non ſibi ſed ciuitati et deo. et ideo punit̓tam ẜm legem diuina qm̄ ẜm legem hūanam. ſicut et de fornicacōe apl̓s dicit ſi qͥſtemplū dei violauerit diſperdet ip̄m deꝰ.Ad. iij. dd̓. ꝙ paſſio eſt effectus actionis exterioris. in hoc autē qd̓ eſt facere ⁊pati iniuſtum id qd̓ materialiter eſt attēdit̉ ẜm id quod exterius agit̉ ꝓut in ſe coſiderat̉ vt dictū eſt. id aūt quod ē ibi formale et ꝑ ſe attendit̉ et ẜm voluntatem agentis et pacientis vt ex dictis patet. dd̓eſt gͦ ꝙ aliquem facere iniuſtū et aliū pati iniuſtum materialiter loquēdo ſemꝑ ſeꝯcomitant̉. ſed ſi formaliter loquamur facere pōt aliquis iniuſtū intedens iniuſtūfacere tn̄ alius nō paciet̉ iniuſtū quia volens paciet̉ ⁊ ecōuerſo pōt aliquis pati iniuſtū ſed volens id qd̓ eſt iniuſtum paciatur. et tn̄ ille qͥ hͦ facit ignorās nō facietiniuſtū formaliter ſꝫ materialiter tm̄.D. iiij. ſic ꝓcedit̉. vt̓ ꝙ nō quicūqꝫfaciat iniuſtum peccet mortaliter.pctm̄ enī veniale mortali opponit̉ſed qn̄qꝫ veniale pctm̄ eſt ꝙ aliquis faciat iniuſtū. dicit ph̓us in. v. eth̓. de mniuſtaagentibus loquens. quicūqꝫ nō ſolū ignorantes. ſed ⁊ ꝓpter ignorātiam peccatesvenialia ſunt. gͦ nō quicūqꝫ facit iniuſtummortaliter peccat Pͣ. qui in aliquo ꝑuoiniuſtitiam facit parū a medio declinat.ſed hoc videt̉ eſſe tollerabile ⁊ inter minimala maloꝝ ꝯputandū. vt patꝫ ꝑ ph̓m inij. eth̓. nō gͦ quicūqꝫ facit iniuſtū peccatmortaliter P. caritas eſt mater oīm v̓tutum ex cuiꝰ ꝯtrarietate aliquod pctm̄ dt̉mortale. ſed nō omina pctā oppoſita alijsv̓tutibus ſunt mortalia. gͦ etiam neqꝫ facere iniuſtū ſemꝑ eſt pctm̄ mortale. Sꝫꝯtra quicquid eſt ꝯtra legem dei ē pctm̄mortale. ſed quicūqꝫ facit iniuſtū facit cotra p̄ceptū legis dei. qꝛ vel reduct̉ ad furtum vel ad adulteriū vel ad homīcidiumvel ad aliquid hmōi. vt ex ꝯſequētibus patebit. ergo quicūqꝫ facit iniuſtum peccatmortaliter. Rn̄º dd̓. ꝙ ſicut sͣ dictū eſtcū de differētia pctōꝝ āgeret̉. pctm̄ mortale eſt qd̓ ꝯtrariat̉ caritati ꝑ qͣm eſt anīevita. omne autē nocumentū alteri illatumex ſe caritati repugnat que mouet ad volendū bonum alteriꝰ. et ideo cū miuſtitiaſemꝑ ꝯſiſtat in nocumento alteriꝰ manifeſtum eſt ꝙ facere iniuſtū ex genere ſuoeſt pctm̄ mortale Ad. j. gͦ dd̓. ꝙ v̓bumph̓i intelligit̉ de ignorantiā facti qm̄ ip̄evocat ignorātiam ꝑticulariū circūſtantiaꝝ que meret̉ veniam nō autē de ignorātia iuris que n̄ excuſat. qui aūt ignoras facit iniuſtū niſi ꝑ accidens vt sͣ dictū eſt.Ad. ij. dd̓. ꝙ ille