Dn̄ica. xxiij. poſt trinita

romanis. Cuꝫ enim totū mundū ſibi ſubiugaſſent omnis ager ipſoruꝫ fuit propter quod ponebant vnuꝫ capitaneum quem principem vocauerunt quaſi primitias capientē. qꝛ d̓ omniagro ſubiugatorum recepit cenſus de quibꝰ tenebant milites ⁊ vaſallos in expenſis. in aucͣ.vt neqꝫ miles. §. cum domo dei. Col̓. viij. Pace autem iam facta videbatur ei nimis fatigabile ꝙ milites tenere deberet ī expēſis. ꝓpterquod agros militibus ⁊ vaſallis cōceſſit vt deillis ſeruirent. ⁊ hoc ſtipendium nominatur vtin aucͣ. vbi ſupra. Et non ſolū ſed vt ſibi ſolitarij in expenſis prouiderent. Milites aūt ⁊ vaſalli agrum ruſticis locauerunt ⁊ conduxerūtpro pactis. Quod nos cēſum vocamus. C. deagro ⁊ cenſi. l. ij. qꝛ quilibet in locatiōe vel traditione rei ſue poteſt ponere legem quam vultextra de cōdi. appo. verū. xviij. q. ij. clēterius⁊ hoc non eſt dolus. qꝛ ſcienti ⁊ volenti non infertur dolus. . de tranſac. l. ij. Et talia pactadebent cuſtodiri. extra de pactis. AntigonusQuicquid igitur ſubditꝰ de huiuſmodi ſubtraheret furtū eſſet. qꝛ cenſus qui ab antiquo fuitīpoſitꝰ ſine dolo ⁊ fraude ītegraliter debet dari ⁊ nō dans peccat mortaliter. d̓ hoc vide plura parte prima ſermonum dominicalium. v. a.ideo dixit chriſtus. Date que ſunt ceſaris ceſari. Circa hoc dubitatur vtꝝ domini temporales poſſunt licite imponere tallias ⁊ exactiōesde nouo. ⁊ ſi tenent̉ eis chriſtiani obedire ⁊ videtur ꝙ non per glo. ſuper illud Hatth̓. xvijErgo liberi ſunt filij regni in omni regno tuncmulto magis liberi ſunt filij illiꝰ regni ſub quoſunt omnia regna terrena. Sed oppoſitū illisdicit apoſtolꝰ Roma. xiij. Omnis aīa poteſtatibꝰ ſublimioribus ſubdita ſit. Pro dubitatione dicit Ricardus ī ſcripto tertio pͥncipali. q.j. qꝛ ex corruptione que in nobis eſt per peccatum proni ſumus ad probandum ordinē iuſticie tam ī temporalibus ꝙͣ in ſpiritualibꝰ. ideooportuit eſſe aliquos qui poteſtatē in ſpiritualibus habeāt ⁊ aliquem principaleꝫ ⁊ aliquosſub eo qui habent poteſtateꝫ in temporalibusvt ſic ordo iuſticie ſeruetur tam in tēporalibusꝙͣ in ſpūalibus. Habenti autem poteſtatem iuſticie tenentur chriſtiani obedire tā in ſpiritualibus ꝙͣ in tēporalibꝰ in his ad que ſe extenditpoteſtas illius. Non autē in alijs de neceſſitate niſi forte in caſu vbi forte propter ſcandalūneceſſariū eſſet obedire. Sed ad videndū vtrūimponnūt tallias de nouo que non v̓gunt niſiin vtilitatē dominoꝝ temporalium dicendumeſt de ſubditis. qꝛ vel ſunt liberi vel ſerui. ſi ſerui tenētur in omnibus. qꝛ ſunt poſſio dominorum. vt dr̄. j. poli. Unde ſi fugiat dominū dū-

modo reſtitui debet. extra de ſeruis nō ordinādis. Si autem ſunt liberi aut dominꝰ eoꝝ dominatur eis pollicite tūc diſtingue aut ex parte dominoꝝ. qꝛ aut eſt rex vel princeps vl̓ dominus inferior. Si inferior nō poteſt imponere ⁊ ſi imponit non credo ꝙ teneātur ſibi obedire. maxime cum ſine cōſenſu regum vel principum ⁊ hoc probatur per ſimile. Prohibeturenim epiſcopis abbatibꝰ ⁊ prelatis et alijs nenouos cenſus īponāt eccleſijs nec veteres augeant. extra de cen. ⁊ exac. prohibemus. ⁊ ca.Innouamꝰ hoc habetur expreſſe. Nec quiſꝙͣalicui nouas pedagioꝝ exactiones ſine autoritate ⁊ ꝯſenſu principum ſtatuere aliquo modo preſumat. Si aūt quis contra fecerit monitus nō deſiſteret donec ſatiſfaciat cōmunionecareat chriſtiana. Si aūt dominus eſt rex autprinceps tunc poteſt hoc facere ꝓ vtilitate boni cōis tamē penſata ſubditoꝝ facultate et negocij qualitate ⁊ quantitate. Si autē ille talliein nullo ſunt ad vtilitatem boni cōmunis tuncnec rex nec princeps poteſt de nouo imponeretales tallias liberis. qꝛ poſſiones dominorum⁊ ſi eas imponūt ſubditi non tenentur obedireqꝛ ſue exeūt limites poteſtatis. hec RicardusAd rationem in oppoſitum ẜm eūdē filios regni vocat chriſtianos illos qui oīa tēporaliapropter chriſtum reliquerunt. ⁊ veꝝ eſt ꝙ tales nō debēt tributa dare ſꝫ alij. qꝛ dicit̉. xxiij.q. viij. c. Scd̓m Canonicam Cenſus pro agroeccleſiaſtico neqꝫ domibꝰ agris vel ortis iuxtaeccleſiam poſitis eſt ꝑſoluendus neqꝫ de manſe aliquo aliquod ſeruitium faciunt niſi eccleſiaſticum. Eſt tn̄ notandum ẜm Ray. ⁊ Hoſtien̄.quibus concordat ſanctus Thomas in epiſtola quadā ad cōmitiſſam lotoringe ⁊ brabantieSunt aliqui caſus in quibus domini vltra tributa vel cenſum ꝯſuetuꝫ a ſubditis poſſunt exigere. Primus pro defenſione terre ſue. ad hoctenentur omnes non ſolum de rebus ſed etiaꝫcorporali labore vt ſic ſeipſos ſoluēt. xxij. q. j.fortitudo. extra de emu. ⁊ prouenit. Secundoſi dominus vult ire in exercitium indictū ab eccleſia vel pͥncipe ꝯtra hereticos vel paganosnec ſufficit poteſt a ſubditis auxiliū petere ſedmoderatuꝫ. Tertio ſi in bello ex parte ſua fuitiuſte captus ab hoſtibꝰ ⁊ nō ſufficit ſe redimere abſqꝫ graui dāno. Quartꝰ ſi vult ire ad pͥncipem ꝓ obtinendo priuilegio ſpecialis protectionis pro ſe ⁊ ſubditis ſuis. Quintus quādomaritat filiam ſuaꝫ acqͥrit ſibi affines aut amicos. aut quando facit filium militem aut accipit feudum ſuum vel nouum feudum acqͥrit. vl̓quando ſine culpa depauꝑatꝰ eſt vel obligatꝰeſt dū tn̄ ſemper moderate ⁊ nō ad grauamen