Sermolxiiij
G Secundo diuitie acquiruntur titulo iniuſto. ethoc fit ml̓tis modis. Primo de rapina ⁊ de iſtiſnon eſt elemoſyna danda. ſed reſtitutio eſt faciēda. extra de rapto. Super eo. Et de hoc ſupra.ẜ. xj. H. Sed de non reſtituentibꝰ legitur. ꝙ quidam miles cuidam vidue vaccam vnam rapuitQue cum fleret et inſtanter fleret ⁊ peteret vt ſibi eam reſtitueret. Reſpondit ille. ⁊ ſi ego illamnon reciperem alius ſequēs me reciperet ⁊ vaccam retinuit et receſſit. poſt obitum vero eiꝰ punitus eſt a diuerſis demonibus quorum vnꝰ inter alios puniuit eū inceſſanter. Cui damnatuscur me inquit tam aſſidue perſequeris atqꝫ punis? Reſpondit. Si ego hoc non facerem ⁊ hocalter faceret. hec ſunt verba que protuliſti dumvaccam a paupere vidua rapuiſti. Secūdo pervſuram. ⁊ qui ſic diuitias acquirunt nō poſſuntelemoſynas facere. Extra de vſu. Quia in omnibus. Tertio per iniquam extorſionem. ſicutfaciunt domini tyranni qͥ impij ſunt in ſuos ſubditos ⁊ ſine iuſta cauſa extorquent bona ipſoꝝinde non faciunt nec facere poſſunt elemoſynaꝫSed tenentur ẜm Raymundum ad reſtitutionēDeinde vide ſupra ſermone. lvj. S. Quarto perſimoniam. vt ſi quis clericus venderet ſacramēta. ⁊c̄. de ſimonia vide ſupra ẜmōe. lxj. G. Quīto per furtum quod ſit pro quacunqꝫ re parua.xiiij. q. vj. cap̄. vltimo vbi dicitur per HieremiāFurtum non ſolum in maioribus ſed etiam ī minoribus iudicatur. Non enim quod furto ablatum eſt ſed mens furentis attenditur. ideo tamin maiori ꝙͣ in minori tenetur quis reſtituere.Ex illo patet ꝙ ſi decem ex vna auc̄a comediſſent tenetur quilibet ad reſtitutionem illiꝰ partis que ipſum contingebat ſi vult indulgentiamconſequi peccatorum. Similiter de his qui gramina de pratis aliorum mētent. vel qui cum pecoribus ſuis damna proximis in ſegetibus inferunt. vel qui fructus arborum aut agrorum autrapas aut caſtaneas ⁊ ſic de alijs ſubtrahunt.quod tamen neceſſarium eſtimauerunt. ⁊ omēstales non ſunt abſoluendi. niſi damna reſartiēt⁊ leſis ſatiſfacient competenter. Quia dicitur.xxiij. q. vlti. Inferens damna proximo non eſtabſoluendus niſi damnum ẜm arbitriuꝫ leſa reſtitutio. Refert enim Ceſarius in dialogo ꝙ ruſtico cuidam morturo diabolus aſſiſtens paluꝫignitum ori eius immittere minabatur. ille culpam non ignorans quocunqꝫ ſe vertebat diabolum preſentem habebat. palum ſiquidem vicino cuidam ſubtraxerat de agro ſuo vt proprium augmentaret. Cogente autem eum illa neceſſitate amicos ſuos miſit ablatum reſtituere
promiſit. et veniam poſtulauit. Quibus ille reſpondit. non ignoſco ſinite eum torqueri. Iteꝝterretur a diabolo vt prius. mittit ſibi nunciosveniam poſtulando vt eam conſequeretur. Aertio cum lachrymis venientibus et dicentibusꝙ miſer nō poteſt viuere nec mori ei liceret. Reſpondit. Iam bene vindicatus ſum. Hodo remittam ab illa hora. omnis terror diaboli receſſit. O ſi ille pro vno palo ablato tantum territfuit a diabolo et punitus. Quid tunc de illis fiet qui totis deſtructis ſepibus proximorum dehortis auferūt poma. pira. fructuſqꝫ eorum? Atcerte audeo dicere confidenter. ꝙ omnes fructus illi quos furtiue aut cum violentia auferūtab alienis aut vicinis. igniti tradentur eis a demonibus in inferno. ſicut laico predicto obtulerunt palum ignitum. quia per que quis peccat.per hec ⁊ torquetur. Prouerb̓. xj. Et ſicut illi ꝑfructus ablatos peccauerunt. iuſtum eſt vt pereos punientur. Sexto acquiruntur diuitie in iuſto titulo quando inuenta non reſtituuntur. deomnibꝰ illis rebꝰ vt raptis. furtis. ⁊ ſic de alijs.non eſt elemoſyna facienda. attamē ſi huiuſmodi res pauperibus ablate integre reſtituantureiſdem. et humiliter petatur remiſſio iniuriaruꝫemendam condignam nihilominus offerendo.Quod cum ratio fit non dubito quin illi pauperes letanter fiunt amici reſtituentis. ⁊ mereturreſtituens non quidem ex reſtitutione rei nō ſueSed ex humilitate et beniuolentia penitentis.et iſte eſt vnus modus quo mediante debemusnobis facere amicos de mammona iniquitatis.Alius modus eſt cum ignoratur cui ſit reſtituendum. tunc de conſilio eccleſie puto epiſcopo maioribus vel etiam confeſſoribꝰ. de minoribus rebus talia ablata ſunt pauperibus eroganda. vt. xij. q. ij. Conceſſo. Extra de rapto.capitulo primo Si autem eſt certum et perſona cui debet fieri reſtitutio ſcitur tunc confeſſor non poteſt dare dilatationem nec poteſt remittere in toto vel in parte. ſꝫ debet debitor petere a ſpoliato dilationem. et ſi ille remittit ī toto vel in parte liberatur ille in foro conſcientie.vt extra de ſolu. c. Odardus. Tertius moduscum aliquis contra prohibitionem eccleſie velde actu illicito lucratur aliquid. vt puto laborando diebus feſtiuis. vel de meretricio. vel deſimilibus de quibus non tenetur ad reſtitutionem de talibus facienda ſunt medicamenta. vn̄de facta ſunt vulnera. quod fit dando de eis elemoſynam pauperibus. Quia dicit Auguſtinusxiiij. queſtione quinta. Non ſane. ꝙ meretrixpotes facere elemoſynam. ſed non ſuper altare.