Sermo. xcix.

Qui humiliter cogitauerit de deo ipſe ſalutē cōſequitur. Sed iſti oculi cogitationum interdumpatiuntur caliginem. Caligo enim peccatum inuidie qua quis nō poteſt bonum vel profectumproximorum. Iuxta illud. j. Reḡ. iij. Caligauerunt oculi eius ⁊ non poterant videre lucernamantequam extingueretur. Lucerna eſt proſperitas quam illi non poſſunt videre niſi extinguat̉.Non autem ſic fuit Iob qui ait cap̄. xxiij. Nec faciem meam operuit caligo. quaſi diceret mentisaffectum non excecabit peccatum ſcilicet inuidie. Sed lippitudo que eſt fluxus malorum humorum ſignificat peccatum inuidie quo quis cōgitat de immundis. Et hec cogitatio eſt origopeccandi vt dicit Hiero. ad Dametriadem. Etideo ẜm eundem tutiſſimum ⁊ perfectiſſimum eſtvt aſſueſcat animus peruigili cuſtodia diſcernere cogitationes ſuas. ⁊ ad primum animi motuvel probare vel reprobare quod cogitat vt malas ⁊ immundas cogitationes ſtatim extinguatNaꝫ vt dicit Iohannes caſſianus in collationibus patrum. Mentem non pulſari cogitationibus impoſſibile eſt. Suſcipere vero eas vel reſpūere omni ſtudenti per gratiam dei poſſibile ēQuemadmodum ortus earum non omnino pendet a nobis. ita reprobatio vel electio non conſiſtit in nobis. Talis tamen cogitatio eſt quandoqꝫ ſine peccato ſcꝫ cū quis cogitat de fornicatione ⁊ ſpeculatur de ea non tamen carnaliter. ſedquia ſpeculatio nō placet nō eſt peccatū. Si vero cogitatiōes ſunt de materia illicita pctā qͥdeꝫſunt ſed venialia ſi tamē citra ꝯſenſum ⁊ voluntateꝫ. Tripliciter tn̄ ꝑ malā cogitationē peccat qͥsmortalit̓. Primo qn̄ aliqͥs hō talē cogitationē inſurgentem non reprimit cū pōt. licet nō expreſſeꝯſentiat in delectationē. ⁊ ille eſt infimꝰ ⁊ primꝰgradus peccati mortalis qd̓ appellat̉ peccatummortale ex delectatione moroſa. Secundo ſi expreſſe conſenſit in delectationē cogitationis ⁊ inopus. tūc eſt ſecundus gradus. Tertio qū conſenſus ꝓcedit vlterius. ⁊ ꝓponit opꝰ ꝯſummaretunc voluntas ꝓ facto reputatur. etiam ſi facultas deſit perficiendi opus. ⁊ ille eſt tertius graduc peccati mortalis. de quo loquit̉. b. Hiero.ad Demetriadem. In illa inquit cogitatione peccatum eſt que ſuggeſtioni conſenſum dedit. quemalum ſuum blande fouet que infectum geſſit irrumpere homini. Cogitatio etiam ſi ex aliquo īpedito caſu non impleat voluntatem nihilominus actione criminis condemnatur a domino.Iuxta illud Matth̓. v. Qui viderit mulierem adconcupiſcendum eam iam mechatus eſt eam incorde ſuo. hec Hiero. Et dicit̉ de pe. di. j. c. cogitatio. Logitationis penā nemo patiat̉. intellige

lege ciuili. tn̄ lege diuina cogitationes male puniunt̉. Ideo dicit Gregꝰ. v. moral̓. Magno ſtudio ſuꝑflue cogitationes amputande ſunt. Namſi incaute admittende ſunt ad maxima mala hominem inducūt. Quia ex delectatione cogitationis naſcitur peccati affectio. ex affectione ꝯſenſenſus. ex conſenſu operatio. ex oꝑatione cōſuetudo. ex conſuetudine deſperatio. ex deſperatione defenſio. ex defenſione gloriatio. cū gloriantcum male fecerint. ex glorificatione eterna damnatio. hec Gregꝰ. Tertio ſpiritus ad ſimilitudi Inem filij reguli patitur infirmitateꝫ aurium vnomodo in hoc ꝙ verbum dei non audit. De hocEſa. vj. Exceca cor populi huius. ⁊ aures eiꝰ ag.graua. ⁊ oculos eius claude. ne forte videāt oculis ſuis. ⁊ auribus ſuis audiant ⁊ conuertanturAlio modo in hoc ꝙ quis audit malum exteriuſ⁊ conſentit. Unde glo. ſuꝑ illud. Facientem ⁊ cōſentientem par pena conſtringit. ij. q. j. Notumdicit glo. ꝙ tribus modis dicitur quis in maluꝫactum aut criminoſum conſentire. Primo ſi adhoc cooperatur. Secundo ſi non corrigit quismalum quod officio tenetur corrigere. Et ẜm illa duo hec regula iuris habet locum. Facienteꝫ⁊ conſentientem par pena cōſtringit. Tertio dicitur quis conſentire in malum cum peccantemdefendit. vel quando ſua autoritate quis maluꝫoperatur. ⁊ talis magis eſt puniendus. vt dicitIſid̓. Et ponit̉. xj. q. iij. Qui cōſentit. Et aſſignatur ratio. xxiiij. q. iij. Qui aliorum defendit errorem amplius eſt damnabilis illis qͥ errāt. Quianon ſoluꝫ errat ille. ſed etiam alijs offendiculapreparat erroris. Quarto ſpiritus velut filiusreguli patitur infirmitatem narium in diſcretione que valde neceſſaria eſt in omni opere virtuoſo. quia nullum opus bonum valet ſine diſcretione. vt dicit Nicolaus de lira ſuper Leuitic. xj.Et patet hoc primo in predicatione. Nam bonum opus eſt predicatio. quia opus chriſti ⁊ angelicum. Si tamen fit ſine diſcretione. vt videlicet ſi predicator predicat non predicenda. vl̓ retineat dicenda ſpiritus infirmatur. Propter qd̓dicit Gregorius in paſtorali cap̄. xv. Et allegatur a Gratiano in decretis diſt. xliij. Sit rectordiſcretus in ſilentio. cautus in verbo. ne vt tacēda proferat. aut proferenda reticeſcat. Nam ſicut incauta locutio in errorem detrahit. ita quidem indiſcretum ſilentium eos qͥ erudiri poterant in errore delinqͥt. Secundo vero patet hocin correctione. Nam corrigere delinquētes bonum opus eſt. qꝛ eſt elemoſyna ſpūalis. vt dicitAugꝰ. in Enchirid̓. Et allegatur diſtin. xlv. cap̄.⁊ qui. Non ſolū inquit qui dimittit atqꝫ orat vtdimittatur ei. verūetiam in eo ꝙ corripit ⁊ aliqͣ