Dnica xiij. pꝰ trinita.

non ſufficit ſed requiruntur pene ⁊ punitiōesꝓ inſanabilibꝰ quos non corrigibiles dicimusreqͥrit̉ exterminatio ſiue mors. Dicit enī Galienus. ſicut refert Uincen. in ſpecu. c. c. Omneauxilium medicine totius corꝑis reꝑtum ē. videlicet qd̓ medicamēto curari nō pōt ferro cūret̉. Si aūt nō ferro tunc igne. Qd̓ autē nulloiſtoꝝ trium ſeꝑari poterit incurabile eſtimet̉.Moraliter medicamētū ē occulta correctio ⁊charitatiua. ferri exclamatio. ignis excōmunicatio. Et qͥ iſtoꝝ triū ē īcurabilis inſanabilisiudicat̉. cui debet̉ mors vel exterminatio ẜmAriſ. x. ethic̄. Oportet bonos vocare ad v̓tutes ꝑ premia. malos antem ꝑ penas inſanabiles totaliter exterminare. De hoc etiā diciturMat. xvij. Si peccauerit ī te frater tuꝰ vade ⁊corrige eū īter te ⁊ ip̄m ſolū .ſ. occulte ⁊ charitatiue. ſi audierit te lucratus es eū. Si aūt nōaudierit te adhibe vnū tecum vel duos .ſ. quātū ad exclamationē aut aꝑtam correctiōeꝫ vtī ore duoꝝ vel triū teſtiū ſtet omnē v̓bū. Qd̓ſi nec eos audierit dic eccl̓ie Si aūt eccl̓iaꝫ nōaudierit ſit tibi qͣſi ethnicus .ſ. ꝙͣtū ad cōicationem. ptꝫ gͦ ꝙ nō ſufficit ad humanaꝫ v̓tutemſolꝰ ſermo ꝑſuaſiuꝰ. Scd̓a v̓o cōcluſio videlꝫꝙ ad hoc eſt nccͣia bona ꝯſuetudo ſeqͥt̉ ex p̄dictis. Illd̓ enī neceſſariū ē ad v̓tutē ꝑ qd̓ ⁊ ſinequo nō exterminat̉ paſſio īclinans ad vitiū. ſꝫhmōi ē bona ꝯſuetudo. Quia ſicut dictū eſt ſola doctrīa nō ſufficit. Triplex enī fuit antiquoErū ſnīa de eo qd̓ eſt hoīes fieri v̓tuoſos. Dixerūt aliqͥ ꝙ hoīes fierēt boni ꝑ naturā puto exnaturalibus cōplexionibꝰ cū impreſſione corpoꝝ celeſtium. Ilij dixerunt ꝙ hoīes fierentboni ꝑ exercitiū. Tertij dixer̄t ꝙ hoīes fierētboni ꝑ doctrinaꝫ. Et iſta dicta aliqualiter oīaſunt vera. Naꝫ quidam mox a natiuitate ſuntdiſpoſiti ad fortitudinē vel ad tꝑantiā. Et hecdiſpoſitio naturalis eſt v̓tus imꝑfecta. Sꝫ dr̄vj. ethic̄. dū ad ꝑfectiōeꝫ reqͥrit̉ doctrina q̄ eſtꝑfectio rōnis. Sꝫ qn̄ v̓tutes morales ſūt ī appetitu nō ſufficit cum naturali diſpoſitiōe doctrina. ſꝫ vlteriꝰ reqͥrit̉ ꝯſuetudo ꝑ quā ipſe inclinet̉ ad bonū. hꝫ enī ꝯſuetudo quādā bonaꝫviolentiā inclinātē ad bonū. Ex quo ptꝫ ꝙ adbonitatē moꝝ reqͥrit̉ bona ꝯſuetudo. Tertiaꝯcluſio videlꝫ ꝙ ad bonam ꝯſuetudinē reqͥrit̉bona lex ſeu requirunt̉ bone leges. Sic gͦ oſtēditur ꝙ bona ꝯſuetudo iaꝫ ē neceſſaria ad bonos mores. qꝛ bona ꝯſuetudo inducit quādāneceſſitatē ad bonū. ſꝫ hec neceſſitas ſine legibus ordinātis nō habet̉. Habet enī lex quādāvim coactiuā inquantū ꝑ ſimilitudinē vl̓ ſaltēꝑ aliquā ꝑſonā q̄ multitudinis vices gerit inſtituit̉. ⁊ ideo neceſſariū ē habere bonos legiſ-

