Dn̄ica xix. poſt trinita.
ſignificatur penitētia in quā debet qͥlibet peccator aſcendere vt poſſit ī ciuitatē ſuā. ſcꝫ celeſtem hieruſalē tranſfretare ¶ Iſta nauis penitētie. debet ex qͣttuor aſſeribus fabricari myſticꝭaut tabulis. Primꝰ aſſer p̄cogitatiōis ſollicitudo. ſcd̓s ꝯfeſſionis plenitudo. tertiꝰ cōpūctionis amaritudo. ⁊ quartꝰ ſatiſfactionis fortitudo. Primꝰ gͦ debet eſſe p̄cogitatiōis ſollicitudo. Quis enī p̄poſitꝰ vel villicꝰ qͥ bona alicuiꝰdn̄i expēdiſſet ꝑ menſem p̄ſumeret cōputationem facere ſine p̄meditatione ſollicita. Peccator enim multa bona recipit diſpēdenda. Bona gr̄e. bona nature. bona fortune. et oīa iſtamale conſumpſit pro maiori parte. quomodoergo ex improuiſo audeat ad computū ſe ingerere. Ꝙ tamen multi faciunt qui p̄ſumunt ī dimidia hora confeſſionem facere ꝓ qͣ vix ſufficeret ſeptimana. nō interrogant. non examinātideo ſeipſos raro vl̓ nunꝙͣ poſſunt penitere ꝓpter qd̓ dicit dn̄s Hiere. viij. Nullus ē qͥ agatpnīaꝫ ſuꝑ peccato ſuo dicēs qd̓ fecit. Cuiꝰ oppoſituꝫ fecit psͣ. Dixi .i. pͥus deliberaui apudme ꝯfitebor aduerſum me iniuſticiā meaꝫ dn̄oMulti enī ꝯfitent̉ peccata ſua .ſ. aduerſus deum. Cū enī inueniunt̉ ī peccatis dicūt. deꝰ voluit. alij dicūt. Fatum mihi fecit. ſtelle mihi fecerūt. ⁊ ita ꝑ circūitum nitunt̉ venire ad accuſandū deū fatū ⁊ ſtellas. Stellas enī ipſe fecit⁊ ordinauit. ⁊ ita ꝑ eas volunt oſtēdere ꝙ deꝰordinauit vel fecit vt peccarent. Sed vere penitens dicit. Ego peccaui. nō fatuꝫ. nō diabolus me coegit. ſed ego perſuadenti ꝯſenſi. hecglo. ſuꝑ illd̓ psͣ. Ego dixi cōfitebor aduerſumme. verbi gratia. penitentes vere p̄cogitant ⁊deliberant quomodo poſſunt ſeip̄os accuſareSed falſe penitētes deliberant quomodo poſſunt deum accuſare ⁊ ſeipſos excuſare. SecūQdus aſſer huius nauis myſtice eſt compunctionis amaritudo quam habuit Iob. x. Loquarin amaritudine anime mee. dicaꝫ deo. noli mecondemnare. Mulier enī bene ꝯcipit filium ſine dolore. ſed nunꝙͣ fuit mulier ſine dolore pariēs niſi vna virgo Maria miraculoſe. Animaque peccat concipit fetum a diabolo ⁊ ſine dolore ſui. Quia in delectatione peccatū cōcipitur. Parit autē quādo confitet ⁊ prodit in lucem peccatū ſacerdoti. ⁊ nō poteſt eſſe ſine dolore ⁊ ꝯtritiōe penitētie. Quia Ioh̓. xvj. Mulier cū parit triſticiā hꝫ. Sed ſicut mulier dumparit dolet amariſſime. ſꝫ cū peꝑit gaudet ⁊ ſeſentit alleuiatā. Ita ꝑſona grauida pctō an̄ cōfeſſionē ⁊ tꝑe confeſſionis triſtis eſt ⁊ amara.ſed cōfeſſione finita videt̉ qͣſi letificata liberata. vn̄ omnis hō poſt ꝯfeſſionē ſentit ſe alleuia-
