Bern̄. in ẜmone. Benignꝰ miles vulnera ſua nōſentit: duꝫ benigni vulnera ducꝭ intuet̉. Quarto crux xp̄i apperit celeſtem ꝑadiſum. Ipſa em̄crux eſt clauis per quā mittunt̉ in poſſeſſionemceleſtem. De hac claue dr̄ Iſa. xxij. Dabo claues dauid ſuper humeꝝ eius. apperiet ⁊ nemoclaudit. Iſta eſt clauis quā chriſtus portauit īſuo brachio benedicto. Iſta eſt clauis regia ꝑquā chriſtus celos apperuit. hec latroni ꝑadiſuꝫ reſerauit. qͥ fere ꝑ quīqꝫ milia ⁊ ducētos annoſ erat clauſus. ¶Qꝛ legr̄ ī euāgelio nicodemiCū latro audiſſet v̓ba dn̄i. mecuꝫ eris hodie inparadiſo. pecijt ab eo ſignum. Cui dn̄s. Cū veneris ad portā paradiſi: ⁊ ſi non fueris intromiſſus. on̄de angelo crucis ſignum: ⁊ ſtatim teintromittet. qd̓ cum audiſſet feciſſet ⁊ angeluscrucem vidiſſet. ilico eum introduxit. Et ergoquicunqꝫ hac claue caruerit: ingredi celū nonpoterit. Sicut om̄s iudei crucis xp̄i inimici etpagani. Ideo ſancta crux bene figuratur perquandaꝫ arborem aridaꝫ de qua legr̄. in hiſto.trium regū. c. xliiij. Ꝙ in ciuitate ſuſis in quarex aſſuerus regnauit. erat templum tartarorum: in quo fuit arbor olim arida. de qua pluramira narrantur. Hic vltra modū armigeris etſtipēdarijs muriſqꝫ ſolicite cuſtodit̉. ⁊ qͥ hāc arborem habet in poteſtate. regimē ſuper hāc ꝓuinciam vniuerſam habet. Si aūt aliquis rexvel princeps efficit̉ tam potens ꝙ arborem lucratus fuerit. ⁊ ſcutuꝫ ſuum potenter poſuerit:vel pependerit: huic omnes porte ciuitatis apperientur. Et. cxxv. prouincie ab iudea vſqꝫ adethiopiam. abſqꝫ oī cōtradictione obedient ei⁊ cum gaudio introducunt. Si aūt quis ciuitatem lucraret̉: ⁊ ad arborem non veniret: necſcutuꝫ ibi pependeret. ei mīe obedirēt. Hec arbor figuram habet crucis ſancte. Hanc iudeiꝑlonga tꝑa ſub terra abſconderūt: qd̓ nemo poterat ad eā peruenire. Ideo infideles regnabātnon ſolū in. cxxv. prouincijs. ſed quaſi ꝑ totummundum. Cum aut imperatori on̄ſa fuit hic arbor cōſtantino in celo. ⁊ cuꝫ ipſe tanꝙͣ potensſcutū ſuū .i. ſpem ſuā in eā poſuit: gentiles deuicit: ⁊ in omnes ciuitates eoꝝ intromiſſus fuit.Sic etiā ſpūaliter qui ponit ſpem in eam ſanctācrucem: in celeſteꝫ poterit intromitti ciuitateꝫQuia ẜm. Auguſt. li. de efficatia crucis. hoc ſignō celū apperitur. ⁊ hoīes cōſeruant̉. Et hͦ adprimum. ¶ Quantum ad ſcd̓m ponitur cruciſinuentio glorioſa. Et hec vt d̓r̄. facta eſt pꝰ annos ducētos a reſurrectione dn̄i. In euangelionicodemi legr̄. Ꝙ cū adam infirmaret̉. Seth filius eiꝰ portas paradiſi adijt: ⁊ oleum mīe quopatris corpus perungeret poſtulauit. Cui apparuit archāgelus michael ait. Noli laborare