qui in paruis facit iniuſtitiam deficit a ꝑfecta racōe eius qd̓ ēEt 60iniuſtum fatere inꝙͣtum poteſt reputarinō eſſe omnino ꝯtra voluntatē eius qͥ hocpatit̉. puta ſi afferat aliquis alicui vnumponiū vel aliqͥd tale de quo ꝓbabile ſit ꝙille inde n̄ ledat̉ nec ei diſpliceat Ad.iij. dd̓. ꝙ pctā que ſunt ꝯtra alias v̓tutesnō ſemꝑ ſunt in nocumentū alteriꝰ. ſed īportant mordinacōem quadam circa paſſiones hūanas. vn̄ nō eſt ſil̓is racō.Einde ꝯſiderandū eſt de iudicio. Et circa hoc querūt̉. vj.Orimo vtꝝ iudiciū ſit actꝰiuſtitie Secūdo vtꝝ ſit licitum iudicare. Terco vtrū ꝑſuſpitiones ſit iudicandū. Quarto vtrūdubia ſint in meliorem ꝑtē interp̄tanda.Quīto vtꝝ iudiciū ſꝑ ſit ẜm leges ſcriptas ꝓferendū Sexto vtꝝ iudiciū ꝑ vſurpaconem ꝑuertatur.D. j. ſic ꝓcedit̓. vt̓ ꝙ iudiciū nō ſitactus iuſtitie. dicit em̄ ph̓us in. j.eth̓. ꝙ vnuſquiſqꝫ bene iudicat q̄ꝯgnoſcit ⁊ ſic iudiciū ad vim ꝯgnoſcitiuaꝑtinere videt̉. ius autē ꝯgnoſcitīa ꝑ prudentiam ꝑficit̉. ergo iudicium magis ꝑtinet ad prudentiā ꝙ ad iuſtitiam que eſtin voluntate vt dictū eſt Pͣ. apl̓us dic̄j. ad coꝝ. ij. ſpūalis iudicat omīa. ſed hōmaxime efficit̉ ſpūalis ꝑ v̓tutem caritatisque diffundit̉ in cordibus noſtris ꝑ ſpiritum ſanctū qui datus eſt nobis. vt dỉ adro. v. ergo iudiciū magis ꝑtinet ad caritatem ꝙͣ ad iuſtitiam. P. ad vnamquāqꝫv̓tutem ꝑtinet rectum iudiciū circa ꝓpriamateriam. qꝛ v̓tuoſus in ſingulis eſt regula et menſura ẜm ph̓m in. j. eth̓. nō gͦ iudicium magis ꝑtinet ad iuſtitiam ꝙ ad alias v̓tutes morales Pꝯͣ. iudiciū videturad ſolos iudices ꝑtinere. actus autē iuſtitie inuenit̉ in omībus iuſtis. cū ergo nō ſoli iudices ſunt iuſti. videt̉ ꝙ iudicium nōſit actus ꝓprius iuſtitie. Sed ꝯtra ē qd̓in principio di. quoaduſqꝫ iuſtitia ꝯuertat̉ in iudiciū. Rn̄º dd̓. ꝙ iudicium ꝓpͥenoīat actum iudicis inqͣntum iudex eſt. iudex autē dỉ qnaſi ius dicens. ius autē dtobiectum iuſtitie vt sͣ habitū eſt. et ideoiudicium importat ẜm primā nomīs impoſicōnem. diffinicōem vel determinacōnem iuſti vel iuris. ꝙ autē aliquis bn̄ diffiniat aliquid in oꝑibus v̓tuoſis ꝓprie ꝓcedit ex habitū v̓tutis. ſicut caſtus recte determiat ea que ꝑtinent ad caſtitatem. etideo iudiciū quod imꝑtat rectam det̓minacōem eius qd̓ eſt iuſtum ꝓprie ꝑtinetad iuſtitiam. ꝓpter qd̓ ph̓s dicit ī. v. eth̓.ꝙ homīes ad iudicem ꝯfugiunt ſic̄ ad qͣndam iuſtiti a aīatam Ad. j. gͦ dd̓. ꝙ nomen iudicij qd̓ ẜm primā impoſicōem ſignificat rectam determinacōem iuſtorum