dith. viij. Quia patiens eſt dn̄s. peniteamꝰ eteius indulgentiā fuſis lachrymis poſtulemusEt ſicut nulla mulier quantūcūqꝫ nobilis ⁊ delicata ſit poteſt euadere quin indigeat aliqͣ obſtitrice. ⁊ quin oſtendat ſe alicui obſtitrici ſiuevelit ſiue nolit. Ita nulla ꝑſona ē adeo īgrauidata peccato quin alio homine indigeat ꝓ cōfeſſione. Iuxta illud Iac̄. v. Confitemini alterutrum peccata veſtra. Et qui iſtū dolorem vl̓amaritudinē nūc recuſant multo maiorē exꝑientur laborē qn̄ ꝓ ſuo peccato corā toto mundo oſtēdēt penitentiā ſꝫ nō fructuoſam. Sap̄.v. Dicent intra ſe penitētiā agentes ⁊ pre anguſtia ſpiritus gemētes. Hi ſunt quos aliquādo habuimus in deriſum. Tertius aſſer illius 7nauis eſt penitentialis confeſſionis plenitudovt nō ſit compilata. non abbreuiata. colorata.nec excuſata. nec diminuta. ſed plana ⁊ plenadebet eſſe ſufficiens ⁊ totalis. Nam ẜm medicos ſudor vniuerſalis in infirmo eſt ſignum ſanitatis. ſed quando vnum membꝝ ſudat ⁊ aliud ſiccum manet. ſignū eſt infirmitatis ⁊ nonconualeſcentie. Eodeꝫ modo cōfeſſio ſi eſt plena ſignificat ſanitatē. ſi diminuta ſignū ē infirmitatis. Sicut aliqͥ ꝯfitent̉ de gula ⁊ nō de luxuria rapina ⁊ ira. Unicuiqꝫ tali dicit dominꝰApoc̄. iij. ¶ Nō inuenio oꝑa tua plena. id ē. perfecta ſed defectiua coram deo meo. In menteergo habe qualiter acceperis .ſ. doctrinā ⁊ audieris ⁊ ſerua ⁊ pnīaꝫ age. Uincen. in ſpeculohiſto. narrat de quodā piſce marino qui centipes dr̄ a multitudine pedū. Iſte piſcis duꝫ hamū piſcatoris ſenſerit ſuis viſceribus inherere. timore mortis viſcera ſua quadā induſtrianaturali effundit ⁊ hamū euoluit. ⁊ iterū viſcera reſumit. ⁊ ſic morteꝫ euadit. Hamus diaboli ē peccatū inter delectationē ⁊ eſcam ſubtiliter inuolutum. Homo ꝓpter delectatiōeꝫ hamo capitur ⁊ ꝑ peccatuꝫ cōplectitur. Iuxta illud Ecc̄i. ix. Sicut piſces capiūt̉ hamo ⁊ auescapiunt̉ laqueo. ſic app̄hendunt̉ pctōres tꝑemalo. Hamꝰ iſte viſcera torquet qn̄ pctm̄ conſciētiā mordet. gͦ ſummū remediū ē tūc hamūcū viſceribꝰ .i. circūſtātijs ꝑ ꝯfeſſiōeꝫ effūderecorā deo Iuxͣ doctrinā psͣ. Effundite corā illocorda veſtra. ⁊ poſtea ipſum cor lotū ⁊ ablutūreſumamꝰ ꝑ ſacramētū pnīe ⁊ ſic recuꝑabimꝰſalutē. qꝛ dicit apl̓s ad Aoma. xij. ꝙ oīs cōfeſſio ſit ad ſalutē. Et. ij. Corꝭ. vij. Que enim ẜmtriſticiam ẜm deum eſt. Triſticia penitentiamin ſalutem ſtabilem oꝑatur. Quartus aſſer adꝑficiendū nauem penitētie eſt ſatiſfactiōis fortitudo. vt homo nō fingat ſe debilē vl̓ infirmūad ſatiſfaciendū ſatiſfactionem ꝓ peccatꝭ ſuis