſic̄ ad alios iudicesbus hoc erat p̄ceptum Ad. iij. dd̓. poteſtas ſecularis ſubdit̉ ſpūali ſic corpꝰ aīeet ideo eſt vſurpatū iudiciū ſi ſpūalisplatus ſe intromittat de tꝑalibus qͣntum.ad ea in quibꝰ ſubdit̉ eis ſecularis ptās.vel que ei a ſecl̓ari poteſtate relinquūt̉.Ad. iiij. dd̓. habitꝰ ſciētie iuſtitie ſūtꝑfectiōes ſingularis ꝑſone et ideo eoꝝdefectū di̓ vſurpatū iudiciū ſic̄ defectū publice̓ autoritatis ex qua iudiciumvim coactiuam habet.Einde ꝯſiderandū eſt de ꝑtibus iuſtitie. et primo de ꝑtibus ſubiectiuis que ſunt ſpēsiuſtitie ſcꝫ diſtributīa et ꝯmūtatiua. Scd̓o de ꝑtibus quaſiintegralibus. Tercō de ꝑtibus quaſi potentialibꝰ ſcꝫ de virtutibus adiunctisCirca primū occurrit duplex ꝯſideratio.prima de ip̄is iuſtitie ꝑtibus. ſcd̓a de vi-cijs oppoſitis. et quia reſtitucō videt̉ eſſeactus cōmutatiue iuſtitie. primo ꝯſideran eſt de diſtinctione iuſtitie ꝯmutatiue diſtributiue. ſcd̓o de reſtitucōe Circaprimū querūtur. iiij. Primo vtrum ſintdue iuſtitie ſpēs iuſtitia diſtributiua etcōmutatiua Scd̓o vtꝝ eodem in eismediū accipiat̉ Tercio vtrū ſit eaꝝ vniformis vel multiplex materia. Quartovtꝝ aliquid ẜm aliqua earū ſpecieꝝ iuſtūſit idem contra paſſum.D. i. ſic ꝓcedit̉. vt̓ incōueniēterponāt̉ due ſpēs iuſtitie iuſtitia diſtributiua cōmutatiua. enī p̄teſſe iuſtitie ſpēs quod multitudini nocet iuſtitia ad bonū ꝯmune ordinet̉. ſed diſtribuere bona ꝯmunia in ml̓tos nocet bono ꝯmuni multitudinis. tum qꝛ exhauriūtur opes ꝯmunes. tum etiam qꝛ mores hominū corrumpūtur. dicit enī tulliꝰ in liº.De offi. fit deterior qui accipit ad idemſemꝑ expectandū paracior. diſtribuco ꝑtinet ad aliquem iuſtitie ſpēm..iuſtitie actus eſt reddere vnicuiqꝫ qd̓ ſuūeſt vt habitū eſt. ſed in diſtribuconereddit̉ alicui qd̓ ſuū erat. ſꝫ de nouo aꝓp̓atur ſibi id quod erat ꝯmune. ergo hoc adiuſtitia ꝑtinet. iuſtitia ſolumeſt in principe ſed etiam in ſubiectis. vt shabitū eſt. ſꝫ diſtribuere ſemꝑ ad principem ꝑtinēt. diſtributiua ꝑtinet adiuſtitia. diſtributiuū iuſtū eſt bonoꝝꝯmuniū vt di̓ in. v. eth̓. ſꝫ ꝯmunia ꝑtinetad iuſtitiam legalē. iuſtitia diſtributiua eſt ſpēs ꝑticularis ſed iuſticie legalis.. vnū multa diuerſificantſpēm v̓tutis. ſed iuſtitia ꝯmutatīa ꝯſiſtitin hoc aliquid reddit̉ vni. iuſtitia v̓o diſtributiua in hoc aliqͥd dat̉ multis. ſunt diuerſe ſpes iuſtitie. Sed ꝯtra eqd̓ ph̓us in. v. eth̓. ponit duas ꝑtes iuſticie. dic̄ vna eſt directiua in diſtribucōnibus alia in ꝯmutacōibꝰ. Rnº dd̓ſic̄ dictū eſt. iuſtitia ꝑticularis ordinat̉ adaliqua priuatam ꝑſona. que comꝑatur adꝯmunitatem ſic̄ ꝑs ad totū. pōt autē ad aliqua ꝑtem dupliciter ordo attendi. vnꝰquidem ꝑtis ad ꝑtē cui ſimilis eſt ordovniꝰ priuate ꝑſone ad aliam. hūc ordinem dirigit ꝯmutatuīa iuſtitia ꝯſiſtit ihis que mirtuo ſūt inter duas ꝑſonas adinūicem. alius ordo atttendit̉ tocius adꝑtes huic ord̓mi aſſimilat̉ ordo eiꝰ qd̓eſt ꝯmune ad ſingulas ꝑſonas quē qͥdemordinem dirigit iuſtitia diſtributiua queeſt diſtributiua ꝯmuniū ẜm ꝓportionalitatem. et ideo due ſunt iuſtitie ſpēs ſcꝫ diſtributiua et cōmutatiua. Ad j. ergo dd̓ ſicut in largicōibus priuataꝝ ꝑſonarū