Druckschrift 
Summa theologiae : P. 2,2
Einzelbild herunterladen
 

prudenciā Ad. j. dd̓. duplex ē induſtria. vna quidē eſt ſufficiēs ad eaſūt de neceſſitate ſalutis talis īduſtriadat omībꝰ hn̄tibꝰ gͣciam quos vnctō docꝫde omnibꝰ. vt dỉ. j. io. ij. eſt autē alia īduplenior quā aliquis ſibi et alijs poteſtꝓuidere ſolū his ſūt neceſſaria adſalutem. ſꝫ etiā de quibuſcūqꝫ ꝑtinentibꝰad hūana vitam talis induſtria eſt īomnibꝰ habētibꝰ gͣtīa Ad. ij. dd̓. illi qui indigent regi toſilio alieno. ſaltē in ſibi ip̄is ꝯſulere ſciunt ſi gͣciam habentvt alioꝝ requirat ꝯſilia diſernant ꝯſiliabona a malis. Ad. iij. dd̓. prudentiaacquiſita cauſat exercico actuū. vn̄ indigꝭad ſui generacōem exꝑimēto tꝑe. ut dt̉in. ij. et. vn̄ poteſt eſſe ī iuuenibꝰ. necẜm habitū. nec ẜm actū. ſed prudenciatuita cauſat̉ ex infuſione diuina. vn̄ in pueris baptizatis nodū habētibꝰ vſum rōiseſt prudēcia ẜm habitū ſed ẜm actū ſicut in amētibꝰ. in his autē qui iam hn̄tvſum rōis eſt etiā ẜm actū qͣꝫtum ad eaſūt de neceſſitate ſalutis. ſed exerciciūmeret̉ auamentū quouſqꝫ ꝑficiat̉. ſic̄ cetere v̓tūtes. vn̄ apoꝰ. dic̄ ad hebre. v.ꝑfectoꝝ eſt ſolidꝰ cibꝰ qui ꝯſuetudīexer citatos hn̄t ſenſus ad diſcrecōem boīet mali.D. xv. ſic ꝓcedit̉. vt̓ prudēcia īſit nobis a natura. dic̄ em̄ ph̓s ī. vj.eth̓. ea ꝑtinet ad prudētiamnattiralia vident̉ eſſe ſcꝫ ſyneſis. gnomin huiꝰmodi. autē ea ꝑtinent ad ſapieciā ſpeculatuīa. ſed eoꝝ ſūt vniꝰ generis eadē eſt origis ratio. etiā prudertia ineſt nobis a naturā. etatū variatio eſt ẜm naturā. ſꝫ prudenciā ꝯſequit̉ etates. ẜm illud iob. xij. in atiquis eſt ſapiecia in ſenibꝰ multo tꝑe prudencia.prudētiā eſt natural̓ P. prudentiā magis ꝯueīt nature hūane nature bruto aīalium. ſed bruta aīalia habēt quaſdānaturales prudencias. ut patꝫ ph̓m inviij. de hyſtorijs aīalium. prudētiā eſtnatural̓. Sꝫ ꝯtra eſt ph̓s dic̄ ī. ij. eth̓.virtus intellectual̓ plurimū ex doctrinahabꝫ generacōem auginētum. ideo epimēto indigꝫ tꝑe. ſꝫ prudēciā ē v̓tꝰ ītellectual̓. vt habitū ē. prudētia meſtnobis a nat̉a. ſꝫ ex doctrina exꝑimento.Rn̄º dd̓ ſicut ex p̄miſſis patet pridentia includit ꝯgnicōem et vniuerſaliū ſingulariū oꝑabilium ad prudens vniuerſalia principia applicat. quātum ergoad vl̓em cognicōem eadem eſt de prudentia ſcientia ſpeculatiua. qꝛ vtriuſqꝫprima principia vniuerſalia ſūt nat̉aliternota vt ex ſupra dictis patet niſi prin-cipia ꝯmunia prudentie ſūt magis ꝯnaturalia homini. vt enī ph̓us dic̄ in. x. eth̓. vita que eſt ẜm ſpeculacōem eſt meliorque eſt ẜm hominē. ſed alia principia vniuerſalia poſteriora ſiue ſint rōis ſpeculatiue ſiue practice habent̓ naturā. ſꝫꝑīuentionem ẜm viam exꝑimenti vl̓ ꝑdiſciplinā. qͣtū aūt ad ꝑticularem cognicio eoꝝ circa que oꝑatio conſiſtit eſt iterūdiſtinguendū. qꝛ oꝑatio ꝯſiſtit circa aliquid vel ſicut circa finem vel ſicut circa eaque ſūt ad finem. fines aūt recti humanevite ſunt determinati. et ideo poteſt eſſenatur alis inclinacō reſpectu hoꝝ finiumſic̄ dictū ē quidem habēt ex naturalidiſpoſicōne quaſdam v̓tutes quibꝰ inclinant̉ ad rectos fines ꝯſequens etiamhabent naturaliter rectu iudicium de hꝰmōi finibus. ſed ea que ſunt adfinē in rebus hūanis ſūt determinata. ſed multitipliciter diuerſificant̉ ẜm diuerſitatēſonaꝝ negociorū. vnde quia inclin ationature ſemꝑ eſt ad aliquid determinatū.talis ꝯgnitio poteſt homini ineſſe naturaliter licet ex naturali diſpoſicōe vnꝰſit aptior ad hmōi diſcernenda aliꝰ ſic̄etiā accidit circa ꝯcluſiones ſpeculatiuaꝝſcīarū. qꝛ prudentiā eſt circa finesſed circa ea que ſunt ad finem vt habi eſt ideo prudentia eſt naturalis.Ad. j. dd̓. ph̓us ibi loqut̉ de ꝑtinentibus ad prudentiā ẜm ordināt adfines vn̄ p̄miſerat principia ſunt eiusqd̓ eſt cuiꝰ gracia .i. finis et ꝓpter hocfacit inter ea mentionē de eubulia que ēꝯſiliatiua eoꝝ que ſūt ad finem Ad. ij.dd̓. prudentia magis eſt inſenibusſolū ꝓpter naturalem diſpoſicōem quietatis motibꝰ paſſionū ſenſibiliū ſꝫ ꝓpter exꝑientiā longi tēꝑis Ad. iij. dd. ꝙͣ ī brutis aīalibus ſunt determinate vie ꝑueniēdi ad finem. vn̄ videmus oīa animaliaeiuſdem ſpeciei ſimiliter oꝑant̉ ſedpōt eſſe in homine ꝓpter racōem eiusſit ꝯgnoſcitīa vniuerſaliuum infinita ſingularia ſe extendit.D. xvj. ſic ꝓcedit̉. vt̓ prudenciapoſſit amitti obliuionē ſciēcia ēnim cumſit neceſſarioꝝ eſt certiorꝙͣ prudentia eſt ꝯtingēciū oꝑabiliū. ſedſciēcia amittit̉ obliuionē. multomagis prudenciā. ſic̄ ph̓s dic̄ in. ij. eth̓.v̓tꝰ ex eiſdem generat̉ corrūpit̓ ꝯtrariomod̓o factis. ſed ad generacōeꝫ prudēcie neceſſariū eſt exꝑimentū fit ex ml̓tiſmemorijs vt dt̉ ī prin. meth̓. obliuiomemorie opponat̉ vt̓ prudencia obliuionē poſſit amitti. prudentia noneſt ſine ꝯgnicōe vniuerſaliū. ſꝫ vniuerſaliū