Sermo. cj.
penitentes aliqn̄ retroſpicere ꝑ recidiuationemin peccato ⁊ ꝑ recordationem delectationis preterire quos diabolus ſequens eos cito caperetꝑ conſenſum ⁊ remanerent captini. Figura Gen̄.xix. vbi legitur ꝙ cū dominꝰ vellet zodomam etgomorram ꝓpter illorum iniquitatem ſubuertere angelus peꝑcit Loth ⁊ vxori ⁊ familie ipſiusvt exirent inde ⁊ ſaluarent̉ in monte. ⁊ omēs ſicfecerunt excepta vxore Loth que dū fugere voluit ſe retroſpexit ⁊ verſa eſt in ſtatuā ſalis. Spiritualiter dn̄s vult punire peſſimorum peccataſicut ⁊t exigit ſue iuſticie rectitudo. quia dic̄ Auguſtinus in ſermonibus cōibꝰ ſermone. xliij. Impunitum non pōt eſſe peccatū nō decet nō oportet non eſt iuſtum. ⁊ quia non pōt eſſe impunitūpuniat̉ a te ne puniat̉ ab illo .ſ. deo. Hec Auguſtinus. Precepit igitur cupientibus ſaluari vt apreteritis recedant ⁊ per viā penitentie ⁊ ſaluentur in monte dn̄i videlicet in celo ⁊ vult ne retroſpiciant per peccati recidiuationē. ſed recto tramite penitentie ꝑficere inceptum iter. Sic enī ꝑueniant ad montem eterni gaudij in quo ẜm psͣ.Bn̄placitū eſt deo habitare cū ſanctis ſuis. Sꝫſi miſer peccator ad inſtar vxoris Loth retroſpiciat per ingratitudinem ⁊ recidiuet in peccatum vertit̉ in ſalem ⁊ efficit̉ terra ſterilis in quanihil videtur naſci. amplius ꝑtinens ad v̓tutemſed aptus erit ad eternum ignem. ⁊ hoc patꝫ deſeruo qui debebat decē milia talenta. ſꝫ quia petiuit gratiā a dn̄o obtinuit. Miſer aūt ꝑ ingratitudinem retroſpexit cum conſeruum ſuū tenensſuffocauit. quapropter penis eternis traditꝰ fuit. vt dicit preſens euangelium. in quo tria principaliter tangit euangeliſta. Primo vniuerſalisrationis exigentiā ibi. Simile eſt regnū celorumScd̓o impoſſibilis ſolutionis indulgentiam ibi.miſertus eſt dn̄s. Tertio penalis vltionis finalem ſententiā ibi. iratus dn̄s. Primo ergo tāgitvniuerſalis rationis exigentiā cū dicit. Sil̓e eſtregnum celorum homini regi qͥ voluit rōneꝫ ponere cū ſeruis ſuis. Circa quod notandū. homoiſte ⁊ rex vt ait Hiero. chriſtꝰ eſt qui dicit̉ homohic ⁊ rex cui regnū celorū aſſil̓at̉. quis meliꝰ ītelligitur ꝙͣ redemptor noſter. de quo Propheta.hō eſt ⁊ quis cognoſcit eum. ⁊ pͣsͣ. Deꝰ iudiciumtuū regida ⁊ iuſticiam tuaꝫ filio regis .i. chriſtoqui ẜm deitatem filius eſt regis eterni .ſ. patris.⁊ ẜm humanitatem eſt filius Hauid regis. vt habetur Matth̓ .j. quia deſcendit de ipſo Dauidẜm carnē. Roma. j. Iſte homo verꝰ ⁊ rex eternꝰvult rōnē ponere cū ſeruis ſuis. ⁊ hi ſunt oēs homines qui ſerui eiꝰ ſunt rōne creationis. quia dicit psͣ. Scitōte qm̄ dn̄s ipſe eſt deꝰ ipſe fec̄ nos⁊ non ipſi nos. vel ſunt ſeruieiꝰ iure licet multiſunt eius facta ⁊ executione. Sunt enim tria ge-
