Sermolxxiiij

quinta pugnatores armigeri quos neceſſariūē in ciuitatibꝰ exiſtere qͥ poſſunt reſiſtere inimiB cis. Et ſi viderit rex aut rector ꝙ aliqui ſint legis tranſgreſſores puniat eos. qꝛ ꝓpter talesforte ſunt p̄lature ⁊ rectores. vt pulchre decla.rat Pe. rauen̄. in ſuo epiſtolari li. viij. epl̓a. j.Ad extollenda inqͥt iuſtoꝝ p̄conia ⁊ ad reprimēdas inſolentias tranſgreſſoꝝ ꝓſpiciēs ē celo iuſticia erexit in populis regnantiū ſolia. etdiuerſoꝝ pͥncipuꝫ poteſtates. Caruiſſet nāqꝫlibenter humana conditio iugo dominij. nec libertatē a ſe quaꝫ eis natura donauerat homines abdicaſſent niſi ꝙ impunita licentia ſcelerum in euidentē ꝑniciem hūani generis redūdabat. ⁊ ſic neceſſitate qͣdam oportuit naturāſubeſſe iuſticie. ⁊ ſeruare iudicij libertatē. Sednec extrinſecus exqͥri decuit aliam creaturaꝫ.ſed homo p̄latꝰ ē homini vt gratiorē p̄laturaꝫefficeret idēptitas ſpeciei. et ſubdit. potiſſimetn̄ diuina ſcīa ꝓfecit ad ppl̓oꝝ imꝑiū dū oſtēſi ſibi figura nummiſmatis in redditiōe cēſus⁊ ſolutionibus tributoꝝ pre ceteris regibꝰ ceſaree forme p̄ſignauit faſtigiū cui ſubiecit omnimodas. nec ad hoc ſoluꝫ vt eis imperādo p̄eſſet. ſed vt ipſius potius iuſticie copiaꝫ miniſtrando prodeſſet. ne ꝑ impunitatem criminuꝫconualeſcat inſolentia tranſgreſſoruꝫ. Ex hisverbis Petri rauen̄. ſoluuntur tres conditiones. Prima quare neceſſe fuit regimen regis īter homines ītroduci cū homo nataraliter deſideret libertate gaudere? Reſpōſio eſt ne impunita licētia ſcelerum iuſticiam extirparet. ⁊oportuit libertateꝫ ſubeſſe iuſticie. Secūda qͣre nulla ſpecies alia creature aſſumpta ē ī regimen hoīs? qꝛ videlicet homo eſt aīal rationale habēs in ſe imaginē trinitatis. ⁊ iō nullecreature ſubijci debuit corꝑali q̄ imagine talicareret. nec angelꝰ ei p̄latꝰ eſt. ſꝫ hō homini vtgratiorē efficeret p̄lationē idemptitas ſpecieiTertia qͥs īter reges regēdi tenet faſtigiuꝫ? reſponſio ꝙ imperator ex ſententia ſaluatoris.Mat. xxij. Reddite q̄ ſunt ceſarꝭ ceſari. ⁊ queſunt dei deo. Regna enī qͣttuor imꝑialia p̄terierūt ẜm cronicas ⁊ ꝓphetiā Danielis. videlicet grecoꝝ. ꝑſaꝝ. aſſyrioꝝ. ⁊ romanoꝝ Imperiū enī romanoꝝ qd̓ ꝑ Cōſtātinum ad grecos fuit trāſlatū aut diuolutū trāſtulit romanaͣ eccl̓ia ad tentonicos ī ꝑſona Raroli magniFipini tꝑe Stēphani ſcd̓i. vt extra de electi. ⁊electi poteſ. venerabileꝫ. Et iſte imperator romanoꝝ eſt rex reguꝫ cui omnes ſubſunt nationes ⁊ populi. qͥ videlicet ab eo tēporalia accipiunt. Sacerdotio tamen ⁊ ſummo pōtifici debet ſubeſſe. vt de mari. ⁊ obedi. Solus enī pōtifex antecellit ī ſpūalibus que tanto ſunt cor-

