Druckschrift 
Summa theologiae : P. 2,2
Einzelbild herunterladen
 

exteriores actiones et exteriores resquibus ſibi inūicem homīes ꝯmuicare poſſunt attendit̉ ordinaco vnius homīs adalium. ẜm autē interiores paſſiones cōſiderat̉ rectificatio homīs in ſeip̄o. ideo iuſtitiā ordinet̉ ad alteꝝ ē circa totam materia v̓tutis moralis. ſed ſolū circaexteriores actiones et res ẜm quādam racōem obiecti īpēalem. ꝓut ſcꝫ ẜm eas vnꝰ alteri coordinat̉. Ad. j. dd̓. iuſtiti ꝑtinet qͥdem eſſentialiter ad vnatem anime in qua eſt ſic̄ in ſubiecto ſcꝫ advoluntatem. que qͥdem inouet ſuū imperiū omēs alias anime ꝑtes et ſic iuſtitiadirecte ſed quaſi quādam redundanti āad omēs anime ꝑtes ꝑ̄tinet. Ad. ij. dd̓ ſicut s dictū eſt. v̓tutes cardinales dupliciter accipiūtur. vno ẜm ſunt ſpēales v̓tutes habentes determinatas materias. alio ẜm ſignificat quoſdamgenerales modos v̓tutis. et hoc mcdo loquit̉ ibi augꝰ. dicit enī prudētia eſtgnico reꝝ appetendaꝝ et fugiendaꝝ tēꝑantia eſt refrenacō cupiditatis ab hijstemꝑaliter delectant. fortitudo eſt firmitas animi aduerſus ea que tꝑaliter moleſta ſunt. iuſticia eſt que ceteras diffundit̉ dilectio dei et ꝓximi. que ſcꝫ eſt ꝯmunis radix tocius ordinis ad alteꝝ. Adiij. dd̓. paſſiōes interiores ſunt ꝑtesmaterie moralis ẜm ſe ordinant̉ ad alteꝝ quod ꝑtinet ad ſpēalem racōem iuſtitie. ſꝫ eoꝝ effectus ſunt ad altrū ordinabiles ſcꝫ oꝑacones exteriores. vn̄ ſequitur materia iuſtitie ſit generalis.D. ix. ſic ꝓceditur. vl̓ iuſtitia ſitcirca paſſiones. dic enī ph̓us in. ijet. circa voſuptates et triſticias eſt moralis v̓tus. voluptas autē id eſtdilectio et triſtitīa ſūt paſſiōes q̄dā vthabitū eſt de paſſionibꝰ ageret̉. iuſtitia ſit v̓tus moralis erit circa paſſiories Pꝯͣ. iuſtitiam rectificant̉ oꝑacōesque ſunt ad alteꝝ. ſed oꝑacones hmōi rectificari poſſuūt niſi paſſiones ſint rectificate. quia ex mordinacōe paſſionūuenit mordinaco in p̄dictis oꝑacōibusp̄ter ꝯcupiſcentia emī venereoꝝ ꝓcedỉ adadulteriū ita et ꝓpter ſuꝑfluū amorē pecunie ꝓcedit̉ ad furtum. oportet inſtitia ſit circa paſſiōes Pꝯͣ. ſicut iuſtitiaꝑticularis eſt ad alteꝝ. ita etiam et iuſtitia legalis. ſꝫ iuſtitiā legalis eſt circa paſſiones. alioqn̄in ſe rxtenderet ad omēsv̓tutes. quarū qͥdam ſunt manifeſte circapaſſiones. ergo iuſtitia eſt eirca paſſiones. Sed cōi tra eſt quod ph̓us in. v.etk̓. dicit eſt circa oꝑacones Rn̄º dd̓. huiꝰ queſtionis veritas ex duobꝰ apparet. primo quidē ex ip̄o ſubiecto iuſtitieqd̓ ē volūtas cuiꝰ motus vel actꝰ ſūt paſſiones vt habitū eſt. ſed ſolū motus appetitus ſenſitiui paſſiones dicūt̉. et id eoiuſtitia eſt circa paſſions ſicut tēꝑantia et forcitudo que ſunt iraſcibilis etcupiſcibilis ſunt circa paſſiones. alioex ꝑte materie qꝛ iuſtitiā eſt circa ea ſūtad alterū. autē paſſiones interioresimmediate ad alterū ordinamur. et ideoiuſtitia circa paſſiones eſt. Ad. j.dd̓. quelibet v̓tus moralis eſt circavoluptates et triſtitias ſic̄ circa materiamnam fortitudo eſt circa timores et audacias. ſed omīs v̓tus moralis ordinatur addelectacōem et triſtitiam ſic ad quoſdamfinē s ꝯſequētes. qꝛ vt ph̓us dicit in. vij.et. delectatio et triſtitia eſt finis principalis ad quē reſpiciētes vni qd̓qꝫ qͥdēmalū qͥdē bonū dicimꝰ. et hocº etiātinet ad iuſtitia qꝛ eſt iuſtus gaudet iuſtis oꝑacōnibus vt dỉ m. j. eth̓.Ad. ij. dd̓. oꝑacones exteriores medieſunt quodāmō inter exteriores res ſunteaꝝ materiā. et inter paſſiones interioresque ſunt eaꝝ principia. ꝯtingit autē qn̄qꝫeſſe defectū in vno eorū ſine hoc ſit defectus in alio ſic̄ ſi aliquis ſurripiat re alterius ꝯcupiditate habendi ſed voluntate nocendi vel econuerſo. ſi aliquis alterius rem ꝯcupiſcat quam tn̄ ſubriperevelit. rectificacō ergo operaconū ẜm exteriora terminant̉ ꝑunet ad iuſtitiā. ſedrectificacō earū ẜm a paſſionibꝰ oriūt̉pertinet ad alias v̓ti tes morales que ſūtcirca paſſiones. vn̄ ſarrepcōnem alione reiiuſtitiā impedit inquātum eſt ꝯtra equalitatem in exterioribꝰ ꝯſtituendā. liberalitas vero inqͣtum ꝓcedit ab immoderataꝯcupiſcentia diuīciaꝝ. ſed̓ qꝛ oꝑacōēs exteriores non habent ſpēm ab interioribuspaſſionibus ſed magis a rebus exterioribus ſicut ex obiectis. ideo ſe loquendooꝑacones exteriores magis ſunt materiaiuſtitie ꝙͣ aliarū v̓tutum moraliū. Ad.iij. dd̓. bonū ꝯmune eſt finis ſingulariūꝑſonaꝝ in ꝯmunitate exiſtentiū. ſic bonūtocius finis eſt cuiuſlibet ꝑciū. bonū autēvniꝰ ꝑſone ſingularis eſt finis alteriꝰet ideo iuſtitia legalis que ordinat̉ ad boaum ꝯmune. magis ſe p̄t extendere ad interiores paſſiones quibꝰ homo aliqͣliterdiſponit̉ in ſe ip̄o quam iuſtitia ꝑticularisque ordinat̉ ad bonū alteriꝰ ſingularisſone ꝙͣuis iuſtitia legalis principalius ſeextendat ad alias virtutes quantū ad exteriores operacones ea̓rū inquantum ſcꝫprecipit lex fortis opera facere et temperati et que manſueti. vt dicit̉ in. v. eth̓.