nera ſeruorum ẜm iura. Aliqͥ enim ſunt originarij qui ſunt ī ſeruitute nati. Qn̄ enī hō qͥ ē maiorviginti annis ſe patitur venundari. vt in veritate participet in precio talis licet an̄ liber fuit fitſeruꝰ ⁊ Ailij nati ab eo in ſeruitute naſcunt̉. Sicomnes homines ſunt ſerui dei. quia in prima creatione deus omnes ſimplices creaturas an noscreauit vt ſeruirent nobis. ſed poſt illas creauithomines vt ſeruirent ſibi. non quia creator deꝰ⁊ ſumme bonus eius ſeruitio indigeret. quia ẜmpsͣ. bonorum noſtroruꝫ non egēt. ſed ſeruiret eiideo vt frueretur eo cui ſeruire regnare eſt. Inhoc enim proficit ſeruiens non ille cui ſeruitur.vt dicit magiſter li. ij. diſt. j. ca. ij. Alij ſunt ſeruiempticij qui ab hoſtibus ſuis empti ſunt quia dicit ius ciuile inſtituta de iu. ꝑſo. §. Serui quos īperatores ſtatuerunt quando vnus hoſtem ſuucaperet ꝙ ſi illius proprius eſſet vl̓ vendere poſſet ne ipſum necaret. Quare ergo dicit Augꝰ. li.xix. de ciuitate dei. c. xv. Origo vocabuli ſeruorum in latina lingua inde creditur dicta ꝙ hi qͥiure belli poſſunt occidi a victoribus conſeruabantur ſerui fiebant a ſeruando appellati. Sic ⁊nos ſumus ſerui dei. quia tenebamur captiui adiabolo. ſed ab illo nos chriſtus eruit magno p̄cio. videlicet precioſo ſanguine ſuo de quo apl̓sj. Coꝝ. vj. Empti eſtis p̄cio magno. Tertij ſuntſerui condūctiui qui non coacti. ſed voluntarieſeruiunt ob ſpēciem lucri. Sic ⁊ nos ſerui ſumuſdei qui debemus ei ſeruire nō coacte ſed voluntarie. ſicut ille qui ait. Uoluntarie ſacrificabo tibi. quia coacta ſeruitia deo non placent. Iacobij. ⁊. xxiij. q. vj. iam vero. Sꝫ qꝛ ipſe nos conduxit ex denario diurno pro vita eterna Mat. x.ideo ſeruire debemꝰ illi in ſanctitate .i. pura cōſcientia. Luc̄. j. Cum igitur illis ſeruis ponet homo iſte ⁊ rex chriſtus arduam rationem. qꝛ omnes manifeſtare oportet ante tribunal chriſti vtvnuſquiſqꝫ referat vel accipiet propria corporisprout geſſit ſiue bonum ſiue malum. ij. Coꝝ. v.Et Ithanaſius in ſymbalo omnes homines reſurgere habent cum corporibus ſuis ⁊ reddituri ſunt de factis proprijs rationem. Primo igit̉cum ponet rex iſte rationem cum ſeruis ſuis p̄dictis oportet vnumquemqꝫ reddere rationemde verbis ocioſis. Iuxta illud Matth̓. xij. Deomni verbo ocioſo quod locuti fuerint hominesreddent rationem in nouiſſimo die. de quo. lxiij.Y. vbi ſupra dictum eſt. Eſt auteꝫ multiplex verbum de quo ratio reddenda eſt. Primum eſt verbum adulationis quod eſt vade periculoſum. qꝛimplicat hominē multis peccatis. Eſt enī adulator ad modum nutricis qui filios diaboli obdormire facit in peccatis. ſicut et nutrix caſumparuuli ad eius conſolationem interpretatur.