Druckschrift 
2 (1485) De tempore pars aestivalis
Einzelbild herunterladen
 

Dn̄ica. xxj. poſt trini.

recte regentium. recte regens videtur intendere bonū cōmune ꝓpriū. Sꝫ regimē plurium prouidet̉ pluribꝰ principatū vnius. ergo regimen plurium eſt melius vnius. Tertiopatet ideꝫ ex ꝑte ſtabilitatis principatꝰ. Decetenī principē rectorē eſſe regulā morū vt paſſiones corrumpat̉. vnꝰ ergo faciliter corrumpitur ꝙͣ plures. ergo melius eſt regimen pluriū vnius. Sed ad hoc ſe reſpondet Ariſto. adidem. princeps rector plures debet ſibi aſſociare prudentes aut ſapientes. vt principatꝰ debite ornate diſponatur. Sicut enim corpus integratur ex diuerſis membris. ſic principatꝰ bene diſponitur ex multis conſiliarijs. obſtante ad vnum principem ordinetur. Nam ſi pͥnceps vel alius rector dominari recte deſiderat.non eſt ipſum poſſibile peruerti niſi totum conſilium peruertatur. ergo non obſtante principatꝰvnitate ad bene regendum plures conſiliarij requirūtur. Exemplū patet Exod̓. xviij. de Moyſe. qui cum ſederet ad iudicandum populum demane vſqꝫ ad veſperam. Uidens hoc Ietro ſocer eius dixit. Stulto labore conſumeris vltravires tuas in negocio. Sed audi v̓ba mea eritdominus tecum. Eſto populo in his que ſunt addeum. cerimonias viam morū oſtendas eis.Ad deciſionem vero cauſarum elige viros pote̓tes timentes dominum. amantes veritatem. etdeteſtantes auariciam. Secunda queſtio vtrummelius ſit regimen aut principatus per ſucceſſorem aut electionem? Solutionem iſtius vide ſupra. xxix. K. Ad hoc facit etiam figura. iij. Regum. ij. de Dauid. qui ad petitionem Berſabeefilium ſuum Salomonem adhuc viuens ſuprathronuꝫ regni ſui poni fecit. Quo ſedente ſuperthronum patris rex Dauid adorauit deum in lectulo ſuo qui dederat ei ſedentem in ſolio ſuo inoculis ſuis. At ex parte regis patꝫ melius ſitregimen per ſucceſſorem. Patet etiam ex partepopuli qui debet gubernari. Nam conſuetudo ēquaſi altera natura. Populus enim qui conſueuit portare iugum patris facilius portat iugumfiliorum ꝙͣ extraneorum. Iugum enim voluntarium eſt minus oneroſum. ergo principatus perſucceſſorem eſt melior vt dicit Lantfridus in deregi. principi. li. v. ca. iij. Tertia queſtio querit̉enim quid pertineat ad regentem communitatēvel ad verum politicum? Reſpondet Ariſto. v.politꝭ.. x. ſunt que videntur ꝑtinere ad verumpoliticū. Primum eſt in regno ſuo rex permittat tranſgreſſiones modicas. Sed heu iammittunt in regnis ſuis ciuitatibus tranſgreſſiones maximas. vt ludos. vitia forte adulteriorum. ſic de alijs. Secundum eſt bene vti his

ſunt in regno nulli iniuriando. vt innuit philoſophus. iij. politꝭ. Bene vti ciuibus non ſolumpreſeruat policiā. ſed etiam prſeruat principatum. Et licet omnē iniuriā que fit in regno rexdebet ſuſtinere. iniuriā tamē dei que fit blaſphemando debet acrius vindicare exēplo beati Lodouici regis Francie qui quendam ciuem pariſius qui blaſphemauit in penam ſui pctī alioꝝterrorē ferro candenti in labijs ſuis concremariprecepit. Et cum aliqui principes nobiles ipſius indignati ex hoc ſanctū Lodouicum propterhoc factum arguerent. reſpondit eis dicēs. Uellem ego talē indecentiā in labijs meis ꝙͣdiu vixero ſuſtinere hoc vitiū de regno meo tolleretur. vt amodo dn̄s meus Ieſus chriſtꝰ a nullohominum talem blaſphemiā offenderet̉. Tertium qd̓ requirit̉ ad ꝑfectionem policie eſt timorem incutere his qui ſunt in policia. vt videlicetnullus ſit ocioſus. nam tales nocent ſibi cōmunitati. Nam Ariſtotꝭ. vij. politic̄. tales aſſimilatferro quod dum eſt in exercitio claritatem habꝫdum vero quieſcit cōſumitur rubiginē. Quartum eſt caueant̉ ſeditiones nobilium. ponendo eis ſtatuta quibus non facile contradicatur.Exemplum patet de regibus Frantie. qui ex ſtatutis ſancti Lodouici habent ſeruant duella etguerras inter nobiles. Sed quicunqꝫ habet contrarium ponit hoc in iudicio ibidem ẜm iuſticiam cauſa litigantium terminatur. Quintum reqͥritur ſubditi reſpiciant ad eos quos maieſtasprincipis honorat. Nihil enim tantum cōſeruatprincipatuꝫ ſicut bonos dignos preficere. Exemplum. j. Regͣ. xvij. de Dauid. qui cuꝫ eſſet gener regis Saul preliabatur prelia domini quocunqꝫ ſe vertebat ſemper proſperabatur. vt abomnibus maxime a puellis cantantibus Saulpercuſſit mille. Dauid decem milia. ſuper regēSaul laudaretur. Sextum quod requiritur eſt princeps caueat ne aliquem indignum nimiūexaltet. quiā talis neminem curat nec quenꝙͣoculis habet. Sicut patet de quodam in regnoFrancie exaltato. qui ad hoc venerat. nec fratrem regis nec filios in oculis ſuis aliquid reputaret. Nam ad tantā dignitatem venerat rexeidem in officio domus regie imaginem pulchrāad preſentationem ipſius locaret. Et poſtea iuſto dei iudicio propter mala que preter bonumcommune fecerat per primogenitum regis paterno regno ſucceſſit in patibulo Pariſius eſt ſuſpenſus. Septimum eſt princeps vel dominꝰdebet habere dilectionem ad bonū regni. hocmaxime fit per bonos conſiliarios. Quia ibi ſalus vbi multa conſilia Prouerb̓. xxiiij. Octauūeſt princeps habeat ciuilem potentiam. Nam