poralibus digniora quanto anima p̄fert̉ corꝑiBene gͦ ſummus pōtifex p̄cellere imꝑatorē declarat̉ autoritate duplici. Una eſt ꝙ dixit dn̄sꝑ Hiere. qͥ fuit ſacerdos. Ecce conſtitui te ſuꝑgētes ⁊ regna. Hiere. j. Alia ē Gen̄. j. vbi dr̄ ꝙdeꝰ fecit duo lumīaria magna .i. duas ptātesinſtituit. q̄ ſunt pōtificalis dignitas ⁊ regalisptās. Sed iſta que p̄eſt diebus. id ē. ſpūalibusmaior ē. Que v̓o nocti .i. temꝑalibꝰ et carnalibus minor ē. Et hi duo videlꝫ papa ⁊ imꝑatorhabēt cōdere leges ad puniēdū trāſgreſſoresde quo dicunt verba apl̓i allegata. Lex ꝓptertrāſgreſſionē poſita ē. Pro quo ē notandū. reqͥrūt enī leges ꝙ debito mō fiāt qͣttuor. videlꝫſubtilitatē mature deliberatiōis. vtilitatē ſecūre cohabitationisº. autoritateꝫ mēſure obligationis. equalitatē menſure diſtributiōis vt dicit Bolkot ſuꝑ li. Gap̄. lec. cxcviij. Primo ergo leges vt debito mō ſtatuant̉ requirunt ſubtilitateꝫ mature deliberatiōis. nō enī ſubito ⁊ex rupto poſſunt leges vtiliter ſtatui. In cuiꝰſignū Moyſes cū deo quadraginta diebꝰ fuitqn̄ legem ſcriptam accepit. ꝑ quod tp̄s Moyſes fecit conuiuiū. ad deſignandū ꝙ legiſlatores ſobrietati non feſtis ⁊ conuiuijs vacare debent ꝓ tempore quo leges condunt. Sunt enīleges que ordināt ad bonū anime principalioribus artibus medicantiū vt dicit Iriſto. vj.politicoꝝ. Cuꝫ ergo leges medicinales hominibꝰ nō dent̉ ſine p̄meditatione ⁊ ſollicitudinematura. Conſtat ꝙ nec leges morales ſinę maturitate dari poſſunt debita nec debēt. Ideoſcribit Iuſtinianꝰ ī ꝓlogo inſtitutoꝝ. ꝙ cū ſūma diligētia ⁊ ſummis vigilijs ꝑ prudētiſſimorum virorum ſolertiam leges fecit ⁊ ī illud volumen compegit. Eſt enim lex poſita principalis pars politie. ⁊ maxime neceſſariū eſt cōmunitati humane ꝙ aliqui fiāt boni legiſpoſitiuiſiue legiſlatores. vt dic̄ Ariſtoteles. x. ethicōrū. Prebebat autem Ariſto. tribꝰ vltimis capitulis iſtius libri tres concluſiones. Prima ēꝙ ad faciendū hoīes virtuoſos non ſufficit ſolus ẜmo ꝑſuaſiuus. Scd̓a ē ꝙ ad hoc nccͣia ēbona ꝯſuetudo. Tertia ꝙ bona cōſuetudo ſine legibus haberi nō pōt. Prima ꝯcluſio ptꝫ Oqꝛ iuuenuꝫ aliqͥ liberales ſunt qͥ apti nati ſuntfugere turpes delectationes ex ſola verecūdiaDegeneres ſunt ⁊ inobediētes. qui qualeſcūqꝫ delectationes ꝓſequuūt̉ niſi ꝑ penam ꝯtrariam caſtigēt̉. Inſanabiles ſunt qui nec penisnec perſuaſionibꝰ a prauis delectationibꝰ retrahūtur. Bonis ergo iunenibus ſufficit ẜmoꝑſuaſiuus. quia ſtatim alliciuntur ad virtutemconſiderata turpitudine vitioſa delectatiōis.⁊ honeſtetate v̓tutꝭ. Sꝫ īobediētibꝰ ⁊ rebellibꝰ