Druckschrift 
Summa theologiae : P. 2,2
Einzelbild herunterladen
 

actus iuſtitie vt dictū eſt. ſed iniuſtitia exſuo genere ſemꝑ eſt peccatū mortale vt habitū eſt. ergo ſuſpicōis iudiciū eſſetſemꝑ pctm̄ mortale ſi eſſet illicitū. ſedeſt falſum. qꝛ ſuſpicōes vitare poſſumꝰ.vt dicit gloſa augͥ. ſuꝑ illud. j. ad coꝝ. iiij.nolite ante tempus iudicare iudiciumſuſpicioſū vt̓ eſſe illicitū Sed ꝯtra ēqd̓ criſoꝰ. ſuꝑ illud math̓. vij. nolite iudicare ⁊cͣ. dicit dn̄s hoc mandato ꝓhibꝫxp̄ianos ex beniuolētia alios corriꝑe ſedne iactaciam iuſtitie ſue xp̄iani xp̄ianosdecipiant et ſolis plerūqꝫ ſuſpicōibꝰ odientes ceteros ꝯdemnātes Rn̄º dd̓. ſicut tulliꝰ dicit ſuſpico importat opinionēmali qn̄ ex leuibus iudicijs ꝓcedit et contingit ex tribus. primo qͥdem ex hocaliquis ex ſe ip̄o malus eſt et ex ip̄o qͣſiꝯſcius ſue malicie facile de alijs malū opiniat̉. ẜm illud ecc. x. in via ſtultꝰ ambulas ip̄e ſit inſipiens omēs ſtultos extimatalio ꝓuenit ex hoc aliquis male affficit̉ ad alteꝝ. enī aliquis ꝯtemnit velodit aliquē aūt iraſcit̉ vel inuidet ei ex leuibus ſignis opinat̉ mala de ip̄o. qꝛ vnuſquiſqꝫ facile credit quod appetit. tercōꝓuenit ex longa exꝑientia. vn̄ ph̓us dicitin. ij. retho. ſenes ſunt maxime ſuſpicōſiqꝛ multociens exꝑti ſunt alioꝝ defectus.prime autē due ſuſpiconis cauſe manifeſte ꝑtinent ad ꝑuerſitate affectus. terciavero cauſa diminuit racōem ſuſpicōnis inꝙͣꝫtum exꝑientia ad certitudinē ꝓficiteſt ꝯtra racōem ſuſpiconis. ideo ſuſpicoviciū quoddā importat et qͣnto magiscedit ſuſpico tanto magis eſt vicōſum. eſtautē triplex gradus ſuſpiconis. primusdem gradus eſt vt homo ex leuibus iudicijs de bonitate alicuiꝰ dubitare incipiatet hoc eſt veniale leue pctm̄. ꝑtinet enīad temptacōeꝫ humanā ſine quā vita iſtanon ducit̉ vt habet̉ in glo. ſuꝑ illud. j. adcoꝝ. iiij. nolite ante tempus iudicare. ſecūdus eſt aliquis certo malicia alterius extimat ex leuibus iudicijs. et hoc ſiſit de aliquo graui eſt pctm̄ mortale inqͣntum eſt ſine ꝯtemptū ꝓximi. vnde glo.ibidem ſubdit et ſi hoc ſuſpicōes vitarepoſſumus qui hoīes ſumus. iudiciā tn̄ id̓eſt diffinitiuas firmaſqꝫ ſententias cōtinere debemus. tercius gradꝰ eſt aliqͥsiudex ex ſuſpicōe ꝓcedit ad aliquē ꝯdemnandū et hoc directe ad iniuſtitiā ꝑtinetvnde eſt pctm̄ mortale Ad. j. dd̓.in hūanis actibꝰ inuenit̉ aliqua certitudo qͥdem ſicut indemonſtratiuis. ſꝫ ẜmꝯuenit tali materie. puta aliquid idoneos teſtes ꝓbatur Ad. ij. dd̓. ex hocip̄o q aliquis malā opinionem habet dealio ſine cauſa ſufficienti indebite ꝯtēnitip̄m et ideo iniuriat̉ ei Ad. iij. dd̓. qꝛiuſtitia et iniuſticia eſt circa exteriores operacōes vt dictū eſt. tunc iudiciū ſuſpicioſum directe ad iniuſticiā ꝑtinet qͣndoad actum exteriore ꝓcedit. tūc eſt peccatū mortale vt dictū eſt. iudiciū autē interius ꝑtinet ad iuſtitiam ẜm comꝑat̓ad exterius iudiciū. vt actus interior adexteriorem. ſic̄ ꝯcupiſcentia ad fornicacōnem et ira ad homicidium.D. iiij. ſic ꝓcedit̉. vt̓ dubia nonſint in meliore ꝑtem interptandaiudiciū enī magis debet eſſe de eoqd̓ in pluribus accidit. ſꝫ in pluribus accidit aliqui male agant. qꝛ ſtultoꝝ eſt numerus infinitus. vt d̓r eccleſiaſtes. j. ꝓnienī ſunt ſenſus homīs ad malū ab adoleſcentia ſua. vt d̓r gen̄. vj. dubia magisdebemus interptari in malum ꝙͣ in bonūP. augꝰ. dicit ille pie et iuſte viuitqui rerū integer eſt extimator in neutramꝑtem declinando. ſꝫ ille qui interpretat̉ inmelius qd̓ dubium eſt declinat in alterāꝑtem. hoc eſt faciendū. homodebet diligere ꝓximum ſic̄ ſe ip̄m. ſꝫ circaſe ip̄m homo debꝫ dubia interptari in peiore ꝑtem. ẜm illud iob. ix. verebar omniaoꝑa mea. videt̉ ea que ſunt dubia circa ꝓximos ſunt in peiore ꝑte interp̄tadaSed ꝯtra eſt qd̓. ro. xiiij. ſuꝑ illud qui manducat manducante iudicet. dicit glo. dubia in meliorem ꝑtē ſunt interp̄tanda Rn̄º dd̓. ſic̄ dictū eſt ex ip̄o aliquis habet malam opinionē de alioabſqꝫ ſufficiēti cauſa iniuriat̉ ei ꝯtemnitip̄m. nullus autē debet̉ aliū ꝯtenere velnocumentū qd̓cūqꝫ inferre abſqꝫ cauſa cogente. et ideo vbi apparent manife ſtaiudiciā de malo alicuiꝰ debemus vt bonum habere. in meliore ꝑtem interp̄tādoquod dubiū ē. Ad. j. ergo dd̓. poteſtꝯtingere ille qui in meliorē ꝑtem interpretat̉ frequēcius fallit̉. ſed meliꝰ eſtaliquis frequēter fallat̉ habens bonamopinionē de aliquo malo homine ꝙͣ rarius fallat̉ habēs malam opinioneē de aliquo bono qꝛ ex hoc fit iniuria alicui aute ex prio Ad ij. dd̓. aliud ē iudicarede rebuset aliud de homībus. in iudicioenī qūo de rebus iudicamus attendit̉bonū vel malum ex ꝑte ip̄ius rei de qua iudicamus cui nihil nocet qͣlitercūqꝫ iudicemus de ip̄a. ſꝫ attendit̉ ibi ſolū bonū iudicantis ſi vere iudicet. vel malū ſi falſe. qꝛverū eſt bonū intellectus. falſum autē eſtmalū ip̄iꝰ. vt d̓r in. vj. eth̓. et ideo vnuſqͥſqꝫ debet niti ad hoc de rebus iudicetẜm ſunt. ſꝫ in iudicio quo iudicamus de