⁊ flere pro oleo mīe. qꝛ nullatenus illud aſſequipoteris. niſi qn̄ ꝯpleti fuerint quinqꝫ milia annorum. Et alibi legr̄. Ꝙ archangelus ramuſculum quendam dedit. ⁊ iuſſit vt in monte libaniplantaret̉. In quadā vero hiſtoria grecoꝝ additur ꝙ angelus de ligno in quo peccauit adaꝫei tradidit dicens. quando fructum faceret pater ſaluaretur. Rediens igitur ⁊ patrem mortuum inueniens. ipſum ramum ſuper tumulū patris plantauit. qui in arborē magnam creuit. ⁊vſꝙ ad ſalomonis tꝑa perdurauit. Salomonaūt tam pulcram arborem conſiderans: ipſamfecit incidi. ⁊ in domo ſaltus locari. Nuſ ꝙͣ tn̄vt ait Ioh̓es beleth. locari potuit. nec alicui loco apta reperiri valuit. Sed mō excedebat inlongitudīe. mō deficiebat in breuitate. Ideo indignati artifices ipſaꝫ reprobauerunt. ⁊ ſuperquendā locū vt eſſet pons tranſeuntibꝰ ꝓiecer̄tRegina aūt ſaba dicta nicaula ẜm Ioſephum.Cū veniſſet audire ſapīam ſalomonis: ⁊ predictum locū tranſire vellet. vidit in ſpū ꝙ mundiſaluator in illo ligno ſuſpēdēdus eſſꝫ. Ideo ſuꝑco tranſire noluit. ſed ipſum protinꝰ adorauit.In ſcola. hiſto. legr̄. Ꝙ predictum lignū in domō ſaltus vidit. cunqꝫ ad domum veniſſet ſuaꝫintentionem intimauit ſalomoni. ꝙ in iilo lignoqͥdaꝫ ſuſpēdēdus eſſet. pro cuius morte regnuꝫiudeoꝝ deleri deberet. Salomon igit̉ lignuminde ſuſtulit. ⁊ in ꝓfundiſſimis terre viſceribusmergi fecit. Poſtea ibidē probatica piſcina facta vbi hoſtias abluebant. ⁊ nō ſolū ex deſcenſu angeli. ſed etiam v̓tute huiꝰ ligni tradit̉ ibidem fuiſſe motio aque ad ſanationē infirmoꝝ.Appropinquāte aut xp̄i paſſione predictum lignum ſupernatauit. Ꝙ cum iudei vidiſſent ip̄macceperūt. ⁊ in crucē dn̄i preꝑauerūt. Eſtimantes auteꝫ ipſum indignū pati in ligno viridi. etſic ipſum in ea crucifixerunt. Hortuo aūt xp̄o⁊ ſepulto crucē in terrā abſconderūt. vbi ꝑ ducentos annos ⁊ vltra latuit. Quibꝰ completisin tꝑe illo cōgregata eſt iuxta danubium ꝓpriedunau multitudo innumerabil̓ barbaroꝝ: volentes flumen tranſire. ⁊ omnes regiones vſqꝫad orienteꝫ ſuo dn̄io ſubiugare. Ꝙ audiens cōſtantinꝰ imperator. contra danubiū fluuiū cuꝫexercitu ſe collocauit. Creſcente igitur multitudine barbaroꝝ: ⁊ iam fluuiū tranſeuntē: cōſtātinꝰ nimio timore cucutitur: videns ꝙ pauci eſſent cū eo die craſtino preliū ꝯmiſſuri. Sequenti igitur nocte ab angelo ſuſcitat̉. ⁊ vt ſurſum reſpiciat admonetur. qui in celum reſpiciēs viditſignum crucis ex clariſſimo lumine factum litteris aureis: hunc titulum habēs ſcriptuꝫ. Inhoc ſigno crucis vinces. Celeſti igitur viſioneconfortatus. ſimilitudineꝫ crucis fecit. ⁊ an̄ ex-
Mſuenciōe ſte crucꝭ