latores. tum ꝓpt̓ iuuenes qͥ ſine difficultate apaſſionibꝰ nō retrahūt̉. tum ꝓpter viros ī ꝑfecta etate vt ꝑ bonas leges bone in eis conſuetudines obſeruentur. Et ideo requirunt legesꝙͣtū ad ſui inſtitutionē ſubtilitatē mature deliberatiōis. Scd̓o requirunt leges vtilitatē ſe­ Fcure cohabitatiōis. hec eſt legū cauſa finalisvt hoīes poſſint ꝯcordit̓ ad inuicē cohabitareUude Ariſto. iiij. polit̓. ꝙ ciuitas ē cōmunicatio bonaꝝ actionū. ꝓpter bn̄ agere ex generibus ⁊ domibus gr̄a vite ꝑfecte ſufficit. Et. viijethicorū. c. j. dic̄. ꝙ amicitia maxime videturcōtinere ciuitates ⁊ legiſpoſitores magis ſtudent circa eaꝫ ꝙͣ circa iuſticiā. Concordia enīglorie ad amicitiā videtur eſſe. Hāc aūt maxime appetunt. ⁊ contentionē inimicū exiſtentēmaxte expellūt. hec Ariſ. Ideo Iſid̓. ij. ethic̄.ca. iiij. in deſcriptione populi cadat cōcordia.dicit enī. Populꝰ eſt humane multitudinis iuris conſenſus ⁊ cōcordi cōioni ſociatus. ⁊ cōcordat cū dicto beati Aug. de verbo dn̄i ẜmone. xvj. vbi cōmendans vnitatē dicit ſic. Unūcogitate fratres mei ⁊ videte in ipſa multitudine ſi delectat niſi vnū ⁊ propitio deo ꝙͣ multieſtis qͥs vos ferret niſi vnū ſperaret̉. Unde demultis quies illa dat vnum. ⁊ populus iſte tolle vnum ⁊ turba eſt. Et tamen Augꝰ. ij. de ciuitate dei. ca. xxxiiij. docet quid ſit populus ẜmſentētiā ſcipionis. Et dicit ꝙ reſpublica ē respopuli. Populū autem dicit ſcipio nō omnemcetū multitudinis. ſꝫ cetū iuris conſenſu ⁊ vtilitatis conſone ſociatū. Ex qua diffinitione liquet ꝙ nulla multitudo ſine concordia populus dici poteſt. Reſpublica ſine populo eq̄ nōpoteſt eſſe ſicut nec reſpublica ſine concordia.Ideo dicit Augꝰ recitans v̓ba ſcipionis de ciuitate dei. c. xxj. Quod eſt armonia ī cantu eaeſt cōcordia in ciuitate. Sicut enī ex diſtinctisſonis ī fidelibus concors concentus efficiturita ex ſummis ⁊ infimis ⁊ medijs īteriectis ordinibꝰ hec vnanimitas ⁊ dilectio mutua finisquē legiſpoſitiuus intēdit. Iuxta illud ad Romanos. xiij. Legis plenitudo eſt dilectio. Ter Etio requirunt leges autoritatem manſure obligationis. Ita ſic non niſi cum ſummo ſtudio ⁊conſilio inſtituuntur. Ita nec ſine cauſis maximis abrogentur nec infringantur nec a ſtatuētibus nec a ſubditis. Quia dicitur extra d̓ cōſtitu. cum omnes. Quod quiſqꝫ iuris ī alteruꝫſtatuerit ip̄e debet vti eo. Et ſapientꝭ dictat autoritas patere legem quam ipſe tuleris. id eſt.ſtatueris. Ideo refert Ualerius in policrate libro. vj. ꝙ Calempus vrbis romane īſignis ſenator ſaluberrimis legibꝰ romanos munieratInter quas erat ius ab eo inſtitutum ꝙ depre