Druckschrift 
Summa theologiae : P. 2,2
Einzelbild herunterladen
 

facere iniuſtum qͣm īiuſtus. hoc autē noneſſet niſi facere iniuſtum eſſet ꝓpriū iniuſti. ergo aliquis iudicas ē iniuſtus ex hoc facit iniuſtum. eodem ſe habetomīs v̓tus ad ꝓprium actū. et eademeſt de vicijs oppoſitis. ſed quicūqꝫ facit aliquid intemꝑatū dt̉ intemꝑatus. quicūqꝫ facit aliquid iniuſtū dỉ iniuſtus.Sꝫ ꝯtra eſt ph̓s dicit in. v. eth̓. ꝙͣ aliqͥsfacit iniuſtū et iniuſtus eſt. Rn̄º dd̓ ſicut obiectū iuſtitie eſt aliqͥd equale īrebus exterioribꝰ. ita etiam obiectū iniuſtitie ē aliquid inequale. ꝓut ſcilicꝫ alicuiattribuit plus vel minꝰ ſibi ꝯpetat. adhoc autē obiectū comꝑat̉ habitus iniuſtitie mediante ꝓp̓o actū qui vocat̉ iniuſtificatio. pōt ꝯtingere qui facit iniuſtū eſt iniuſtus duplicicer. vno ꝓpterdefectū oꝑaconis ad ꝓp̓um obiectū quidem recipit ſpem et nomen a ſe obiecto autē ab obiecto accidens. in his aūtque ſunt ꝓpter finem. ſe di aliquid qd̓eſt intentū. accidens aūt qd̓ eſt preterintencōem. et ideo ſi aliquis faciat aliqͥdquod eſt iniuſtū no tendens iniuſtū facere. puta hoc facit ignorantia extimans ſe iniuſtū facere tunc facit iniuſtum ſe et formaliter loquendo ſꝫ ſolum accidens et quaſi materialiter faciēs idqd̓ eſt iniuſtū. vnde et talis oꝑacō denoīat̉ iniuſtificatio. alio pōt ꝯtingereꝓpter defectū comꝑaconis ipſiꝰ oꝑaconiſad habitū. pōt enī miu̓ſtificacō ꝓcedereqn̄qꝫ qͥdem ex aliqua paſſione puta ire vl̓ꝯcupiſcentie. qn̄qꝫ aūt ex electionē qn̄ ſcꝫip̄a iniuſtificacō ſe plecet et tunc ꝓprieꝓcedit ab habitū. qꝛ vnicuiqꝫ habenti aliquem habitum eſt ẜm ſe acceptū qd̓ ꝯuenit illi habitui. facere iniuſtū ex intencōne et electione eſt ꝓpriū iniu̓ſti ẜm iniuſtus dt qui habet iniu̓ſtitie habitū. ſꝫ facere iniuſtū p̄ter intentione vel ex paſſione pōt aliq̓s abſqꝫ habitū iniuſtitie. Adj. dd̓. obiectū ſe et formaliter acceptū ſpecificat habitum. aūt ꝓut acciptmaterialiter et accidēs. Ad. ij. dd̓. ē facile cui ē facere iniuſtū ex electiōequaſi aliquid ſe places et ꝓpter aliudſed hoc ꝓpriū eſt habentis habitū. vt ibidem ph̓us dicit. Ad. iij. dd̓. obiectūtemꝑantie eſt aliquid exteriꝰ ꝯſtitutūſic̄ obiectum iuſtitie ſꝫ obiectū temꝑantieid eſt temꝑatū accipitur ſolum in comꝑacōne ad ip̄m hominem et ideo quod eſt accidens et p̄ter intencōem pōt dicitemꝑatū nec materialiter nec formaliter.et ſimiliter neqꝫ in temꝑatū. et ꝙͣtum adhoc eſt diſſimile in iuſtitia et in alijs v̓tutibus moralibus. ſed ꝙͣtum ad ꝯꝑacōemcomꝑacōnis ad habitum in omnibus ſimiliter ſe habet.D. iij. ſic ꝓcedit̉. vt aliquis poſſit pati miuſtum volens. iniuſtumenī eſt inequale vt dictū eſt. ſꝫ aliquis ledendo ſe ip̄m recedit ab equalitateſicut et ledendo aliū ergo aliquis pōt ſibiip̄i facere iniuſtū ſic̄ et alteri. ſed quicūqꝫfacit iniuſtū volens facit. aliq̓s volenſpōt pati iniuſtū maxime a ſe ip̄o. nullus ẜm legem ciuilem punit̉ niſi ꝓpter facit aliquā iniu̓ſtitiam. ſed illi interinūt ſe ip̄os puniūtur ẜm legem ciuitatū īhoc priuabant̉ honore ſepulture antiqͥtus. vt patet ph̓m in. v. eth̓. ergo aliqͥspōt facere ſibi ip̄i iniuſtum. et ita ꝯtingit aliquis iniuſtū paciat̉ volens. P. nullus facit iniuſtū niſi alicui paciēti miuſtūſed ꝯtingit aliquis faciat miuſtū alicuihoc volenti. puta ſi vendat ei rem carius ꝙͣvaleat. ergo ꝯtingit aliquem volentē iniuſtum pati. Sed ꝯtra eſt iniuſtū patioppoſitum eſt ei quod eſt iniuſtum facere ſꝫ nullus facit iniuſtum niſi volens. oppoſitum nullus patit̉ iniuſtū niſi volens Rn̄º dd̓. actio de ſui racōne ꝓcedit ab agente. paſſio autē ẜm ꝓpriam racōniem eſt ab alio. vnde pōt eſſe idē ẜmidem agens et paciēs. vt dt̉ in. iij.. viij.ph̓. principiū autē ꝓprium agendi in hoībus eſt voluntas et ideo illud ꝓpͥe ſehomo facit qd̓ volens facit. et econtrarioillud ꝓprie homo patit̉ qd̓ p̄ter voluntatēſuam patit̉ qꝛ inqͣntum eſt volens principiū eſt ex ſe ip̄o. et ideo inqͣtū eſt hꝰ mōimagis eſt agens ꝙͣ paciens. dd̓ eſtiniuſtum ſe formaliter loquendo nulluſpōt facere niſi volens. nec pati niſi volēs accidēs aūt et quaſi materialiter loquēdo poteſt aliquis id quod ē de ſe vl̓ facere volens. ſicut qͥs p̄ter intencōem oꝑatur vel pati volens ſic aliquis plus alteri dat ſua voluntate qͣm debeat Ad. j. dd̓. aliquis ſua volūtate dat alicui id quod ei debet facit nec miūſticiam. nec inequalitatē. homo enī ſuāvoluntatem poſſidet res et ita ē p̄terꝓportionē ſi aliqͥd ei ſubtrahat̉ ſꝫ ẜm ꝓpͥaꝫvoluntatem vel a ſe ip̄o vel ab alio. Adij. dd̓ aliqua ꝑſona ſingl̓aris pōt dupl̓rꝯſiderari. vno ẜm ſe et ſic ſi ſibi aliqd̓nocumētum inferat pōt quidē habere racōem alteriꝰ peccati. puta intēꝑantie velimprudentie. tn̄ racōem iniuſtitie quiaſic̄ iuſtitia ſemꝑ eſt ad alteꝝ ita et in iuſticia. alio p̄t ꝯſiderari aliquis homo inꝙͣtum eſt aliquid ciuitatis ſcꝫ ꝑs vel inꝙͣtum eſt aliquid dei ſcꝫ creatura ymagoet ſic qui occidit ſe ip̄m iniuriā q̓dem facit