Druckschrift 
Summa theologiae : P. 2,2
Einzelbild herunterladen
 

primo ampliatū eſt ad ſignificādū rectādeterminacōem in quibuſcūqꝫ rebus tam īſpeculatiuis qm̄ in practicis. in omībus tn̄ad rectū iudiciū duo requirūtur. quoꝝ pri eſt ip̄a virtus ꝯferens iudicium. ſiciudiciū eſt actus racōis. dicere enī vl̓ diffinire aliquid racōis eſt. aliud autē eſt diſpoſico iudicatis ex qua habꝫ ydoneitatēad recte iudicandū. ſic in his ꝑtinentad iuſtitiam iudiciū ꝓcedit ex iuſtitia. ſic̄et in his ad fortitudinē ꝑ̄tinent ex fortitudine. ſic ergo iudiciū eſt quidā actus iuſtitie ſic̄ inclinantis ad recte iudicandumprudentie autē ſic̄ iudiciū ꝓferentis. vn̄ſyneſis ad prudentiā ꝑtinens dt̉ bene iudicat̉iua vt habitū eſt. Ad. ij. dd̓.homo ſpūalis ex habitu caritatis habet inclinacōem ad recte iudicandū deomībusẜm regulas diuinas ex quibꝰ iudiciū donum ſapientie ꝓnūciat̉ ſic̄ iuſtus v̓tutēiuſtitie ꝓnunciat iudiciū ex regulis iuris.Ad. iij. dd̓ alie v̓tutes ordinant homine in ſe ip̄o. ſed iuſtitia ordinat hoīemad aliū vt ex dictis patet. homo autē eſtdn̄s eoꝝ que ad ip̄m ꝑtinent. aūt ē dominꝰ eoꝝ ad aliū ꝑtinent. ideo in hisque ſunt ẜm alias v̓tutes requirit̉ niſiiudicium v̓tuoſi extenſo tn̄ noīe iudicij vtdictū eſt. ſed in his ꝑtinent ad iuſtitiārequirit̉ vlteriꝰ iudiciū alicuiꝰ ſuꝑiorisvtrūqꝫ valeat arguere et ponere manumſua in ambobus ꝓpter hoc iudiciū ſpecialius ꝑtinet ad iuſtitiā qͣm ad aliquā aliamv̓tutem Ad. iiij. dd̓. iuſtitia in principe qͥdem eſt ſic̄ v̓tus architectonica quaſiimperans et p̄cipiens quod iuſtum eſtin ſubditis aūt ē tanꝙͣ v̓tus executiua etminiſtrās et ideo iudiciū quod importatdiffinicōem iuſtiꝑti net ad iuſtitia ẜmē in prīcipaliori in p̄ſidente.D. ij. ſic ꝓcedit̉. vt̓ ſit licitumiudicare. non emī infligit̉ pena niſi illicito. ſed iudicantibus īminetpena quā iudicātes effugiūt. ẜm illd̓.math̓. vij. nolite iudicare vt iudicemini iudicare eſt illicitū. ro. xiiij. dỉ tuqui es iudicas alienū ẜuū ſuo dn̄o ſtataūt cadit. dn̄s autē omniū deꝰ eſt. nll̓ihomini licet iudicare. nullus homo ēſine pctō. ẜm illud. j. ioh̓. j. ſi dixerimꝰ qꝛpctm̄ habemꝰ nos ip̄os ſeducimus. ſedpeccanti licet iudicare. ẜm illud ro. ij.iexcuſabilis es o homo omīs qui iudicasin qūo enī alteꝝ iudicas te ip̄m ꝯdenas.eadem enī agis qui iudicas. nulli eſt licitū iudicare Sed ꝯtra ē qd̓ di deuto.xvj. iudices magiſtros ꝯſtituēs in oībꝰportis tuis vt iudicꝫ ppl̓m iuſto