Sermo. xcviij.

ſed chriſtus ex magna pietate ſine preſentia corporali ſanare filium et ipſum in fide plenius voluit confirmare. vt ⁊ ceteri ibidem in eum crederent. Dicit enī Augꝰ. ibi. Quando aquam in vnum conuertit crediderūt in eum diſcipuli eittamen licet domus eſſet plena turbis conuius 1tium. ⁊ ideo hanc ciuitateꝫ repetijt. vt ſcꝫ q inpriora non crediderunt ſaltem modo credMoraliter autem per hunc regulum ſignilicat̉quilibet officialis ad aliquid regendum. ſi e prouinciam aut ciuitatem conſtitutus vel perpetuevel ad tempus. Et omnis talis conſider re deii qui qͣꝫ reqͥbet ꝙ ad ſufficientiam regimini.rum obtemruntur. videlicet ordinatio ſtariui phorumperatio ſubiectorum. diuulgationatio inireconciliatio tranſgreſſorumſtatut.micorum. Primum igitur eſt ororum. ⁊ hec ordinatio pertinetxix. In omni ſapiētia diſpoſitiolſtotꝭ .j. politicorum inquirit qꝛamulandurprincipandum. ⁊ qui ſunt apti acIſta enim non ſolum ſunt nectiua ſed etiam ex lege nature. vra natiuitate ſunt aliqui aptiaideo declarat ꝙ tam principaturī ſunt pro qualiqualiter a natura. Quia qͣꝛhomineꝫbus expedit communitati ꝙ abra ⁊ meliorigantur. Natura enim dictatceſt ꝙ hora debere regere minus bona.regit beſtiam. anima corpus.feminam a natura. Illi ergo htiaꝫ. vel ſicuthabent ad alios ſicut homo adilus ad femicorpus ad animam. vel ſicut maim. Iſta autēnam. apti ſunt ⁊ idonei ad reęteros non haextollentia ſuper alios vel ſupbetur niſi per vnum proprium hominis quod eſtientia ⁊ ideoperfectionis. que perfectio eſtdeterminat philoſophus. ꝙ fortingenio ⁊ ratione ꝙͣuis ſint debiles corꝑe ſunt tn̄ idonei adregendum. ⁊ fortes corꝑe ⁊ debizratione ar̄ pro reti ſunt ad ſeruiendum. ita ꝙ naturalipublica totius humane cōmunitatitis eſt ꝙ ſapientes regant. ⁊ minus diſcreti obſeruāt. ſicutanima que ratione claret diſponit corpus ⁊ regit ⁊ corpꝰ ei ſubſeruit. Et ideo Seneca li. de beficijs dicit. omini cui non eſt vis vnguium etdentiuꝫ duas res dedit illi natura quibus dediteum terribilem ⁊ validum. videlicet rationem ⁊ſocietatem. Per rationem ęnim animalibꝰ. ꝑ ſocietatem gentibus dominat. Quia nec benignaſocietas abſqꝫ ratiōe poſſit haberi. hec ille. Un̄Salomon inter īnumera gratioſa que dotis nomine cum ſponſa ſua accepit vnum erat idemptitas regiminis ad alios gubernandum et regen-

dum. ⁊ hoc fit primo ⁊ pͥncipaliter iuſta ſtatuta⁊ leges ordinando. Ideo dicitur Sap̄. viij. Diſponam populos. Sic etiam dicitur de alijs bonis prelatis. Sap̄. xviij. Iuſticie legem in cōcordiam diſpoſuerunt. Qualiter auteꝫ rectores cuiuſcūqꝫ reipublice circa leges ſtatuendas ad cōmodum ſubditorum in quattuor informant̉ patuit ſupra ſermone. lxxiiij. Et hic incidentaliterqueruntur alique queſtiones. Primo vtrum melius ſit regnum vnius ꝙͣ multoruꝫ? Ad hoc dicitur ꝙ regnum vniꝰ optimum eſt quadruplici ra Dtionē. Primo patet hoc ex vnitate ⁊ pace que debet finaliter ītendi ſicut ſanitas a medico ſꝫ hacefficit vnus ergo regimen aut principatus vniꝰoptimū ē. Exemplū patet de Octauiano imꝑatore. ſub quo natus ē chriſtꝰ ⁊ deſcriptꝰ vniuerſus orbis qui nō ſolū prouincias ⁊ ciuitates. veia ſingulas ꝑſonas deſcribere fecit. Quiacifice ſolus regnauit ꝑ mundum vniuerſum.cd̓o patet idem ex ꝑte virtutis regentis. namuāto virtus magis vnita. tanto fortiꝰ agit. Expatꝫ. qꝛ qd̓ pn̄t oēs pͥncipes alemonie p̄tis imperator et adhuc amplius: quia pocondere quod nullus princeps pōt inria ẜm legs ſine licentia ꝓpria imꝑatocialiter. ſedbent leges ⁊ ſtatuta ordinauia in tems generalem legem pōt faē imꝑator. C. d̓legibus. l. ij. ⁊. l. fi. nō tamēin ſpūalibusſiaſticis. Sꝫ tn̄ ſi imꝑatorandat aut permpoteſt prefectus vel ſenatus lefacere. Item omnis ciuitasſiue p̄pis pōt ſibcere legē. vt inſti. vt de iure.natu. gͦ§. ij. Tertio ſumit̉ hoc ex his q̄emus a natura in qua totum regnum reducit̉ad vnum principans. Sicut enim anima dominatur corꝑi. ſic primā mobile dominat̉ inferioribus. Apes enī naturaliter ſubſunt vni regi. ſimiliter in oībꝰ naturalibꝰ oīa reducunt̉ ad vnuꝫſicut patet ꝑ ph̓m .xij. methaph̓i. qui diuerſitatem motuum reducit ad vnū primū motum ⁊ diuerſitatē motorū ad pͥmū motorē di. Entia nolunt male diſponi. nō ē bonū pluralitas pͥncipūvnus ergo princeps. Quarto ſumitur ab experimento. Exꝑimur enim magis vnita regi meliusergo expedit ꝙ vnꝰ regat ⁊ dn̄et̉. ⁊ quo ad hocdicit euangeliſta. Erat quidā regulus .i. rectorofficialis. ⁊ nō plures. Sꝫ ꝯtra hoc poſſit aliqͥsdicere qͥ audiſſet vel legiſſet ph̓m. iij. pol̓. ꝙ melius eſſet regimen pluriū ꝙͣ vniꝰ. qd̓ ꝓbat idē tribus rationibꝰ. Prima ſumit̉ ex ꝑte regentiū. nāſicut plures ex ꝑte melius iudicant ꝙͣ vnꝰ ita videtur ꝙ omne regimen perfectum procedat exiudicio rationis. et cum iudicium plurium ſit metius ꝙͣ vnius. Secundo patet ex parte ītētiōisEE 4