iudicōRn̄º dd̓. iudiciū intm̄ eſt licitū inquātūeſt iuſtitie actus. ſic̄ autē ex p̄dictis patꝫad hoc iudiciū ſit actus iuſtitie tria requirūt̉. primo quidē vt ꝓcedat ex inclinacōne iuſtitie. ſcd̓o ꝓcedat ex autoritatēp̄ſidentis. terco ꝓferat̉ ẜm rectam racōem prudentie. quodcūqꝫ aūt hoꝝ defuerit eſt iudiciū vicioſum et illicitū. vno qͥdē qn̄ eſt ꝯtra rectitudinē iuſtitie. et ſicdt̉ iudiciū ꝑuerſum vl̓ niuſtū. alio qn̄homo iudicat in his in quibus habꝫ autoritatem et ſic dỉ iudiciū vſurpatū. terciomō qn̄ deeſt certitudo racōis. putaaliquis de his iudicat que ſunt dubia etocculta ꝓpter aliquas leues ꝯiecturas ſicdt̉ iudiciū ſuſpicioſum vl̓ temerariū Adj. dd̓. dn̄s ibi ꝓhibꝫ iudicium temerariū qd̓ ē de intencōne cordis vel de alijſincertis. vt augꝰ. dic̄ in liº de ſermōe dn̄iī mōte vl̓ ꝓhibet ibi iudiciū de rebꝰ diuīsde qͥbꝰ ſint ſupra nos debemꝰ iudicare. ſꝫ ſimpliciter ea credere vt hylariꝰ dicſuꝑ math. vel ꝓhibet iudiciū qd̓ fit exbeniuolentia ſꝫ ex animi amaritudine. vtcriſoꝰ. dicit Ad. ij. dd̓. iudex ꝯſtituit̉vt miniſter dei. vn̄ dr̉ deutº. .j. qd̓ iuſtūeſt iudicate poſtea ſubdit qꝛ dei eſt iudiciū Ad. iij. dd̓. illi qui ſunt in grauibus pctīs debet iudicare eos ſunt ineiſdem pctīs vel minoribꝰ vt criſoꝰ. dicitſuꝑ illud math̓. vij. nolite indicare. p̄cipue hoc eſt intelligendū qn̄ illa pcta ſuntpublica. qꝛ ex hoc generat̉ ſcandalum incordibꝰ alioꝝ. ſi autē ſint publica ſedocculta et neceſſitas iudicādi īmineatpter officiū pōt humilitate timore vl̓arguere vel iudicare. vn̄ augꝰ. dicit in liº.de ſermone dn̄i. ſi inuenerimꝰ vos in eodēvicio eſſe ꝯgemiſcamꝰ ad ꝑiter conādūinuitemꝰ. nec tn̄ ꝓpter hoc ſic ſe ip̄mꝯdemnat vt nouū ꝯdemnacōis meritū ſibiacquirat. ſed qꝛ ꝯdemnans aliū oſtenditſe ſimiliter ꝯdemnabilem eſſe ꝓpter idempeccatum ſimile.D iij. ſic ꝓcedit̉. vt̓ iudicium exſuſpicone ꝓcedens ſit illicitū.ſuſpicō emī vt̓ eſſe opinio incerta aliquo malo. vn̄ et ph̓s ī vj. eth̓. ponit ſuſpicio ſe habet ad veꝝ ad falſum.ſed de ſingularibus ꝯtingentibus pōthaberi opmnio niſi incerta. ergo iudiciūhumanū ſit circa humanos actus qui ſuntin ſingularibꝰ et ꝯtingētibus videturnullum iudiciū eſſet licitum ſi ex ſuſpicōeiudicare liceret P. iudiciū ilicitūfit aliqua iniuria ꝓximo. ſed ſuſpico malain ſola opinione homīs ꝯſiſtit et ſic videt̉ ad īiuriā alteriꝰ ꝑtinere. ſuſpicōisiudiciū eſt illicit. u Pꝯͣ. ſi ſit illicitū oꝑtet ad iuſtitiam reducat̉. qꝛ iudiciū eſt